Gminy ukarane za piece węglowe

Kary za zanieczyszczone powietrze nałożono na 30 małopolskich gmin
shutterstock

Małopolska jest pierwszym regionem, w którym gminy dostają kary za brak walki ze smogiem.

Zakopane, Nowy Sącz, a także – co może dziwić – uzdrowisko Rabka-Zdrój znalazły się wśród 30 małopolskich gmin ukaranych mandatami za zaniedbania w latach 2013–2015. Kary nałożone przez małopolski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) wynoszą od 10 tys. do 30 tys. zł. Większość ukaranych nie zamierza jednak płacić mandatów i odwołuje się od decyzji do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ).

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska skontrolował 45 gmin. W 40 z nich stwierdzono „usterki” – co w praktyce oznacza, że nie zmniejszył się poziom zanieczyszczeń pyłami zawieszonymi w latach 2013–2015. Ostatecznie kary nałożono na 30 gmin. Są to jednak kary bardzo symboliczne, bo wynoszą zaledwie od 10 do 30 tysięcy złotych, podczas gdy ustawa dopuszcza możliwość ukarania kwotą do 500 tys. zł. – Mandaty dla samorządów są niskie, ponieważ zostały nałożone po raz pierwszy w Polsce i mają przede wszystkim zmobilizować gminy do szybszej likwidacji smogu – tłumaczył Ryszard Listwan, zastępca wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w Krakowie. Następne kary mogą być znacznie wyższe, jeśli gminy nie zlikwidują połowy pieców na swoim terenie do 2019 roku. Zobowiązuje ich do tego program ochrony powietrza.

Wygląda na to, że większość małopolskich gmin niewiele robi w zakresie poprawy czystości powietrza i nie spieszy się z wprowadzeniem potrzebnych zmian. Według statystyk WHO aż 9 z 50 najbrudniejszych miast w Europie znajduje się właśnie w Małopolsce. Zdaniem Małgorzaty Smolak, prawnika z Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi, samorządy gmin coraz częściej mówią o problemie zanieczyszczenia powietrza, ale okazuje się, że tylko mówią, a nie przekłada się to na działanie. Mimo zobowiązania do poprawy jakości powietrza ponad 50 gmin nie wykazało żadnej albo znikomą poprawę. Są jednak miejscowości, które aktywnie zwalczają smog i w których sytuacja się polepszyła. Lepszą jakość powietrza wykazały np. gmina Gorlice, Olkusz i miasto Tarnów. Jednak trzy gminy to za mało na 45 skontrolowanych. A WIOŚ zapowiada, że kontrole będą prowadzone we wszystkich 180 gminach w Małopolsce. Pytanie – co wykażą wyniki kontroli.

Samorządy z Małopolski miały czas do końca 2015 roku, by zmniejszyć smog. Udało się to jedynie nielicznym. Problemem jest zbyt mała liczba zlikwidowanych pieców i palenisk węglowych. Jak wynika ze statystyk, w latach 2013–2015 z ok. 500 tys. pieców i kotłów węglowych wymienione zostały tylko ok. 10 tys. Większość gmin zlikwidowała tylko 1 proc. pieców w ciągu ostatnich lat.

Tylko na terenie 14 gmin otaczających Kraków ostało się ponad 40 tysięcy pieców węglowych. Fatalnie wygląda sytuacja zwłaszcza w trzech gminach sąsiadujących z Krakowem: Liszkach, Zielonkach i Skale.

Teraz gminy, na które WIOŚ nałożył mandaty, uważają, że zostały niesprawiedliwie ukarane, bo jednak starały się, aby poprawić jakość powietrza, a wiele rzeczy, np. rozbudowa sieci gazowej, nie zależy od nich. Większość z nich nie zamierza płacić i odwołuje się od decyzji WIOŚ. Tak zrobiły m.in. Zielonki. Jest jednak szansa, że sytuacja się zmieni, a przynajmniej podniesie się świadomość ekologiczna mieszkańców Małopolski. 14 sąsiadujących z Krakowem gmin w październiku tego roku przystąpiło do informacyjno-edukacyjnej kampanii na rzecz poprawy jakości powietrza. Kampania jest efektem współpracy Urzędu Miasta Krakowa z otaczającymi go gminami.

– Od 2017 roku podkrakowskie gminy korzystają ze środków unijnych na wymianę kotłów w wysokości około 40 mln zł. Dotychczas przeprowadzono ok. 1100 ocen energetycznych, których wyniki są podstawą do zakwalifikowania budynków do projektów, i podpisano kilkaset umów na wymianę kotłów. W najbliższym czasie zostanie wymienionych prawie 3400 nieekologicznych pieców – informuje Maciej Grzyb z biura prasowego Urzędu Miasta Krakowa.

Mogą Ci się również spodobać

W miastach z betonu szybko przybywa zieleni

Rewaloryzowane parki, efektowne rośliny w miejscach, gdzie jeszcze niedawno były nieużytki, zieleńce między blokami, ...

Strategię wizerunkową trzeba planować z głową

Promocja gmin odbywa się bez jasnych strategii i planów działań, głównie na podstawie doraźnych ...

Kulturalny Dzień Dziecka

Samorządowe instytucje kultury jak co roku przygotowały bogatą ofertę wydarzeń z okazji Dnia Dziecka. ...

Parkowanie będzie droższe już za miesiąc

Od września można już podnosić zamrożone od kilkunastu lat maksymalne stawki opłat. Samorządy obawiają ...

Gliwicka aplikacja na płynną jazdę

Gliwicki ITS, czyli inteligentny system sterowania ruchem, to jeden z najnowocześniejszych tego typu systemów ...

Samorządy: przetargi na nowych zasadach

Prostsze procedury, waloryzacja ceny i jeden sąd odwoławczy mają usprawnić zamówienia publiczne. Samorządy muszą ...