Materiał przygotowany przez EDP
Polska dysponuje 38 000 km² terenów poprzemysłowych wymagających rewitalizacji. Przez lata były one postrzegane przez gminy jako obciążenie – kosztowne w utrzymaniu i trudne do zagospodarowania. Dziś to podejście się zmienia, a dawny problem może stać się impulsem do nowego myślenia o tym, jak energia jest lokalnie wytwarzana, magazynowana i wykorzystywana.
Jak OZE zmieniają polskie regiony
Dawne tereny przemysłowe – kopalnie, cegielnie, zakłady produkcyjne – od zawsze kojarzone były z ograniczeniami środowiskowymi i planistycznymi. Ich rewitalizacja wymagała tradycyjnie znacznych nakładów inwestycyjnych, często przy niepewnym zwrocie. Energia odnawialna zmienia tę rzeczywistość. Jednak wytwarzanie energii to dopiero pierwszy krok. Prawdziwa zmiana zaczyna się wtedy, gdy ta energia zaczyna służyć lokalnej społeczności.
Dzieje się tak coraz częściej, a gminy w całej Polsce chętnie inwestują w energię odnawialną, nadając terenom poprzemysłowym nowe przeznaczenie. Przykładem jest gmina Przykona w województwie wielkopolskim, na terenie której uruchomiono farmę fotowoltaiczną o mocy 200 MW, wybudowaną na gruntach zrekultywowanych po odkrywkowej kopalni węgla brunatnego.
W regionie świętokrzyskim inny teren pokopalniany jest przekształcany w ramach projektu realizowanego wspólnie przez EDP – największego zagranicznego inwestora OZE w Polsce – oraz Grupę PBI. Projekt łączy wytwarzanie energii słonecznej (fotowoltaika o mocy 5,7 MWh) ze zintegrowanym systemem jej magazynowania o pojemności 10 MWh.
To gwarantuje efektywniejsze zarządzanie energią: magazynowanie nadwyżek produkcji i udostępnianie ich wtedy, gdy są potrzebne. Dla mieszkańców oznacza to, że energia wytwarzana w pobliżu może w coraz większym stopniu zasilać lokalne potrzeby, zamiast być odprowadzana do sieci krajowej.
– Inwestując w energię odnawialną, nie tylko budujemy infrastrukturę, ale również pomagamy regionom na nowo zdefiniować ich przyszłość gospodarczą. Takie projekty nadają nową wartość obszarom, które utraciły swoje pierwotne przeznaczenie – mówi Ireneusz Kulka, Country Lead EDP w Polsce.
Magazynowanie energii: nowy wymiar lokalnej niezależności
Do niedawna samorządy patrzyły na inwestycje fotowoltaiczne z rezerwą, przede wszystkim dlatego, że tego typu instalacje nie produkują energii w sposób ciągły – energia wytwarzana jest w ciągu dnia, a szczyt zapotrzebowania przypada często wieczorem lub w nocy. Magazynowanie energii zmienia tę dynamikę. Gromadząc nadwyżki i udostępniając je w momentach największego zapotrzebowania, systemy magazynowania przekształcają wytwarzanie OZE w niezawodne i bardziej elastyczne źródło.
Umożliwia to lepsze dopasowanie produkcji do konsumpcji – zarówno na poziomie gmin, jak i lokalnych przedsiębiorstw. Choć technologie magazynowania energii są w Polsce wciąż na wczesnym etapie rozwoju, eksperci są zgodni, że wkrótce staną się rozwiązaniem powszechnym.
– Projekty hybrydowe to ogromna szansa zarówno dla przedsiębiorstw, jak i dla samorządów. Rozwiązania łączące rozproszoną fotowoltaikę z magazynowaniem energii nie tylko wzmacniają kontrolę nad zużyciem prądu, zwiększają niezależność energetyczną i obniżają rachunki, ale też skutecznie rewitalizują tereny poprzemysłowe – podkreśla Ireneusz Kulka.
Co zyskuje gmina?
Współpraca między gminą a inwestorem OZE może przynosić korzyści na trzech odrębnych płaszczyznach. Po pierwsze, stabilne i przewidywalne przychody. Farma fotowoltaiczna, podobnie jak system magazynowania energii, podlega lokalnemu podatkowi od nieruchomości, który może stanowić istotne wsparcie dla budżetu gminy. Po drugie, gdy projekt powstaje na gruncie gminnym, generuje długoterminowe przychody z dzierżawy, wzmacniając stabilność finansową. Po trzecie, dostęp do samej energii. Na mocy umów z inwestorami gminy mogą korzystać z energii wytworzonej lokalnie, zasilając nią obiekty użyteczności publicznej: szkoły, budynki administracyjne czy oświetlenie uliczne, często po bardziej przewidywalnych stawkach.
W Polsce jest niemal 2500 gmin. Każda z nich zmaga się z własnymi wyzwaniami – budżetowymi, infrastrukturalnymi, demograficznymi. Energia odnawialna może być jednym z narzędzi, które pomagają budować lokalną odporność energetyczną i finansową.
Materiał przygotowany przez EDP
