Jakie skutki dla samorządów może przynieść 30 tysięcy złotych kwoty wolnej od podatku? Nieoficjalnie wiadomo, że taka propozycja ma się znaleźć w programie PiS Nowy Ład.

Rząd nie przedstawił konkretnych propozycji, nie wiemy, jak dokładnie miałoby wyglądać to rozwiązanie i czy zostanie wprowadzone. Można jedynie opierać się na doniesieniach medialnych. I tu analiza wpływu zapowiadanych zmian w PIT na dochody, w przypadku braku pełnej rekompensaty, jasno pokazuje zwiększenie obciążeń samorządu i kontynuowanie procesu marginalizacji samorządów.

Gdy ten pomył przybierze realny kształt, na pewno będziemy wnosili o pełną rekompensatę spodziewanego ubytku dochodów jednostek samorządu terytorialnego poprzez podwyższenie udziału samorządów we wpływach z podatku PIT.

Ile potencjalnie mógłby stracić Lublin?

Negatywne, roczne skutki budżetowe dla miasta Lublin z tytułu podniesienia kwoty wolnej od podatku do wysokości 30 tys. zł szacuje się na kwotę około 160 mln zł rocznie.

Czy bylibyście w stanie poradzić sobie z takim ubytkiem?

Nie. Zapowiadane zmiany niosą realne ryzyko pogorszenia kondycji sektora finansów publicznych na niespotykaną dotąd skalę. A dodatkowo skutki finansowe wprowadzanych przez rząd zmian w PIT w znacznym stopniu obciążają samorządy, co zagraża ich bezpieczeństwu i samodzielności finansowej.
Należy również zwrócić uwagę, że JST, w tym zwłaszcza duże miasta, zaciągnęły już znaczące zobowiązania finansowe na realizację inwestycji. Część z nich ma już zapewnione współfinansowanie ze środków funduszy EU, stąd nie można się z realizacji tych zadań wycofać. Jak zatem ocenić wieloletnie prognozy finansowe dla banków i instytucji udzielających kredytów czy pożyczek, skoro rząd jednostronnie zmniejsza ustawowo ustalone należne dochody własne?

CZYTAJ TAKŻE: Raport: Finanse 80 procent miast ucierpiały w pandemii

Ostatnia rządowa reforma PIT kosztowała samorządy 6 mld zł, a rekompensat nie było.

To aktualnie główny problem samorządów – brak respektowania przez państwo zasady adekwatności dochodów JST do realizowanych zadań publicznych. W ostatnich latach dość powszechną zasadą jest obciążanie JST przez państwo nowymi zadaniami, z pominięciem mechanizmu rekompensaty finansowej. Szczególnym wyrazem powyższego są niewystarczające transfery z budżetu państwa na zadania nałożone na samorządy oraz niechęć rządu do dzielenia się dochodami z jednostkami samorządu terytorialnego.