Redakcja „Rzeczpospolitej” już po raz 20. wyłoniła najlepsze miasta i gminy w Polsce. Laureatom Rankingu Samorządów 2024 z pierwszej dziesiątki w trzech kategoriach wręczyliśmy wyróżnienia podczas uroczystej gali w Warszawie.
Co oceniamy w Rankingu Samorządów „Rzeczpospolitej”
Ranking Samorządów Rzeczpospolitej ewoluuje wraz ze z zmieniającymi się samorządami i ich rolą w Polsce. Obecnie oceniamy je pod kątem skuteczności działań na rzecz zrównoważonego rozwoju. Czyli takiego, który powiększa każdy rodzaj kapitału będącego w dyspozycji społeczności lokalnej – ekonomicznego (finansowego i infrastrukturalnego), ludzkiego oraz środowiskowego. Zwycięzcy tegorocznej edycji Rankingu Samorządów dziękowali za dostrzeżenie ich wysiłków i podkreślali, że takie wyróżnianie motywuje ich do jeszcze cięższej pracy.
– W latach 70. Dąbrowa Górnicza doświadczyła ogromnego wzrostu. Teraz czas, by powtórzyć taki skok – mówił Damian Rutkowski, wiceprezydent Dąbrowy Górniczej, która zajęła pierwsze miejsce w kategorii miast na prawach powiatu. – Jesteśmy na to gotowi, konsekwentnie realizujemy przyjętą strategię. Cieszymy się, że znajduje to uznanie – mówił Damian Rutkowski podczas gali.
Co daje wyróżnienie w Rankingu Samorządów „Rzeczpospolitej”
– Wyróżnienie naszej gminy w tak prestiżowym rankingu to ogromny zaszczyt – stwierdziła Anna Szydłowska, sekretarz gminy Sulmierzyce, która drugi rok z rzędu stanęła na najwyższym podium w kategorii gmin wiejskich. – Dla mnie osobiście to również motywacja do dalszej pracy, bo zadaniom w samorządzie nie ma końca. Cały czas zastanawiamy się, co jeszcze możemy zrobić, by mieszkańcom żyło się lepiej – podkreślała pani sekretarz.
W czasie poważnych kryzysów w ostatnich latach samorządy pokazały, że świetnie sobie radzą i potrafią zapewniać mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa. Ich rola w tym zakresie będzie rosła
Tych zadań i wyzwań rzeczywiście wciąż przybywa, zwłaszcza w ostatnich latach, gdy zewnętrze czynniki nie ułatwiają życia samorządom. Michał Szułdrzyński, redaktor naczelny „Rzeczpospolitej”, wskazywał choćby problemy, z jakimi władze lokalne borykały się za rządów PiS. Skutki reformy podatkowej będącej częścią Polskiego Ładu okazały się rujnujące dla finansów samorządów, część z nich stanęła na granicy upadłości.
Dodatkowo uznaniowość w dzieleniu rządowych dotacji groziła ograniczeniem niezależności i samodzielności tych miast i gmin, których władza centralna „nie lubiła”.
Samorządy sprawdzają się w kryzysach
Nowy rząd to nowe otwarcie w relacjach rząd–samorząd. Minister finansów przygotował reformę, która ma samorządom dać dodatkowy zastrzyk pieniędzy, a także „naprawić” lokalne budżety na dłuższą metę. – Kibicujemy, by te zmiany przywróciły samorządom prawdziwą niezależność finansową i ustrojową – zaznaczył redaktor Szułdrzyński.
Czytaj więcej
Wyłoniliśmy najlepsze miasta i gminy pod względem zrównoważonego rozwoju. W tegorocznej, XX już edycji Rankingu Samorządów pierwsze miejsca w swoic...
Profesor Jerzy Buzek, były premier RP i przewodniczący kapituły Rankingu Samorządów, zauważył, że lokalne społeczności znajdują się również pod presją wydarzeń światowych, w tym ryzyk geopolitycznych. Wskazał więc, że obecnie największe wyzwania dla samorządowców to te związane z szeroko pojętym bezpieczeństwem.
– W czasie poważnych kryzysów w ostatnich latach samorządy pokazały, że świetnie sobie radzą i potrafią zapewniać mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa. Ich rola w tym zakresie będzie rosła – zaznaczył.
Zadań dla samorządów szybko przybywa
Przykładem takich działań może być pandemia, gdy to lokalne władze odpowiedzialne były za funkcjonowanie kluczowej infrastruktury komunalnej – dostawy wody i ciepła, odbiór śmieci i ścieków, komunikację publiczną itp. I oczywiście wywiązały się z tych obowiązków bardzo dobrze.
Podobnie było po wybuchu wojny przeciw Ukrainie i kryzysu migracyjnego. To samorządy jako pierwsze zajęły się organizacją pomocy dla uciekających Ukraińców i zajmują się tym do dziś. Do tego dochodzą wyzwania związane z adaptacją do zmian klimatu i zapobieganiem skutkom klęsk żywiołowych, dostosowaniem się do zmian demograficznych i starzejącego się społeczeństwa, cyberbezpieczeństwem w administracji publicznej itp.
Profesor Buzek wylicza tu też kryzys energetyczny, na który odpowiedzią samorządów powinny być starania o niezależność energetyczną, a również bezpieczeństwo związane z obroną cywilną. – Oczywiście, nic takiego nie przewiduję, ale w razie działań wojennych samorządy muszą wiedzieć, co robić – przekonywał Buzek.
Podczas gali power speech „Smart City 3.0: AI w służbie zrównoważonego rozwoju miast” wygłosiła Anna Kovbasiuk z Akademii Leona Koźmińskiego. Akademia jest partnerem Rankingu Samorządów 2024, zaś PKO Bank Polska jest partnerem głównym.
