Unijne miliony wspierają zielono-błękitną infrastrukturę miast

Wsparcie, jakie otrzymają samorządy trafi na gospodarowanie wodami opadowymi z udziałem zieleni, zielono-niebieskiej infrastruktury i rozwiązań opartych na przyrodzie. – To miliony potrzebne na adaptację miasta do zmian klimatycznych. Bardzo potrzebne miliony – podsumowuje Magda Wasiak z krakowskiego Zarządu Infrastruktury Wodnej (ZIW).

Zbiorniki retencyjne i tereny zielone

Samorządy spożytkują unijne dofinansowanie wynoszące od kilku do kilkudziesięciu nawet milionów na różne zadania. Część z nich już została zakończona, np. niektóre zadania realizowane przez Gdańsk (wtedy dofinansowanie zrefunduje poniesione koszty), niektóre dopiero się rozpoczną. Do stolicy Małopolski trafi ponad 13 mln zł. Pieniądze zostaną przeznaczone na inwestycje zwiększające retencję wód opadowych oraz rozwój zielono-błękitnej infrastruktury, szczególnie na terenie Nowej Huty.

Głównym celem tego projektu jest poprawa odporności Krakowa na skutki zmian klimatycznych – przede wszystkim chodzi o ekstremalne opady deszczu. Wybudowane w Nowej Hucie zbiorniki retencyjne przejmą nadmiar wód opadowych podczas intensywnych opadów, spowolnią ich spływ i odciążą system melioracyjny. W praktyce oznacza to mniejsze ryzyko podtopień i większe bezpieczeństwo dla mieszkańców. Zbiorniki przy ul. Burzowej oraz na Os. Wolica będą obsługiwać zlewnie o łącznej powierzchni blisko 750 ha. Ich łączna pojemność to ponad 2,2 tys. m sześc., a koszt budowy wynosi ponad 4,6 mln zł. 

W Krakowie realizacją zadań projektu oprócz ZIW zajmuje się również Zarząd Zieleni Miejskiej, który odpowiada za zwiększenie powierzchni terenów zielonych.

Więcej zieleni

Zwiększenie powierzchni terenów zielonych ma w swoich dofinansowanych unijnymi pieniędzmi zadaniach również Gdańsk, który otrzyma prawie 95 mln zł na działania dostosowujące miasto do zmian klimatu. Miasto podpisało umowy o dofinansowaniu dla dwóch projektów: „Zrównoważone systemy gospodarowania wodami opadowymi w Gdańsku” oraz „Gdański projekt ochrony przyrody –  etap I”. 

Czytaj więcej

Inwestycje

Zatrzymać wodę deszczową. Jak miasta przygotowują się do zmian klimatycznych

Samorządy inwestują w zbiorniki retencyjne, aby poprawić zarządzanie wodami opadowymi, minimalizo...

 Głównym celem strategicznym projektu ochrony przyrody jest poprawa systemu przyrodniczego miasta – poprzez kształtowanie i znaczne powiększenie terenów zielonych. Już od lutego 2026 miasto planuje rozpocząć sadzenie mikrolasów, które powstaną łącznie w siedmiu lokalizacjach. W ramach tego samego zadania zostaną „rozbetonowane” tereny, a w ich miejscu powstaną rabaty retencyjne (w dzielnicy Wrzeszcz) oraz Zielona Aleja na Wyspie Spichrzów – czyli szpaler drzew i krzewów.

Zadanie, które Gdańsk już zrealizował to przywrócenie zadrzewień przy Al. Grunwaldzkiej. Odcinek objęty inwestycją zlokalizowany jest wzdłuż jednej z głównych arterii ruchu drogowego w Gdańsku i rozciąga się przez całą dzielnicę Gdańsk Oliwa, od granicy z dzielnicą Strzyża aż do granicy z Sopotem.

Drugi z dofinansowanych projektów zawiera mnóstwo zadań obejmujących m.in. budowę zbiorników retencyjnych, renowacje kanalizacji deszczowych, a także zazielenienie terenów (m.in. Al. Jana Pawła).

Mniej betonu

Wspólnym mianownikiem zadań, na które uzyskał dofinansowanie Wrocław jest „rozbetonowanie”, czyli zastąpienie nawierzchni utwardzonych (w zależności od danego miejsca: betonu, kostki kamiennej, asfaltu) powierzchnią biologicznie czynną oraz przekierowanie przynajmniej części wód opadowych z pozostałej powierzchni na te odsłonięte obszary. Takie działania, dzięki wprowadzonej zieleni, są korzystną przeciwwagą dla skutków tzw. miejskiej wyspy ciepła. Deszczówka zamiast bezpowrotnie ginąć w kanalizacji będzie retencjonowana w gruncie i roślinach, co wpłynie na obniżenie temperatury, zarówno poprzez powolne odparowywanie, jak również wspomoże wegetację roślin, które absorbują ciepło, dają cień i zatrzymują jeszcze więcej wilgoci.

Czytaj więcej

Ekologia

Jak samorządy inwestują w ochronę klimatu? Unijne dotacje na rozwój zieleni

Dzięki współpracy władz Warszawy z NFOŚiGW, w stolicy powstaną nowe parki na Mokotowie i Pradze-P...

– Te działania uznaliśmy za najważniejsze w dostosowaniu miasta do zmian klimatu. Poszczególne zadania różnią się przede wszystkim wielkością zagospodarowanego obszaru i rodzajem zastosowanej zieleni – podsumowuje Jędrzej Sikora z Wydziału Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Wrocławia. Dodaje, że najbardziej ambitne przedsięwzięcie polegało na urządzeniu ogrodu deszczowego na pl. Orląt Lwowskich (zielono-niebieski plac Orląt Lwowskich). Wrocław otrzymał nieco ponad 2 mln zł unijnego dofinansowania. Zrefinansowało ono już wykonane przez miasto zadania.

Stolica potrzebuje bioróżnorodności

Warszawa postawiła na wzmocnienie obecności błękitnej infrastruktury w parkach oraz zwiększenie różnorodności biologicznej. – Nasz wniosek jest aktualnie oceniany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – informuje Monika Beuth, rzeczniczka prasowa warszawskiego magistratu. Zarząd Zieleni m. st. Warszawy ubiega się o dofinansowanie sięgające 4,6 mln zł.

Zaplanowane przez stolicę działania obejmują modernizację naturalnych zbiorników wodnych, budowę systemów retencji wody, a także nasadzenia roślin wspierających lokalną faunę. Pozwoli to na naturalne oczyszczanie wody spływającej ze skarp, ścieżek i infrastruktury, a to przyczyni się do poprawy jakości wód i stworzenia korzystnych warunków dla lokalnej flory i fauny. Do modernizacji został wytypowany staw na terenie Cmentarza Powstańców Warszawy (w planach jest też zagospodarowanie terenu wokół zbiornika) oraz staw przy ul. Dolnej.

W Warszawie ważnym aspektem projektu będzie też ekologiczna edukacja mieszkańców. W tym celu powstanie ścieżka edukacyjna oraz elementy małej architektury, które zwiększą świadomość ekologiczną na temat znaczenia błękitno-zielonej infrastruktury i ochrony środowiska wodnego.

Zbiornik wodny jak nowy

W Toruniu jedną z najważniejszych inwestycji zaplanowanych na najbliższe lata jest rekultywacja Kaszownika, drugiego co do wielkości zbiornika wodnego w mieście, zasilanego przez Strugę Toruńską. Zbiornik pamięta czasy zakonu krzyżackiego i młynów kaszowych (stąd nazwa), aktualnie jego otoczenie jest popularnym miejscem rekreacji.