Walka ze smogiem kosztuje

Dotacje na inwestycje antysmogowe, np. termomodernizację budynków czy wymianę pieców, cieszą się ogromnym zainteresowaniem. Do wzięcia tylko w 2018 r. będzie kilkaset milionów złotych.

Publikacja: 13.12.2017 00:30

Poprawa powietrza  w regionie musi być związana ze zwiększeniem efektywności energetycznej

Poprawa powietrza w regionie musi być związana ze zwiększeniem efektywności energetycznej

Foto: Fotorzepa, Tomasz Jodłowski

W ciągu najbliższych lat region otrzyma ogromne środki na poprawę powietrza. Będą pochodziły z różnych źródeł – unijnych, rządowych, funduszy ochrony środowiska oraz gmin.

Prawie 300 umów

– Aby naprawdę poprawić powietrze w województwie, nie wystarczy zająć się tylko wymianą pieców węglowych, trzeba poprawić efektywność energetyczną praktycznie na wszystkich polach. Bo smog to chociażby efekt starego, wysokoemisyjnego taboru – podkreśla Maciej Gramatyka, rzecznik marszałka województwa śląskiego. Temu ma służyć specjalny pakiet antysmogowy w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko – do 2020 r. wpłynie do województwa niemal pół miliarda euro.

Pieniądze wykorzystane zostaną m.in. na modernizację energetyczną budynków publicznych i wielorodzinnych, budowę i modernizację instalacji do produkcji energii w wysokosprawnej kogeneracji, a także unowocześnienie transportu zbiorowego (nie tylko na zakup elektrycznych autobusów, ale też np. centra przesiadkowe i drogi rowerowe) oraz wdrażanie inteligentnych systemów transportowych i wymianę oświetlenia.

To nie wszystko. Jak podkreśla Maciej Gramatyka, samorząd województwa przygotowuje się do renegocjacji z Komisją Europejską zapisów RPO, które pozwolą na uruchomienie kompleksowych działań związanych z wymianą kotłów i dopłatę do kosztów paliwa. – Chcemy, by dopłata objęła osoby zagrożone ubóstwem energetycznym, a wymiana kotłów – wszystkich – podkreśla rzecznik marszałka.

Specyficzna sytuacja w regionie śląskim (przekroczenia stężeń pyłu zawieszonego i benzoalfapirenu na obszarze całego województwa) powoduje, że połowa wszystkich środków, jakimi dysponuje Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jest kierowana na ochronę atmosfery.

Jak podkreśla Karol Majewski z biura zarządu WFOŚiGW w Katowicach, na dofinansowanie zadań z tego zakresu fundusz przeznacza rocznie od stu kilkudziesięciu do ponad dwustu milionów złotych. Fundusz udziela gminom dotacji na programy ograniczenia niskiej emisji. Uczestniczy w nich teraz aż 79 gmin. – Podpisaliśmy z samorządami 277 umów o dofinansowanie – podkreśla Majewski. W tym roku WFOŚiGW w Katowicach uruchomił program pilotażowy „Dofinansowanie zadań realizowanych przez mieszkańców województwa śląskiego na rzecz ograniczenia niskiej emisji”. Program ten cieszył się ogromnym zainteresowaniem, o czym świadczy liczba 1546 złożonych wniosków. Najwięcej złożyli mieszkańcy Katowic – 81 wniosków, Tychów i Pszczyny – po 73 wnioski, w dalszej kolejności Gliwic – 60 wniosków i Rybnika – 54. Łączny koszt zadań zgłoszonych przez wnioskodawców wyniósł 50,5 mln zł.

– Oznacza to, że z terenu województwa zniknie 750 starych kotłów lub pieców opalanych węglem niskiej jakości, o sprawności ok. 30–35 proc. Zastąpione one zostaną pompami ciepła, kotłami opalanymi gazem lub biomasą albo też kotłami opalanymi węglem – ekogroszkiem, który będzie spalany w kotłach nowej generacji, o wysokiej sprawności energetycznej. Wszyscy wnioskodawcy, którzy przeszli pozytywnie ocenę formalną wniosku, a którzy likwidują stare „kopciuchy”, uzyskają wsparcie dotacyjne – podkreśla Majewski.

Tysiące pieców do wymiany

Rybnik, w sezonie grzewczym jedno z najbardziej zanieczyszczonych miast województwa, na działania poprawiające jakość powietrza w latach 2015–2018 przeznaczy w sumie 75 mln zł. – W kwocie tej zawierają się ekodotacje dla mieszkańców oraz działania inwestycyjne obejmujące głównie termomodernizacje i zmiany źródeł ogrzewania budynków miejskich – podkreśla Agnieszka Skupień, asystentka prezydenta Rybnika.

Jeżeli chodzi o same dotacje dla mieszkańców na ekoinwestycje, to w dwóch ostatnich latach (2016 i 2017) Rybnik przeznaczył na ten cel blisko 11 mln zł, a promowane są rozwiązania najbardziej efektywne. Dostępne są już wnioski o dotacje na ekoinwestycje, które realizowane będą w przyszłym roku (będą przyjmowane od 2 stycznia 2018 r.). W budżecie miasta na ten cel zarezerwowanych jest ponad 5 mln zł. – Dotacje cieszą się ogromnym zainteresowaniem, w 2017 r. nabór wniosków zakończył się w połowie lutego ze względu na wyczerpanie puli środków – złożonych zostało 485 wniosków – podkreśla Skupień.

Według szacunków gminy Zabrze (drugiego miasta śląska z problemem niskiej emisji) na wymianę czeka ok. 970 pieców węglowych na terenie miasta. Obecnie mieszkańcy mogą liczyć na dotację wysokości do 60 proc. poniesionych nakładów finansowych, lecz nie więcej niż 3 tys. zł dla jednego lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub budynku jednorodzinnym.

Zabrze złożyło wniosek do WFOŚiGW o dotację w wysokości ok. 4 mln zł na przyszły rok, która pozwoli na realizację 420 inwestycji, w tym wymianę nieefektywnych źródeł ciepła, zabudowę układów solarnych czy docieplanie budynku.

Działania antysmogowe w regionie ma wesprzeć projekt badawczy „Silesia pod błękitnym niebem” – to wspólna inicjatywa województwa śląskiego oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Pula 100 mln zł ma pójść m.in. na prace badawcze na rzecz nowych technologii ochrony środowiska i energetyki. Uruchomienie naboru projektów, które zostaną z nich sfinansowane, ma się odbyć w ostatnim kwartale 2018 r.

To nie wszystko. Samorząd regionu wraz z partnerami z Włoch, Rumunii, Finlandii oraz Węgier złożył projekt do programu INTERREG Europa „na wymianę doświadczeń w zakresie stosowania instrumentów ograniczania niskiej emisji w wymiarze międzynarodowym”. – Obecnie trwa ocena projektu, a jej zakończenia spodziewamy się w najbliższych tygodniach. Jeżeli wynik będzie pozytywna, kolejny projekt wesprze pakiet działań antysmogowych w regionie, a tym samym nada im kontekst międzynarodowy – podkreśla Maciej Gramatyka.

Archiwum
Znaleźć sposób na nierówną walkę z korkami
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Archiwum
W Kujawsko-Pomorskiem uczą się od gwiazd Doliny Krzemowej
Archiwum
O finansach samorządów na Europejskim Kongresie Samorządów
Archiwum
Pod hasłem #LubuskieChallenge – Łączy nas przyszłość
Archiwum
Nie można zapominać o ogrodach, bo dzięki nim żyje się lepiej