Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie rozwiązania, od kurtyn wodnych po beczkowozy, wdrażają samorządy w odpowiedzi na falę upałów.
  • W jaki sposób nowoczesne technologie pozwalają miastom na efektywne chłodzenie przy minimalnym zużyciu wody.
  • Jak ekstremalne temperatury wpływają na funkcjonowanie urzędów i organizację wydarzeń publicznych.
  • Z jakimi wyzwaniami mierzy się transport publiczny, by zapewnić pasażerom komfort w upalne dni.

Uff, jak gorąco! A będzie jeszcze cieplej. Już w piątek na termometrach możemy zobaczyć nawet 34 st. C na Podkarpaciu i 33 st. C na zachodzie Polski. Jeszcze upalniej będzie w sobotę i niedzielę. W sobotę termometry pokażą miejscami nawet 34 st. C. W niedzielę na Pomorzu Zachodnim temperatura może sięgnąć 38 st. C. Apogeum upałów wystąpi jednak na zachodzie Dolnego Śląska. Tam w niedzielę ma być nawet 40 st. C, a w poniedziałek 39 st. C.

Weekend z rekordowymi temperaturami i kurtynami wodnymi

Z ostrzeżeń IMGW wynika, że w weekend alarmy w wielu regionach kraju mogą osiągnąć trzeci, najwyższy stopień. Dotyczy to województw: zachodniopomorskiego, pomorskiego (poza powiatami nadmorskimi), lubuskiego, wielkopolskiego, kujawsko-pomorskiego, mazowieckiego (poza powiatami północnymi), dolnośląskiego (poza południowymi powiatami), opolskiego, a także śląskiego (poza powiatami położonymi na krańcach południowych), małopolskiego (w powiatach północnych), świętokrzyskiego i łódzkiego.

Na ulicach miast pojawiły się zraszacze i kurtyny wodne. W stolicy od 24 czerwca, do odwołania, uruchomiono zraszacze. Kurtyny wodne działają także w kilkunastu punktach Wrocławia – pierwsze z nich zostały uruchomione już na Rynku. Z kolei w Katowicach rozlokowano 18 kurtyn wodnych. – Są wyposażone w automatyczny system sterowania i monitoringu. Urządzenia uruchamiają się samoczynnie, gdy temperatura powietrza osiągnie 25 stopni Celsjusza. W upalne dni będą działać w godzinach od 9 do 20 – zapowiada Sandra Hajduk, rzecznik prezydenta Katowic.

Czytaj więcej

Parki kieszonkowe podbijają miasta. Małe zielone enklawy dają wielkie korzyści

– Zastosowanie wysokiej jakości dysz zraszających pozwala na równomierne rozprowadzanie mgiełki wodnej, co zapewnia pełen komfort użytkowników przy minimalnym zużyciu wody – około 100 litrów na godzinę. Dzięki automatyzacji znacząco zmniejszyły się koszty eksploatacji, a zasoby wodne są wykorzystywane efektywniej – mówi Tomasz Szpyrka, prezes zarządu Katowickich Wodociągów.

Także mieszkańcy Krakowa mogą schłodzić się przy działających od 19 czerwca kurtynach wodnych, które funkcjonują już w kluczowych punktach miasta: na Rynku Głównym, Małym Rynku, Rynku Podgórskim i al. Róż. Po planowanym na ten weekend otwarciu kąpieliska Zakrzówek kurtyna pojawi się również tam. Wodne mgiełki działają w godz. 10–19.

Są też poidełka, zdroje i beczkowozy z wodą

We Wrocławiu uliczne zdroje z bezpłatną wodą pitną rozlokowane są w kilku kluczowych punktach miasta. Znajdziemy je zarówno w centrum, jak i w miejscach popularnych wśród spacerowiczów na obrzeżach.

Także Wodociągi Miasta Krakowa uruchamiają specjalne punkty orzeźwienia. – Mieszkańcy i turyści będą mogli bezpłatnie napełnić bidony świeżą wodą z beczkowozów oraz schłodzić się przy kurtynach wodnych – mówi Piotr Subik z Urzędu Miasta Krakowa. – Główne beczkowozy z zimną wodą, bogatą w potas i magnez, będą stacjonować w dwóch popularnych punktach Krakowa: pod Barbakanem oraz na Bulwarach Wiślanych, w sąsiedztwie Smoka Wawelskiego – dodaje.

