Miliardy płyną z mlekiem

Należąca do Mlekpolu marka Łaciate jest jedną z najlepiej rozpoznawalnych w Polsce.
Fotorzepa/Wojciech Romański

Z Podlasia wywodzą się największe firmy mleczarskie w Polsce. Ich apetyt na rozwój nie słabnie.

Niespełna 7 mld złotych wyniosły w 2015 roku łączne przychody Mlekovity i Mlekpolu, dwóch największych firm mleczarskich w Polsce. Obie spółdzielnie wywodzą się z Podlasia.

Mlekovita, lider branży od 2014 r., swoją siedzibę ma w Wysokim Mazowieckim. Centrala Mlekpolu mieści się w Grajewie. Podlaskie korzenie ma także Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Piątnica, która z przychodami przekraczającymi 900 mln zł, znajduje się w mleczarskiej czołówce naszego kraju.

Proszki z potencjałem

– Na Podlasiu dobrze radzą sobie również średnie i mniejsze przetwórnie, jak Moniecka Spółdzielnia Mleczarska, słynąca z sera goudy oraz Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Hajnówce – mówi Waldemar Broś, prezes Krajowego Związku Spółdzielni Mleczarskich.

Region może pochwalić się nie tylko silnym przetwórstwem, ale także największą produkcją mleka nad Wisłą. W pierwszych dziesięciu miesiącach 2016 r. na podlaskich rolników przypadła niemal jedna trzecia mleka skupionego wtedy do skupu w Polsce.

– Mleczarstwo regionu zwanego potocznie Polską B, pomimo obiektywnych zapóźnień historycznych w rozwoju gospodarczym, wygrało okres trudnych przemian –podkreśla Edmund Borawski, prezes Mlekpolu. – Postęp technologiczny w hodowli i pozyskiwaniu mleka jest wprost epokowy – dodaje.

Podlascy potentaci swoją silną pozycję zawdzięczają w dużym stopniu przejęciom. Do Mlekovity należy 16 zakładów produkcyjnych. Tylko o cztery mniej ma ich Mlekpol.

W 2015 r. Mlekovita powiększyła się o spółdzielnię mleczarską w Tomaszowie Lubelskim oraz fabrykę serów pleśniowych w Baranowie, a w 2016 r. dołączył do niej Lacpol w Łaszczowie. Kierowana przez Dariusza Sapińskiego Mlekovita ma także 30 centrów dystrybucyjnych, w tym pierwsze w branży mleczarskiej hurtownie cash&carry w Warszawie, Wysokiem Mazowieckiem, Kościanie i Białej Podlaskiej.

Od lat ta największa firma w branży mleczarskiej wydaje na inwestycje od 80 do 100 mln zł rocznie. W 2016 r. pobije jednak rekord: jej wydatki na rozwój sięgną 200 mln zł.

Mlekovita rozpoczęła budowę fabryki proszków mlecznych w Wysokiem Mazowieckiem, na którą przeznaczy w sumie 300 mln zł. Dzięki niej, jak podaje, będzie nie tylko największym ich producentem w Polsce, ale także w Europie Środkowo-Wschodniej. Nowy zakład wytwarzający m.in. produkty mleczne w proszku w standardzie odżywek dla dzieci i koncentrat białek mleka ma ruszyć w połowie 2017 r.

Potencjał w proszkach mlecznych widzi także Mlekpol, który nie powiedział ostatniego słowa w walce o rynek.

– Rozpoczęliśmy właśnie budowę jednego z najnowocześniejszych w Polsce zakładów produkcji sproszkowanych produktów mleczarskich – mówi Edmund Borawski. Zakład za 400 mln zł powstaje w Mrągowie, przy tamtejszej przetwórni Mlekpolu. Ma przerabiać 3 mln litrów mleka i serwatki na dobę. Produkcja powinna ruszyć w 2018 r.

– Systematycznie unowocześniamy także park technologiczny w naszych 12 zakładach. Zwiększamy wydajności przy zachowaniu jakości i bezpieczeństwa produktów – zaznacza prezes Mlekpolu, który w 2016 r. wydał na inwestycje 75 mln zł.

Przetwórcy podkreślają, że swój sukces zawdzięczają również wysokiej jakości surowca. – Nieskażone środowisko naturalne w połączeniu z przywiązaniem do tradycji i ciężką pracą naszych dostawców daje efekt w postaci najwyższej jakości mleka, z którego powstają tak samo dobre produkty – podkreśla Łukasz Kalinowski, wiceprezes OSM Piątnica. Firma skupi w tym roku ok. 356 mln l mleka, o 6-7 proc. więcej niż w 2015 r. Ponad połowa tej ilości pochodzić będzie z województwa podlaskiego.

Jakość kosztuje

– Nasz region stoi mleczarstwem. Wypasamy krowy na najczystszych łąkach Polski. Surowiec z Podlasia można nazwać wręcz ekologicznym – zaznacza Edward Borawski.

Wysoka jakość kosztuje. W październiku 2016 r. na Podlasiu hektolitr mleka w skupie kosztował 126,45 zł, najwięcej w Polsce – podaje Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka. W tym średnia cena w skupie wynosiła w naszym kraju 120,29 zł za hl. To o niemal 7,6 proc. więcej niż we wrześniu 2016 r. i prawie 7,4 proc. powyżej poziomu sprzed roku.

