Samorządowy kłopot z pozyskiwaniem funduszy

Finanse. Dla gmin czy miasta z nowego budżetu UE może trafić nawet 91 mld zł. Ale by po nie sięgnąć, muszą wyłożyć z własnej kieszeni 60 mld zł.

Publikacja: 07.06.2013 00:43

Dotacje z UE dla samorządów wynoszą do 85 proc. wartości projektu. W praktyce średnia to ok. 60–65 p

Dotacje z UE dla samorządów wynoszą do 85 proc. wartości projektu. W praktyce średnia to ok. 60–65 proc.

Foto: Rzeczpospolita

W ramach unijnych funduszy na lata 20014–2020 dużą grupą beneficjentów pozostaną samorządy. Ich zapotrzebowanie na inwestycje zasypujące luki rozwojowe jest wciąż ogromne, zwłaszcza w zakresie drogownictwa, infrastruktury drogowej i społecznej.

Jednak badania przeprowadzone przez grupę naukowców (m.in. dr. Jacka Sieraka i dr. Michała Bitnera) dla Ministerstwa Rozwoju Regionalnego pokazują, że po 2014 r. samorządy mogą mieć problem z absorpcją tych środków, co wynika z obniżania się ich potencjału finansowego.

– Wiem, że są takie gminy, powiaty i miasta, w których ze względu na poziom zadłużenia czy wejście w życie reguły wydatkowej znalezienie własnych środków potrzebnych do wykorzystania tych europejskich będzie graniczyło z cudem. Jednak postaramy się te problemy wspólnie z wami rozwiązać. Nie może być tak, że jedną ręką dajemy miliardy złotych z Unii samorządom do wykorzystania, a z drugiej uniemożliwimy im skorzystanie z nich – stwierdził ostatnio premier Donald Tusk. Temat możliwości zapewnienia wkładu własnego i finansowania dłużnego projektów infrastrukturalnych poruszano też na IX konferencji BGK dla samorządów.

Raport MRR podkreśla, że w najbliższych latach sytuacja lokalnych budżetów będzie trudniejsza ze względu na możliwe pogorszenie ogólnej sytuacji społeczno-gospodarczej Polski. Do tego od 2014 r. zaczną obowiązywać indywidualne wskaźniki zadłużenia. Mogą one istotnie ograniczyć liczbę samorządów, które będą mogły korzystać ze środków pożyczkowych. A bez pożyczek większość samorządów nie będzie mogła zapewnić potrzebnego wkładu własnego do projektów współfinansowanych z UE.

Z badań wynika, że tylko 639 samorządów będzie stać na realizację projektów unijnych i innych inwestycji na takim samym średnim poziomie jak w latach 2007–2011. Ta liczba zwiększa się do ponad 1300, jeśli inwestycje finansowane ze środków innych niż UE zostaną drastycznie ograniczone o 80 proc. Oznacza to, że pozostałych ok. 1400 samorządów może nie być w ogóle stać na skorzystanie z unijnych dotacji.

„Potencjał finansowy JST jest silnie zróżnicowany nie tylko pomiędzy rodzajami samorządów (województwa, powiaty, miasta na prawach powiatu, gminy), lecz także między jednostkami tego samego rodzaju" – podkreślają autorzy raportu. Wśród województw najlepsza sytuacja występuje w śląskim i podkarpackim, najgorsza – w lubuskim i opolskim.

Wśród największych miast zdecydowanie największy potencjał inwestycyjny mają Katowice. W Krakowie, Gdańsku, Szczecinie i Bydgoszczy konieczna będzie silna redukcja inwestycji. Najtrudniejsza jest natomiast sytuacja Łodzi, Gorzowa i Białegostoku.

W grupie pozostałych miast na prawach powiatu największy potencjał inwestycyjny mają Chorzów, Dąbrowa Górnicza i Jastrzębie-Zdrój, najmniejszy – Jelenia Góra, Przemyśl, Siedlce, Mysłowice, Siemianowice Śląskie i Zabrze.

Premier Tusk obiecał, że rząd postara się znaleźć rozwiązania, na razie jednak nie ma mowy o konkretach.

Opinia dla „Rz"

Paweł Lisowski dyrektor ds. współpracy z samorządami w BGK

Jednym z największych beneficjentów nowego budżetu UE na lata 2014–2020 na pewno będą samorządy. I już obecnie należy przygotować się do absorpcji tych ogromnych  pieniędzy, znaleźć rozwiązania zapewniające źródła finansowania. Według BGK ważnym instrumentem będzie połączenie środków publicznych i prywatnych, zawieranie partnerstw dla finansowania wspólnego celu – lokalnego i regionalnego rozwoju. Przestrzeń do stosowania takich porozumień jest duża – priorytety inwestycyjne, możliwość konsolidacji działań (projektów) pomiędzy gminami. W ramach np. precyzyjnie przygotowanego partnerstwa publiczno-prywatnego, instrumentów zwrotnych – takich jak już działająca Jessica czy obligacji przychodowych – można realizować zadania dające wspólny zysk społeczno-finansowy. Nie są to oczywiście łatwe przedsięwzięcia, wymagają czasu, znakomitego przygotowania i transparentnej realizacji. Najważniejsza jest jednak budowa mechanizmów zaufania między stroną publiczną, samorządami a stroną prywatną.     —acw

Czytaj w internecie

Strona internetowa MRR, na której można znaleźć opracowanie dotyczące „Oszacowania środków niezbędnych do zapewnienia krajowego wkładu publicznego (...)":

www.mrr.gov.pl/rozwoj_regionalny/ewaluacja_i_analizy/raporty_o_rozwoju/raporty_krajowe

Strona internetowa Banku Gospodarki Krajowej, gdzie można znaleźć informacje o instrumentach finansowych BGK dla samorządów:        www.bgk.com.pl

Strona internetowa „Rz", poświęcona funduszom UE: http://funduszeeuropejskie.rp.pl/

Serwis poświęcony branży telekomunikacyjnej. Można w nim przeczytać m.in., jak telekomy przygotowywały się do Euro?2012:         http://telepolis.pl

W ramach unijnych funduszy na lata 20014–2020 dużą grupą beneficjentów pozostaną samorządy. Ich zapotrzebowanie na inwestycje zasypujące luki rozwojowe jest wciąż ogromne, zwłaszcza w zakresie drogownictwa, infrastruktury drogowej i społecznej.

Jednak badania przeprowadzone przez grupę naukowców (m.in. dr. Jacka Sieraka i dr. Michała Bitnera) dla Ministerstwa Rozwoju Regionalnego pokazują, że po 2014 r. samorządy mogą mieć problem z absorpcją tych środków, co wynika z obniżania się ich potencjału finansowego.

Pozostało 90% artykułu
Materiał partnera
Ciechanów idealny na city break
Materiał Promocyjny
Naszą siłą jest różnorodność
Materiał partnera
Nowa trakcja turystyczna Pomorza Zachodniego
Materiał partnera
Dolny Śląsk mocno stawia na turystykę
Regiony
Samorządy na celowniku hakerów
Akcje Specjalne
Dekarbonizacja gospodarki bez wodoru będzie bardzo trudna
Materiał partnera
Niezależność Energetyczna Miast i Gmin 2024 - Energia Miasta Szczecin
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży