W kilku dużych miastach Polski rozwiązania tego typu funkcjonują od lat i pozwalają samorządom reagować na potrzeby osób tracących dach nad głową w wyniku nieprzewidzianych tragedii.
Poznań od dawna jest przygotowany na takie sytuacje. – W 2019 roku, po wybuchu kamienicy na Dębcu, Rada Miasta wprowadziła specjalny przepis do uchwały o wynajmowaniu lokali komunalnych. Pozwala on zawrzeć roczną umowę najmu socjalnego z osobą, która straciła lokal wskutek katastrofy budowlanej, pożaru, powodzi, trzęsienia ziemi, huraganu czy innej siły wyższej, bez względu na dochody – mówi Dobrosława Janas, dyrektorka Biura Spraw Lokalowych Urzędu Miasta Poznania.
Szybko reagować w przypadku nagłej potrzeby
W Gdańsku radni przyjęli uchwałę zmieniającą zasady wynajmu lokali mieszkalnych z zasobu komunalnego oraz Towarzystw Budownictwa Społecznego. Nowelizacja dostosowuje przepisy do zmieniających się potrzeb społecznych i wprowadza rozwiązania ułatwiające wsparcie osobom w kryzysie mieszkaniowym oraz usprawniające zarządzanie miejskim zasobem.
Dzięki zmianom dyrektor Gdańskich Nieruchomości będzie mógł wydzielić kilka lokali, które w razie pożaru, zalania czy katastrofy budowlanej zostaną tymczasowo udostępnione osobom poszkodowanym – do czasu powrotu do poprzedniego mieszkania lub uzyskania nowego lokalu.
Czytaj więcej
W przypadku Nysy i miast położonych w Kotlinie Kłodzkiej potrzebny jest nowy zbiornik retencyjny, którego budowa ma potrwać lata. Powinna ruszyć ja...
– To rozwiązanie pozwoli miastu szybciej i skuteczniej reagować w kryzysowych sytuacjach. Tymczasowe lokale zapewnią nie tylko schronienie, ale także poczucie bezpieczeństwa i szansę na spokojne przetrwanie trudnego czasu – mówi Emilia Lodzińska, zastępczyni prezydentki Gdańska ds. rozwoju przestrzennego i mieszkalnictwa.
W Poznaniu osoby potrzebujące pilnej pomocy otrzymują lokale komunalne, które są przyznawane w miarę ich zwalniania. Spółka Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych (ZKZL) przygotowała szczegółową procedurę postępowania w takich sytuacjach. – W przypadku nagłego zdarzenia możemy natychmiast rozpatrzyć potrzebę pomocy. Tak było chociażby po ubiegłorocznym pożarze kamienicy przy ul. Kraszewskiego – przypomina dyrektor Janas.
W ciągu miesiąca od tragedii wszystkie ewakuowane osoby otrzymały nowe lokale – aż 15 z nich przyjęło ofertę komunalną, a jedynie dwie osoby zdecydowały się na najem komercyjny.
W tym roku w Poznaniu nie wystąpiły sytuacje nadzwyczajne, które uzasadniałyby uruchomienie takiej pomocy, ale procedura pozostaje aktualna. W razie pożaru, klęski żywiołowej czy katastrofy osoby poszkodowane mają pierwszeństwo w przydziale lokalu.
Mieszkanie na rok, a w razie potrzeby i dłużej
W Katowicach również funkcjonuje regulacja, dzięki której w tzw. sytuacjach nadzwyczajnych – na przykład po pożarze czy katastrofie budowlanej – przyznawane są lokale zamienne. Umowy podpisywane są na rok z możliwością przedłużenia, jeśli poszkodowani nie zapewnią sobie innego mieszkania.
– Prezydent Katowic może także zgodzić się na umowę z osobami zamieszkującymi w lokalach prywatnych, jeśli lokal musi być z przyczyn technicznych opróżniony – wyjaśnia Dariusz Czapla z katowickiego magistratu.
W 2025 roku przydzielono dwa takie mieszkania rodzinom, które musiały opuścić prywatne nieruchomości ze względu na zagrożenie życia.
Czytaj więcej
Samorządy są zobowiązane do osiągnięcia w tym roku poziomu 55 proc. odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i recyklingu. Dla wielu...
Katowicki magistrat nie dysponuje osobną rezerwą wolnych mieszkań na wypadek zdarzeń losowych. W takich momentach przekazuje się dostępne lokale wymagające jedynie drobnych prac lub już po remoncie.
Także Kraków nie ma odrębnej rezerwy mieszkań na takie przypadki – są one rzadkością. Jak informuje Patrycja Piekoszewska z krakowskiego magistratu, w sytuacji utraty mieszkania miasto dostarcza lokal socjalny w trybie szczególnym, wyznaczając go spośród aktualnie remontowanych pustostanów.
Umowa jest zawierana na rok, bez możliwości przedłużenia dla osób, które wcześniej nie mieszkały w komunalnych zasobach miasta.
