Skanseny zyskają nowy blask

Prace nad poprawą stanu małopolski skansenów i wzbogaceniem oferty obejmą w sumie 104 obiekty
materiały prasowe

Trwa odnowa ponad stu drewnianych obiektów prezentujących dziedzictwo małopolskich wsi.

Dzięki projektowi Województwa Małopolskiego „Skansenova – systemowa opieka nad dziedzictwem w małopolskich muzeach na wolnym powietrzu” ponad 13,6 mln zł trafi na remont i poprawę oferty małopolskich skansenów. Skanseny podatne są na działanie sił przyrody, więc zabezpieczenie i odnowa to konieczne działania, które pozwolą cennym zabytkom ludowym przetrwać jeszcze długie lata.

Trwają prace

– W Małopolsce turyści mogą znaleźć jedno z największych w Polsce skupisk tego typu obiektów, a zainteresowanie zwiedzaniem muzeów na wolnym powietrzu jest coraz większe – także wśród zagranicznych turystów. Dlatego tak ważne jest zapewnienie w nich nie tylko odpowiednich warunków zwiedzania i bezpieczeństwa odwiedzających, ale też chociażby interesujących wystaw– podkreśla Leszek Zegzda, odpowiedzialny w zarządzie województwa małopolskiego m.in. za dziedzictwo kulturowe.

„Skansenova” to pierwszy realizowany na tak dużą skalę i tak kompleksowy projekt konserwacji zabytków drewnianych w Małopolsce. W ramach projektu zabytkowe budynki zostaną zabezpieczone przed działaniem czasu oraz sił przyrody, powstaną w nich także m.in. nowe wystawy i sale edukacyjne dla najmłodszych.

Prace remontowe rozpoczęły się w wakacje, a ich efekty widać już w dziewięciu skansenach. M.in. w Sidzinie trwa wymiana dachu w chałupach wójta Maja i Anny Kozioł. W oddziałach Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach rozpoczęła się renowacja obiektów Skansenu Wsi Pogórzańskiej w Szymbarku. Trwają prace konserwatorskie w Zagrodzie Maziarskiej w Łosiu, gdzie jest planowane także przeniesienie obiektu drewnianego, odtworzenie go i zaadaptowanie na cele wystawowe i kulturalno-edukacyjne.

Sporo zmian czeka Sądecki Park Etnograficzny, gdzie rozpoczęto prace remontowo-konserwatorskie przy siedmiu zabytkowych obiektach – sześciu w sektorze pogórzańskim i jednym w sektorze kolonistów niemieckich (w kościele ewangelickim). Roboty w tej świątyni obejmują impregnację powierzchni drewnianych, impregnację dachu gontowego oraz restaurację polichromii sufitowej, na fasetach (wklęsłych narożnikach) oraz na balustradzie empor. Z kolei w sektorze kolonistów niemieckich wykonano impregnację znacznej części powierzchni drewnianej i dachu. Trwają też prace przy konserwacji polichromii.

Działania renowacyjne planowane są w zubrzyckim skansenie, gdzie już przystąpiono do odbudowy dwubudynkowej zagrody Pawlaczek z Jabłonki, która w przyszłości będzie udostępniona jako część ekspozycji stałej skansenu.

Gruntowna renowacja

To obiecujący początek. Prace nad poprawą stanu skansenów i wzbogaceniem oferty obejmą w sumie 104 obiekty, cztery z nich zostaną translokowane, a kilkadziesiąt czeka dostosowanie do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Bogatsza będzie oferta dla najmłodszych, którzy w atrakcyjny sposób będą mogli w skansenach zapoznawać się z małopolskim budownictwem ludowym i historią regionu. Modernizacja czeka dziesięć wystaw stałych, a 81 obiektów zostanie zabezpieczonych przed kradzieżą i zniszczeniem.

Na atrakcyjności dla zwiedzających zyska słynna zagroda Felicji Curyłowej w Zalipiu.

– Zalipie to dynamicznie rozwijający się oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie, w 2016 roku zagrodę Felicji Curyłowej odwiedziło ponad 11 tysięcy zwiedzających – mówi Andrzej Szpunar, dyrektor Muzeum Okręgowego w Tarnowie. – Realizacja projektu wzmocni ofertę edukacyjną (zagospodarowanie stodoły i chaty biedniackiej) oraz powiększy malowaną miniwieś o chatę Stefanii Łączyńskiej z malaturą i wyposażeniem wnętrza. Stefania Łączyńska miała niepowtarzalny styl malowania, obecnie już nieistniejący – dodaje Andrzej Szpunar.

Zakres prac będzie szeroki. W Dworze w Dołędze jest planowana restauracja i konserwacja zabytkowego budynku dworu oraz spichlerza, a także przeniesienie i montaż zabytkowej chaty drewnianej zmagazynowanej na sąsiedniej działce.

Na wielu budynkach Muzeum – Nadwiślańskiego Parku Etnograficznego w Wygiełzowie i Zamku Lipowiec zostaną wymienione strzechowe i gontowe pokrycia dachowe wraz  z konserwacją więźby na dużej części. Najcenniejszy zabytek drewniany na terenie skansenu, czyli kościół z Ryczowa, zostanie zabezpieczony za pomocą mgły wodnej na wypadek pożaru.

Słomiane dachy zostaną wymienione na stodole z Wojnarowej, chałupie i stajni z Mszalnicy oraz chałupie i stodole z Niecwi.

Pieniądze z UE

Do tej pory wykorzystano w ramach projektu „Skansenova” 1,5 mln zł. Do wydania zostało jeszcze ponad 12 mln zł. Realizacja działań możliwa jest dzięki funduszom unijnym. Kwota dofinansowania z Unii Europejskiej, z programu operacyjnego „Infrastruktura i środowisko” na lata 2014–2020 przekracza 9,1 mln zł.

Pozostałą część finansują województwo małopolskie oraz instytucje kultury i gminy.

Autorzy projektu liczą, że „Skansenova” sprawi, iż liczba osób korzystających z obiektów objętych wsparciem w 2019 roku wyniesie 230 395, a tym samym będzie wyższa od obecnej o 32 tys. W skansenach ma też powstać pięć nowych miejsc pracy.

Mogą Ci się również spodobać

Pomoc będzie można zorganizować inaczej

Gminy będą mogły realizować zadania związane ze wsparciem osób potrzebujących lub rodziny, powołując w ...

Zbiory Władysława Hasiora w Gliwicach

Wyjątkową wystawę wybitnego polskiego awangardzisty gości gliwicka Willa Caro. 12 sierpnia, Gliwice, Willa Caro ...

Poskarżyć się jest trudno

Obywatelom trudno zmusić władze samorządowe do wydania planu ochrony powietrza. Będzie niższy poziom zanieczyszczenia, ...

Szansa dla aktywnych

Plac zabaw, zlot historycznych pojazdów militarnych czy też szkolenia z udzielania pierwszej pomocy przez ...

#LubuskieChallenge – Łączy nas przyszłość!

28 marca w Filharmonii Zielonogórskiej odbędzie się konferencja zapowiadająca kampanię „#LubuskieChallenge – Łączy nas ...

Samorządy muszą bardziej wspierać pracodawców

Barometrem typowej produkcji jest południe Polski, gdzie jest największy problem z pozyskaniem takich kandydatów ...