Tomasz Stanisławowski, kierownik regionalny ds. bydła w firmie De Heus zwraca uwagę, że wyższe niż w innych regionach kraju ceny skupu na Podlasiu są efektem dużej liczby mleczarń i związanej z tym rywalizacji o dostawców.

– Przetwórnie zdają sobie sprawę, że filarem ich rozwoju jest surowiec wysokiej i powtarzalnej jakości – mówi Waldemar Broś.

W województwie podlaskim 82 sztuk bydła przypada na 100 ha gruntów. Średnia dla Polski wynosi niespełna 37 sztuk na 100 ha.

Tomasz Stanisławowski wyjaśnia, że liczba krów w regionie rośnie, mimo malejącej liczby gospodarstw mlecznych. Ten trend powinien się utrzymać w najbliższym czasie. Szybki rozwój czeka jednak te gospodarstwa, które postawią na specjalizację produkcji i jej automatyzację.

– Specjalizacja gospodarstw jest nieunikniona – mówi przedstawiciel firmy De Heus. – Wpływa na wzrost i poprawę jakości produkcji, a także na wydajność pracy oraz osiąganie wyższej opłacalności.

Produkty z podlaskiego mleka zdobywają rynki zagraniczne. Mlekovita, największy eksporter w branży (na sprzedaż zagraniczną przypada ok. 35 proc. jej przychodów) ma uprawnienia, by wysyłać swoje produkty do 144 krajów. W tym roku dołączyła do nich Indonezja.

Innowacje i tradycja

Indonezja, obok Chiny, Pakistanu i Wietnamu to ważne rynki dla Mlekpolu. Od niedawna firma sprzedaje również do Korei Płd. i Japonii.

– Po Afryce Północnej, gdzie nadal dużo eksportujemy rozpoczęliśmy wstępne rozmowy handlowe z krajami Afryki Południowej. Wciąż odnotowujemy bardzo duże wzrosty sprzedaży do Izraela, na Wyspy Brytyjskie i do krajów Europy środkowo-wschodniej – wyjaśnia Lech Karendys, dyrektora wydziału handlu Mlekpolu.

Tradycja mleczarskie na Podlasiu są bardzo długie. Świadczy o tym duża liczba serów wpisanych na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa. Są na niej m.in. twaróg hajnowski, ser typu szwajcarskiego z Wiżajn oraz ser koryciński „swojski”. Ten ostatni zdobył w 2012 r. oznaczenie unijne dla produktów regionalnych.

Znakiem rozpoznawczym przetwórni z Podlasia, obok tradycyjnych specjałów, są także innowacje. Od tego roku Piątnica oferuje nabiał bez GMO, a Mlekpol jogury bez laktozy. Mlekovita, która ma w swojej ofercie ponad 800 produktów, jest jedyną firmą na Podlasiu, która na skalę przemysłową wytwarza lody. Tylko w 2015 r. wprowadziła na rynek 116 nowości.

Szanse, by innowacje przebiły się na rynku, gwarantują rozpoznawalne marki. W ubiegłorocznym Rankingu Najcenniejszych Polskich Marek „Rzeczpospolita” wyceniła Mlekovitę na ponad 1,7 mld zł. Dało jej to 7. miejsce wśród wszystkich polskich brandów oraz pozycję numer jeden w branży spożywczej.

Łaciate, które Mlekpolowi przyniosło duże udziały w polskim rynku mleka UHT warte jest ponad 250 mln zł.Wartość Piątnicy, która jako pierwsza w Polsce w latach 90. wprowadziła na rynek serek wiejski, zbliża się do 337 mln zł. Dziś spółdzielnia oferuje pod nią także, m.in. twarogi, kefiry i jogurty.

masz pytanie, wyślij e-mail do autorki: b.drewnowska@rp.pl

Mogą Ci się również spodobać

Jak złowić pracownika na studiach

Świętokrzyscy przedsiębiorcy wybrali najlepsze prace dyplomowe studentów miejscowej politechniki. Laureaci otrzymują nie tylko nagrody ...

Pierwsze w Polsce buspasy z oznakowaniem EV

Łódź, jako pierwsze miasto w Polsce, oznakowuje buspasy znakami samochodów elektrycznych. System identyfikacji wizualnej ...

Zaświadczenie to nie prosty druczek

Do końca tego roku nie uda się wydać wszystkim właścicielom lokali dokumentów potwierdzających uwłaszczenie.

Stolica pierwsza stawia na e-parkowanie

Precyzyjnie przygotowana elektroniczna mapa ma ułatwić życie kierowcom.

Radomski Łucznik: „Fabryka” w fabryce

W blisko stuletnich zabudowaniach po radomskim „Łuczniku” powstanie nowoczesne centrum biurowo-usługowe. Wzniesione w latach ...

Mieszkańcy w centrum uwagi

Większość miast zwiększyła w 2018 roku wydatki promocyjne, kierując swoje działania głównie do lokalnej ...