Darmowa komunikacja i zakazy dla kominków. Jak samorządy walczą ze smogiem

– Istotnym elementem polityki miasta w zakresie ograniczania emisji komunikacyjnej jest funkcjonująca od kwietnia 2024 r. Jarosławska Karta Miejska. Dzięki niej mieszkańcy mogą korzystać z bezpłatnej komunikacji miejskiej, co ma zachęcać do rezygnacji z transportu indywidualnego, szczególnie w okresach zwiększonego zanieczyszczenia powietrza – mówi Małgorzata Młynarska z Biura Informacji i Promocji Urzędu Miasta Jarosławia.

Z czego wynika zła jakość powietrza w środkowej Polsce

W środę, 21 stycznia, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa informowało o bardzo złej jakości powietrza w wielu częściach kraju. Rano wysokie stężenia pyłów odnotowano m.in. w Suwałkach i Łomży, Białej Podlaskiej i Tomaszowie Lubelskim, Piotrkowie Trybunalskim, Nowej Rudzie oraz w miastach aglomeracji śląskiej.

Zła jakość powietrza występowała także m.in. w Oświęcimiu, Otwocku, Grudziądzu, Ostródzie, Rzeszowie, Mielcu, Krakowie, Nowym Targu i Niepołomicach. Wcześniej przekroczenia notowano m.in. w Dębicy i Jarosławiu.

W sumie całe pasmo środkowej Polski znajduje się pod wpływem niekorzystnych warunków meteorologicznych. Dominuje pogoda wyżowa z niskimi temperaturami, miejscami występuje inwersja termiczna i brak wiatru.

Czytaj więcej

Jakość życia

Smog zaczął dusić polskie miasta. „Pozorowane kontrole” kopciuchów

Warszawa, Kraków i Wrocław znalazły się wysoko w rankingu najbardziej zanieczyszczonych miast świ...

Na sytuację reagują samorządy. W środę w Rzeszowie uruchomiono bezpłatną komunikację miejską. Jak informuje Artur Gernand z Kancelarii Prezydenta Miasta, dzienny koszt jej wprowadzenia to ok. 60 tys. zł. Z kolei w Krakowie darmowa komunikacja z powodu wysokiego stężenia pyłów PM10 i PM2,5 była we wtorek. Za darmo autobusami i tramwajami można było korzystać od pierwszych porannych kursów do północy, również w gminach sąsiednich objętych porozumieniem transportowym.

W Jarosławiu w dniach przekroczeń norm, na podstawie informacji z Powiatowego Centrum Zarządzania Kryzysowego, uruchamiany jest System Wczesnego Ostrzegania, który przekazuje mieszkańcom aktualne komunikaty i zalecenia za pośrednictwem strony internetowej oraz mediów społecznościowych. – Informacje trafiają także do jednostek organizacyjnych miasta, placówek oświatowych i opiekuńczych oraz zakładów pracy. Ich celem jest ograniczenie narażenia mieszkańców na negatywne skutki zdrowotne – dodaje urzędniczka.

W tym sezonie grzewczym Jarosław otrzymał jeden komunikat dotyczący przekroczenia norm PM10. Miasto nie wprowadza dodatkowej darmowej komunikacji w dni smogowe, ponieważ bezpłatne przejazdy przysługują wszystkim posiadaczom karty mieszkańca.

Podobne rozwiązanie obowiązuje w Dębicy. – Darmowa komunikacja miejska funkcjonuje u nas od 1 marca 2025 r. dla posiadaczy Dębickiej Karty Mieszkańca, w granicach administracyjnych miasta – mówi Wiesław Stanaszek, zastępca dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska w Dębicy.

Straż w poszukiwaniu źródeł smogu

Białystok w przypadku ryzyka przekroczenia norm PM10 realizuje działania określone w Planie działań krótkoterminowych dla strefy Aglomeracja Białostocka. – Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego całodobowo monitoruje jakość powietrza na podstawie danych GIOŚ, przekazuje informacje do placówek oświatowych oraz – w razie przekroczenia poziomu alarmowego – uruchamia procedurę wprowadzenia bezpłatnej komunikacji miejskiej – mówi Kamila Bogacewicz z Urzędu Miasta w Białymstoku.

Dodaje, że Straż Miejska i Policja prowadzą wzmożone kontrole, m.in. w zakresie zakazu spalania odpadów i użytkowania nielegalnych źródeł ogrzewania. W tym sezonie zimowym w Białymstoku nie odnotowano przekroczenia poziomu alarmowego PM10.

Czytaj więcej

Transport

Korki coraz bardziej utrudniają życie mieszkańcom. Co mogą zrobić władze miast?

Zatłoczone ulice nie tylko utrudniają przemieszczanie się, ale też poważnie szkodzą zdrowiu. Mimo...

W Jarosławiu Straż Miejska prowadzi kontrole palenisk domowych oraz korzysta z drona antysmogowego do wstępnej analizy jakości powietrza. – W ubiegłym roku przeprowadzono 125 kontroli źródeł ogrzewania, a w pierwszym miesiącu nowego roku jedną – informuje Małgorzata Młynarska.

Miasto realizuje również działania długofalowe, takie jak wsparcie wymiany źródeł ciepła, termomodernizacja budynków użyteczności publicznej oraz rozwój niskoemisyjnego transportu. – Działania informacyjne i kontrolne prowadzone są w ramach bieżącej pracy urzędu i Straży Miejskiej, natomiast bezpłatna komunikacja dla posiadaczy Jarosławskiej Karty Miejskiej jest elementem stałej polityki miasta, finansowanej z budżetu – podkreśla urzędniczka.

Mieszkańcy chcą wymieniać piece, ale to nie jest takie proste

W Krakowie przy trzecim stopniu zagrożenia krótkoterminowe działania władz obejmują m.in. emisję miejskich ostrzeżeń, prowadzenie prewencyjnych kontroli spalania odpadów, ograniczenie aktywności na zewnątrz dzieci i młodzieży w placówkach oświatowo-wychowawczych oraz ograniczenie eksploatacji kominków, jeżeli nie stanowią one jedynego źródła ogrzewania.

Poza tym obowiązują ograniczenia prac budowlanych związanych z emisją pyłu, a wobec zakładów przemysłowych stosuje się zapisy pozwoleń emisyjnych.