Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie obszary wsparcia obejmuje Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej dla samorządów?
  • Jakie są zasady i ramy czasowe aplikowania o dofinansowanie oraz jego rozliczania?
  • Jaka jest łączna kwota środków przeznaczonych na realizację programu w 2026 roku?
  • W jaki sposób samorządy planują wykorzystać pozyskane fundusze?
  • Jakie kluczowe rozróżnienia występują w podejściu miast do harmonogramu działań inwestycyjnych?

Pierwsze wnioski już zostały złożone, trwa ich rozpatrywanie. – Miasto złożyło osiem wniosków na kwotę niemal 7 mln zł. Trwa procedura ich rozpatrywania, po jej zakończeniu nastąpi podpisanie umów i wydanie decyzji finansowej zwiększającej budżet. Dopiero wtedy możliwa będzie realizacja rzeczowa. Spodziewamy się, że nastąpi to do końca maja – zapowiada Marta Stachowiak, rzecznik prezydenta Bydgoszczy.

Inwestycje w schronienia i infrastrukturę

Rok 2026 jest drugim z kolei, kiedy samorządy mogą liczyć na rządowe dotacje w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Środki z budżetu OLiOC 2026 są dostępne od 1 stycznia i będą alokowane w transzach kwartalnych.

Zasada jest prosta: kto pierwszy, ten lepszy. Im szybciej zostaną złożone wnioski, tym większa szansa na uzyskanie dofinansowania. Wnioski można składać przez cały rok, ale rozliczenia dla ostatnich beneficjentów mogą być realizowane do marca 2027 r.

Poznań złożył wnioski o dofinansowanie działań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej na łączną kwotę ponad 43,5 mln zł. Pieniądze mają zostać przeznaczone m.in. na przygotowanie miejsc schronienia, zapewnienie dostępu do prądu i wody w sytuacjach kryzysowych, rozwój systemu alarmowania oraz szkolenia mieszkańców i pracowników miejskich instytucji.

Czytaj więcej

Nauczą, jak się bronić i reagować. „Mieszkańcy są częścią systemu bezpieczeństwa”

Lublin złożył 93 wnioski o dofinansowanie działań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, z czego 6 dotyczy wsparcia Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej. Łączna kwota projektów to 37 mln zł.

– Fundusze zostaną przekazane po podpisaniu umów z Wojewodą Lubelskim. Wnioski obejmują m.in. modernizację 10 budowli ochronnych, przyłącza energetyczne w punktach odporności społecznej oraz zakupy dla spółek miejskich i służb – wylicza Beata Pietryczuk z Kancelarii Prezydenta Lublina.

Dodaje, że dotyczą one także dokumentacji technicznej, ekspertyz oraz przygotowania modernizacji kolejnych obiektów. – Budowa i modernizacja 3 baz magazynowych, zakup mikrobusa do ewakuacji oraz uzupełnienie zasobów to działania, którymi chcielibyśmy wesprzeć KM PSP – mówi Beata Pietryczuk.

Bydgoszcz złożyła wnioski w kwietniu. – Obecny nabór dotyczył jedynie inwestycji budowlanych. Trwa procedura ich rozpatrywania, po której nastąpi podpisanie umów i zwiększenie budżetu – mówi Marta Stachowiak. Podkreśla, że ze względu na jednoroczny charakter programu zadania muszą być wykonane w 100 proc. do końca roku. – Dlatego skupiliśmy się głównie na dokumentacji i ekspertyzach, aby w przyszłym roku być gotowym do prac budowlanych w cyklu wieloletnim – dodaje Marta Stachowiak.

Miasto złożyło wnioski dotyczące dokumentacji czterech budowli ochronnych oraz ekspertyz 17 istniejących obiektów.

Bezpieczeństwo nie zaczyna się w momencie kryzysu

A samorząd Olsztyna złożył jeden wniosek zbiorczy. – Wartość sprzętu, jaki chcemy pozyskać, to ponad 17 mln zł, przy wkładzie własnym ok. 4,6 mln zł. Na liście są m.in. agregaty prądotwórcze, mobilne kotłownie kontenerowe czy wyposażenie szpitala – wylicza Patryk Pulikowski.

Z kolei Katowice złożyły trzy wnioski – na zasoby ochrony ludności, ekspertyzy oraz magazyny. – Część projektów jest w realizacji, część w trakcie weryfikacji – mówi Sandra Hajduk.

Także Łódź ubiega się o środki z programu. – Złożono sześć wniosków na ok. 150 mln zł. Czekamy na decyzję – przekazał nam łódzki ratusz.

Najważniejszym priorytetem pozostają inwestycje w obiekty zbiorowej ochrony – ich modernizacja, dostosowanie do funkcji schronień oraz wyposażenie na wypadek sytuacji kryzysowych.

Czytaj więcej

Jak samorządy budują społeczną odporność? „Wyciągnęliśmy wnioski”

Pierwsze umowy już są podpisane. Poznań dostanie 10 mln zł na dokumentację projektową dla obiektów zbiorowej ochrony w poznańskich szkołach, a także w budynkach Politechniki Poznańskiej oraz Teatru Muzycznego. – Bezpieczeństwo mieszkańców nie może zaczynać się dopiero w momencie kryzysu. Dlatego już dziś inwestujemy w miejsca schronienia, zapasowe źródła energii i system ostrzegania, tak aby miasto było przygotowane na różne scenariusze – mówi Marcin Gołek, zastępca prezydenta Poznania.

W 2026 r. na realizację Programu OLiOC rząd przeznaczy łącznie 17,2 mld zł. Z tej puli samorządy otrzymają znaczną część środków na inwestycje w ochronę ludności i obronę cywilną, podobnie jak w 2025 r., kiedy to kwota dla JST wyniosła ok. 5 mld zł.