W Warszawie można korzystać także z miejskich poidełek. Znajdują się m.in. na Ursynowie, Targówku, Żoliborzu, Pradze-Północ, w Śródmieściu oraz na Bulwarach Wiślanych. Część z nich powstała dzięki projektom zgłoszonym przez mieszkańców w budżecie obywatelskim.

Czytaj więcej

Na suszę dobra jest trawa. Rzadsze koszenia w polskich miastach

W Bydgoszczy w weekend na Wyspie Młyńskiej i przy ul. Mostowej będzie można bezpłatnie napić się wody. Można także korzystać z pijalni wody w Myślęcinku. Również w Toruniu dostępne są zdroje z wodą pitną – na Rynku Staromiejskim, Rynku Nowomiejskim i Bulwarze Filadelfijskim.

Urząd Miasta Katowice, podobnie jak w poprzednich latach, wystawia przed swoimi budynkami miski z wodą dla psów. W akcję włączają się również lokalni przedsiębiorcy oraz inne jednostki miejskie. Podobnie jest w wielu innych miastach.

Przenoszone imprezy, wytchnienie w komunikacji miejskiej

Z powodu upałów część z planowanych na weekend imprez jest przenoszona w inne miejsca. Tak będzie w Poznaniu w związku z obchodami 70. rocznicy Poznańskiego Czerwca. – W niedzielę temperatura w mieście może przekroczyć 39 st. C, a temperatura odczuwalna może wynieść nawet 50–55 st. C. Czerwiec '56 to zbyt ważna rocznica, żeby ryzykować zdrowiem kombatantów, bohaterów tamtych wydarzeń – przekazał Jacek Jaśkowiak, prezydent Poznania.

Dodał, że w związku z ekstremalnymi warunkami i rekomendacją zespołu zarządzania kryzysowego podjął decyzję o przeniesieniu głównych obchodów 70. rocznicy Poznańskiego Czerwca z pl. Mickiewicza do Auli Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. 

Większość pojazdów komunikacji miejskiej jest wyposażona w klimatyzację. W Lublinie działa ona we wszystkich trolejbusach i w większości autobusów. – Jest uruchamiana od kwietnia do końca października. Ma zapewnić temperaturę w przestrzeni pasażerskiej niższą o kilka stopni od tej, która panuje na zewnątrz. Zazwyczaj jest to zakres od 18 do 25 stopni Celsjusza.

– Zdarzają się sytuacje, że obsługę danej linii pełni pojazd bez klimatyzacji, niemniej staramy się, aby w upalne dni takich przypadków było jak najmniej – zapewnia Weronika Opasiak, rzecznik MPK w Lublinie.

Czytaj więcej

Samorządy szykują się na upały. Kąpieliska już przyjmują mieszkańców

Z kolei we flocie Gdańskich Autobusów i Tramwajów klimatyzację posiada 98 proc. pojazdów. Jedynie osiem tramwajów starszego typu N8C nie ma takiej instalacji. – W najbliższych miesiącach czeka je modernizacja, zakładająca m.in. montaż systemu chłodzenia. Są to pojazdy, które latem trafiają na linie tylko wtedy, gdy zachodzi taka konieczność – zapewnia Robin Jesse, rzecznik GAiT.

Jak przetrwać upały? Unikajmy słońca i nawadniajmy się

Pogoda daje się we znaki, ale najważniejsze jest, byśmy zadbali o siebie i swoich bliskich, zwłaszcza dzieci i osoby starsze. Nie powinniśmy przebywać na słońcu podczas największego nasłonecznienia. Najlepiej ograniczyć wychodzenie z domu, jeśli nie jest to konieczne, i pamiętać o odpowiednim nawodnieniu.

Nigdy nie należy zostawiać w zaparkowanych samochodach dzieci, osób starszych ani zwierząt. Nawet krótki postój w pełnym słońcu może doprowadzić do gwałtownego wzrostu temperatury wewnątrz pojazdu i stanowić zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. Samochód nagrzewa się bowiem niczym piekarnik.

We Wrocławiu pracownicy socjalni Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej będą szczególnie czuwać nad starszymi podopiecznymi, sprawdzając, czy są odpowiednio nawodnieni i czy ich mieszkania są właściwie zacienione. Wszystkie domy pomocy społecznej we Wrocławiu mają klimatyzowane pomieszczenia, z których mogą korzystać mieszkańcy placówek.

Z kolei Warszawa otwiera tzw. Miejsca Chłodu, gdzie można schronić się podczas upałów. Są to najczęściej biblioteki i domy kultury wyposażone w klimatyzację.