Reklama

Regiony w centrum nowej perspektywy finansowej UE

Mimo tendencji do centralizacji polityki spójności w całej UE, polski rząd chce utrzymać w nowej unijnej perspektywie finansowej podmiotową rolę regionów. To dobra i oczekiwana decyzja – komentują marszałkowie.

Publikacja: 03.02.2026 11:50

W resorcie funduszy trwają prace nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata

W resorcie funduszy trwają prace nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata 2028–2034. Dokument ma określić zasady wykorzystania 123 mld euro przewidzianych dla Polski w budżecie UE

Foto: Adobe Stock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Dlaczego polski rząd dąży do utrzymania podmiotowej roli regionów w polityce spójności UE?
  • Jakie znaczenie ma Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata 2028–2034?
  • Jakie są plany dotyczące alokacji 123 mld euro z budżetu UE dla Polski?
  • Jaką rolę w nowym budżecie unijnym mają odgrywać samorządy lokalne i regionalne?

– Wielokrotnie podkreślaliśmy, zarówno na niwie krajowej, jak i europejskiej, że bez aktywnego udziału władz lokalnych i regionalnych unijne inwestycje nie będą przynosiły oczekiwanych rezultatów, zwłaszcza w obecnej, trudnej sytuacji geopolitycznej – mówi Olgierd Geblewicz, marszałek województwa zachodniopomorskiego.

123 mld euro i nowy Plan Partnerstwa

W Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej rozpoczęto już prace nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata 2028–2034. Dokument ma określić zasady wykorzystania 123 mld euro przewidzianych dla Polski w budżecie Unii Europejskiej.

Jak przekazał resort, środki obejmą finansowanie dotychczasowych polityk unijnych, w tym polityki spójności, Wspólnej Polityki Rolnej i Wspólnej Polityki Rybołówstwa, a także Społecznego Funduszu Klimatycznego. W puli znalazły się również fundusze przeznaczone na kwestie azylu, migracji i zarządzania granicami oraz nowe cele związane ze zdolnościami obronnymi i bezpieczeństwem UE.

Czytaj więcej

Rekordowe miliardy w regionach. Kto najlepiej radzi sobie z unijnymi dotacjami?
Reklama
Reklama

Znaczna część budżetu ma zostać skierowana bezpośrednio do regionów. – Chcemy utrzymać 44 proc. budżetu w dyspozycji regionów, tak aby decyzje inwestycyjne nadal zapadały blisko mieszkańców, a nie daleko od nich. To plan na rozwój, bezpieczeństwo i stabilność – poinformowało MFiPR. W przygotowanie planu zostaną włączeni m.in. samorządowcy, którzy wejdą w skład Zespołu do pracy nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego.

– Udało nam się już wywalczyć utrzymanie podmiotowej roli regionów w nowym budżecie unijnym. W Polsce decentralizacja inwestycji europejskich bardzo się sprawdziła. Rola samorządów, urzędów marszałkowskich i marszałków województw okazała się bardzo konstruktywna i efektywna. Chcemy to utrzymać – powiedziała minister funduszy Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

Marszałkowie: decentralizacja się sprawdziła i powinna zostać utrzymana

– Utrzymanie realnego udziału regionów w zarządzaniu środkami unijnymi to bardzo dobra i oczekiwana decyzja. Dotychczasowe doświadczenie pokazuje, że fundusze europejskie są najskuteczniej wykorzystywane wtedy, gdy decyzje zapadają na poziomie regionalnym – blisko mieszkańców i ich rzeczywistych potrzeb – mówi marszałek województwa mazowieckiego Adam Struzik.

Olgierda Geblewicza, marszałka województwa zachodniopomorskiego i członka Europejskiego Komitetu Regionów, cieszy postawa rządu, który nie tylko składa deklaracje, ale także – w toku trwających prac nad regulacjami nowego budżetu unijnego – konsekwentnie zgłasza potrzebę zagwarantowania regionom ich właściwej roli jako ważnych aktorów polityki rozwoju Polski i całej UE.

Podobnego zdania jest Marek Woźniak, marszałek województwa wielkopolskiego. – My z aprobatą przyjmujemy deklarację przedstawiciela rządu, że mechanizm dystrybucji środków w kraju będzie podobny jak dotychczas, z zachowaniem podmiotowej roli regionów w zakresie zadeklarowanej części – mówi marszałek Woźniak.

Dodaje, że ten model w Polsce się sprawdził i jego kontynuacja będzie z pewnością korzystna. – Nie zmienia to jednak faktu, że architektura polityki spójności w skali UE jest centralizowana, czego nie akceptujemy jako złego kierunku. Ta deklaracja rządu w pewnym sensie uspokaja jednak sytuację na naszym „podwórku” – podkreśla marszałek Woźniak.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Fundusze UE na półmetku. Jak samorządy sięgają po unijne wsparcie

A marszałek Geblewicz dodaje, że widmo centralizacji, które od ubiegłego roku wisiało nad propozycjami Komisji Europejskiej dotyczącymi perspektywy po 2027 r., najskuteczniej można rozwiać, realnie włączając samorządy województw oraz wspólnoty regionalne i lokalne w prace nad zaprogramowaniem puli środków z budżetu UE dla Polski. 

Adama Struzika niepokoją jednak sygnały, że w przyszłym okresie programowania 2028–2034 nie przewiduje się kontynuacji odrębnego, dedykowanego wsparcia dla regionów Polski wschodniej. – Byłoby to rozwiązanie trudne do zrozumienia i sprzeczne z realiami społeczno-gospodarczymi tego obszaru – podkreśla marszałek Mazowsza.

Reformy i inwestycje. Rząd wyznacza priorytety nowego budżetu UE

Resort funduszy zapowiada, że w pierwszej kolejności skoncentruje się na wyznaczeniu kluczowych celów i priorytetów, które staną się podstawą kompleksowego pakietu inwestycji i reform. – Chcemy, żeby były to reformy systemowe, fundamentalne i ściśle powiązane z inwestycjami. Chcemy, aby wyszły one z Polski i zostały przedłożone w Brukseli jako nasze rozumienie tego, jakie zmiany systemowe są Polsce potrzebne. Dlatego reformy będą oparte na już finalizowanej w rządzie Strategii Rozwoju Polski na najbliższe 10 lat – powiedziała minister Pełczyńska-Nałęcz.

Projekt Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028–2034 zakłada ponad dwukrotny wzrost finansowania instrumentów zarządzanych bezpośrednio przez Komisję Europejską. Łączna wartość tego segmentu budżetu ma sięgnąć niemal 600 mld euro, z czego 450 mld euro trafi do Europejskiego Funduszu Konkurencyjności.

Dla porównania – jak podkreśliła minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz – na realizację Planów Partnerstwa Krajowego i Regionalnego we wszystkich państwach UE zaplanowano niewiele ponad 860 mld euro.

Fundusze Unijne
Rekordowe miliardy w regionach. Kto najlepiej radzi sobie z unijnymi dotacjami?
Fundusze Unijne
Nowoczesne pociągi w regionach. Komfort i ekologia dzięki unijnemu wsparciu
Fundusze Unijne
Autobusy spalinowe z zakazem w dużych miastach. Wymuszony zwrot ku zeroemisyjności
Fundusze Unijne
W Gdańsku pojadą najdłuższe tramwaje w Polsce. Miasto sfinansuje zakup z KPO
Fundusze Unijne
Fundusze UE na półmetku. Jak samorządy sięgają po unijne wsparcie
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama