Z tego artykułu dowiesz się:
- Na jakie projekty, od modernizacji schronów po cyberbezpieczeństwo, samorządy mogą pozyskać miliardy z nowego funduszu.
- Jakie są warunki finansowania w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności i na czym polega jego pożyczkowy charakter.
- Dlaczego oferta preferencyjnych pożyczek, zamiast bezzwrotnych dotacji, stanowi strategiczny dylemat dla budżetów miast.
- Które inwestycje w obronność i ochronę ludności są obecnie uznawane za najpilniejsze przez największe polskie aglomeracje.
Trwa pierwszy nabór wniosków w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, prowadzony przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Dla samorządów przeznaczono 5,6 mld zł m.in. na infrastrukturę podwójnego zastosowania, choć o wsparcie mogą ubiegać się również przedsiębiorcy.
– Uruchamiamy blisko 23 mld zł na przedsięwzięcia wzmacniające bezpieczeństwo państwa i pobudzające aktywność inwestycyjną samorządów oraz przedsiębiorstw. Chcemy, aby środki przełożyły się na rozwój nowoczesnej infrastruktury, innowacyjnych technologii i większą odporność gospodarki – zapowiedział Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki.
Fundusz składa się z części pożyczkowej (70 proc. środków) oraz kapitałowej (30 proc.). Jako pierwsza uruchomiona została część pożyczkowa, w ramach której samorządy mogą uzyskać finansowanie nawet z zerowym oprocentowaniem. Pożyczki wynoszą od 2 mln do 500 mln zł, mogą być udzielane na 20 lat i pokrywać do 100 proc. kosztów kwalifikowanych.
Czytaj więcej
Zmiany w sposobie finansowania inwestycji oraz organizacji działań związanych z bezpieczeństwem mieszkańców, a także umożliwienie realizacji wielol...
Dla ponad 1800 gmin i powiatów przewidziano możliwość częściowego umorzenia kapitału. Karencja w spłacie wynosi do roku od zakończenia inwestycji, a BGK nie pobiera prowizji ani opłat. Środki można przeznaczyć m.in. na budowę i modernizację schronów, projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa, systemy ostrzegania i alarmowania, zakup taboru o zastosowaniu wojskowym lub dual-use, a także budowę i modernizację dróg, mostów i tuneli dostosowywanych do potrzeb mobilności wojskowej.
Samorządy analizują możliwości na poprawę bezpieczeństwa
Czy miasta skorzystają z takiego wsparcia? – Miasto stołeczne jest zainteresowane pozyskaniem środków, jednak decyzja, czy, ile i na co zostanie podjęta po spotkaniu poświęconym Funduszowi Bezpieczeństwa i Obronności, które odbędzie się pod koniec lipca w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim. Na spotkaniu z przedstawicielami Banku Gospodarstwa Krajowego zostaną przybliżone warunki i zasady pożyczek w ramach FBiO – przekazał nam stołeczny ratusz.
Wiele samorządów jeszcze analizuje możliwość skorzystania z tego funduszu. – Zamierzamy ubiegać się o dofinansowanie przedsięwzięć związanych z poprawą bezpieczeństwa i odporności miasta. Obecnie analizujemy szczegółowe założenia programu oraz zakres możliwych do zgłoszenia projektów – mówi Beata Pietryczuk z Urzędu Miasta Lublina.
Podobnie jest w Poznaniu. – Analizujemy zasady funkcjonowania Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności oraz planowane inwestycje pod kątem zasadności skorzystania z tego instrumentu w porównaniu z innymi źródłami wsparcia – podkreśla Witold Rewers, dyrektor Wydziału Zarządzania Kryzysowego i Bezpieczeństwa Urzędu Miasta Poznania.
Możliwość skorzystania z Funduszu analizuje również Kraków. Jak informuje Patrycja Piekoszewska z magistratu, obecnie nie można jeszcze określić ani wysokości finansowania, ani przeznaczenia środków. Jeśli miasto zdecyduje się na udział w programie, pierwsze wydatki mogłyby zostać poniesione najwcześniej w 2027 r.
Pożyczki tak, ale dotacje byłyby lepsze
Zdaniem Witolda Rewersa do najpilniejszych potrzeb Poznania należą modernizacja obiektów zbiorowej ochrony, rozwój systemów ostrzegania i alarmowania, wzmacnianie odporności społecznej poprzez edukację mieszkańców oraz doposażanie jednostek PSP i OSP.
Czytaj więcej
Na budowę i remonty obiektów zbiorowej ochrony, zabezpieczenie logistyczne i zapewnienie ciągłości dostaw, ale też na edukację i szkolenia – m.in....
Podkreśla, że oferta programów wspierających bezpieczeństwo wyraźnie się poszerzyła, jednak kluczowe pozostaje zapewnienie stabilnych i przewidywalnych źródeł finansowania. – Najbardziej pożądane są programy dotacyjne, które pozwalają finansować zarówno inwestycje infrastrukturalne, jak i zakup wyposażenia oraz specjalistycznego sprzętu – mówi dyr. Witold Rewers.
W jego ocenie preferencyjne pożyczki są wartościowym instrumentem, ale nie zastąpią bezzwrotnych dotacji. – Miasto konsekwentnie dąży do realizacji inwestycji przede wszystkim z wykorzystaniem środków dotacyjnych, które nie zwiększają zadłużenia i pozwalają efektywniej gospodarować środkami publicznymi. Pożyczki traktujemy jako rozwiązanie uzupełniające – podkreśla.
Podobnego zdania jest Beata Pietryczuk z lubelskiego ratusza. – Zerowe oprocentowanie czy możliwość częściowego umorzenia są korzystne, jednak z perspektywy samorządów najbardziej pożądane byłyby bezzwrotne formy finansowania, które pozwoliłyby realizować niezbędne inwestycje bez dodatkowego obciążania budżetów jednostek samorządu terytorialnego – podsumowuje.
