Wykorzystajmy miliardy, ale wymyślmy co potem

Człowiek szybko przyzwyczaja się do dobrego, wiadomo. Nie tylko człowiek, samorząd również. Polscy samorządowcy od wielu lat mogą korzystać z funduszy unijnych. I robią to skutecznie, pomijając nieliczne potknięcia.

Publikacja: 18.09.2018 08:00

Andrzej Krakowiak

Andrzej Krakowiak

Foto: rp.pl

A jeśli porównać efekty ich działań do drogowców czy kolejarzy, wyrastają wręcz na unijnych prymusów. Miliardy euro płynące do gmin i regionów spowodowały skok cywilizacyjny, a ich efektem są tysiące większych i mniejszych inwestycji, które poprawiają codzienne życie Polaków. To fakt.

Finansowy dobrobyt, do którego tak łatwo przyzwyczaili się lokalni włodarze, ma jednak efekty uboczne. Pierwszy z nich to inwestycyjne przegrzanie, którego kolejnej fali właśnie doświadczamy. Zaplanowane w tym roku wydatki nie tylko będą rekordowe, ale ustanowiony wynik (72 mld zł) niezmiernie trudno będzie poprawić. Żeby nadać tej kwocie odpowiednią skalę, przypomnę, że rok temu – a był to całkiem niezły rok – wartość inwestycji przekroczyła 33 mld zł.

Kumulacja projektów musi prowadzić nie tylko do trudności ze znalezieniem wykonawców oraz konieczności płacenia im wygórowanych stawek (co od jakiegoś czasu obserwujemy), ale też do realizacji inwestycji nie zawsze przemyślanych i potrzebnych, w myśl zasady: są pieniądze, trzeba je wydać (co mieszkańcy mogą odczuć wkrótce).

Drugim efektem ubocznym zalewu unijnych euro jest odrzucenie innych sposobów finansowania projektów. Trudno się zresztą temu dziwić. Kto będzie przekonywał bankowca, że jakaś inwestycja ma sens, aby dostać na nią kredyt, gdy na wyciągnięcie ręki jest bezzwrotna dotacja? Kto będzie się martwił powodzeniem ewentualnej emisji obligacji? Albo przechodził proceduralną drogę przez mękę, aby przedsięwzięcie zrealizować z partnerem prywatnym?

Uzależnienie od dotacji z UE widać doskonale właśnie na przykładzie PPP. Idea jest świetna: samorząd ma potrzeby, prywatny inwestor pieniądze, są szanse na zyski – wszyscy wygrywają. W teorii. Bo praktyka PPP wygląda tak, że w ciągu niemal dekady obowiązywania przepisów zrealizowano w całym kraju niewiele ponad 100 takich projektów. Partnerstwo ma wiązać – jak wskazuje nazwa – publicznego z prywatnym, dochodzi więc jeszcze bariera wzajemnego niezrozumienia i braku zaufania. Oraz wiele pułapek i raf w przepisach, na których rozbić się może nawet doświadczony urzędnik.

Przyszłość PPP nie rysuje się jednak w czarnych barwach. Źródło unijnych dotacji za parę lat w znacznej mierze wyschnie, z czego zdaje sobie sprawę coraz więcej włodarzy, a krępujące przepisy zostały właśnie poprawione. Co ważne (i niezbyt częste), zgodnie z sugestiami samych zainteresowanych. Barier będzie więc mniej, a zachęt do wspólnego działania więcej. Dobrych przykładów, tak potrzebnych samorządowcom, o czym piszemy w dzisiejszym Temacie Tygodnia >R4 – 7, też będzie przybywać. ©?

A jeśli porównać efekty ich działań do drogowców czy kolejarzy, wyrastają wręcz na unijnych prymusów. Miliardy euro płynące do gmin i regionów spowodowały skok cywilizacyjny, a ich efektem są tysiące większych i mniejszych inwestycji, które poprawiają codzienne życie Polaków. To fakt.

Finansowy dobrobyt, do którego tak łatwo przyzwyczaili się lokalni włodarze, ma jednak efekty uboczne. Pierwszy z nich to inwestycyjne przegrzanie, którego kolejnej fali właśnie doświadczamy. Zaplanowane w tym roku wydatki nie tylko będą rekordowe, ale ustanowiony wynik (72 mld zł) niezmiernie trudno będzie poprawić. Żeby nadać tej kwocie odpowiednią skalę, przypomnę, że rok temu – a był to całkiem niezły rok – wartość inwestycji przekroczyła 33 mld zł.

2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Archiwum
Znaleźć sposób na nierówną walkę z korkami
Archiwum
W Kujawsko-Pomorskiem uczą się od gwiazd Doliny Krzemowej
Archiwum
O finansach samorządów na Europejskim Kongresie Samorządów
Archiwum
Pod hasłem #LubuskieChallenge – Łączy nas przyszłość
Materiał Promocyjny
Mazda CX-5 – wszystko, co dobre, ma swój koniec
Archiwum
Nie można zapominać o ogrodach, bo dzięki nim żyje się lepiej
Materiał Promocyjny
Branża bankowa gorszy okres ma za sobą