Reklama

Miasta oszczędzają energię. Trwały efekt kryzysu energetycznego

Mimo że samorządy nie są już prawnie zobligowane do corocznego zmniejszania zużycia energii, to w wielu miastach poszukiwanie oszczędności stało się codziennością.

Publikacja: 27.01.2026 10:17

Mające swoje źródła w czasie kryzysu energetycznego sprzed kilka lat zalecenia dotyczące oszczędzani

Mające swoje źródła w czasie kryzysu energetycznego sprzed kilka lat zalecenia dotyczące oszczędzania energii pozostały w samorządach na stałe

Foto: adobestock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • W jaki sposób miasta wdrażają praktyki oszczędzania energii?
  • Jakie osiągnięcia w ograniczaniu zużycia energii zgłaszają poszczególne miasta wojewódzkie w Polsce?
  • Jak miasta balansują między oszczędnościami a rozwojem nowej infrastruktury?
  • Jakie mogą być długoterminowe efekty inwestycji w energooszczędność i odnawialne źródła energii?

Na fali poszukiwania oszczędności w obliczu kryzysu energetycznego z 2022 r. ówczesny rząd wydał zarządzenie, aby kierownicy jednostek sektora finansów publicznych (JSFP), w tym ministerstw czy urzędów samorządowych, zostali zobowiązani do zmniejszenia zużycia prądu o 10 proc. w grudniu 2022 r. – względem średniorocznego zużycia z lat 2018-2019 oraz w całym 2023 roku – w odniesieniu do roku 2022.

Po latach wewnętrzne regulacje władz miejskich nie zostały odwołane, mimo że kryzys energetyczny jest za nami. Zalecenia dotyczące oszczędzania energii pozostały z miastami na stałe. – Zalecenia co do oszczędności traktujemy jako bezterminowe i staramy się je stosować na co dzień – podkreślają np. władze Katowic. Pod takim stwierdzeniem mogliby się podpisać włodarze wszystkich dużych miast w Polsce. 

Oszczędzać, ale na czym? Coraz trudniej ograniczać zużycie prądu

Wszystkie miasta wojewódzkie, które zapytaliśmy o oszczędności wynikające z tego rozporządzenia wskazują, że udało się je osiągnąć. Co więcej, Bydgoszcz i Gdańsk osiągnęły nawet oszczędności nieco większe, bo wynoszące 12 proc.

Mimo że wymogi ograniczania zużycia energii nadal w miastach obowiązują, włodarze podkreślają, że coraz trudniej jest znaleźć oszczędności. Władze Warszawy informują nas, że zużycie utrzymuje się na podobnym do ubiegłorocznego poziomie. – Staramy się też minimalizować zakup energii poprzez sukcesywną instalację paneli fotowoltaicznych pozwalających zużywać wytworzoną energię na własne potrzeby. Oczywiście nadal obowiązują zalecenia dot. oszczędzania energii – informują nas władze stolicy.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

OZE mogą obniżyć rachunki za prąd. Powoli dostrzegają to miasta

Czego mogą dotyczyć zalecenia dotyczące oszczędności? Przykładem jest Olsztyn, Gdańsk, Poznań czy Toruń. W Olsztynie wprowadzono szereg ograniczeń, do których pracownicy muszą stosować się do dziś. – Wśród nich jest m.in. wyłączanie z zasilania nieużywanego sprzętu komputerowego i elektronicznego, każdorazowe wyłączanie oświetlenia po opuszczeniu stanowisk pracy. Poza tym wymieniliśmy oświetlenie na energooszczędne – łącznie ok. tysiąca źródeł światła – informuje nas biuro prasowe UM Olsztyna.

W gdańskich urzędach i instytucjach miejskich także nadal obowiązują zalecenia dotyczące oszczędzania energii wprowadzone w latach 2022-2023, takie jak ograniczenie oświetlenia w godzinach nocnych czy racjonalne korzystanie z urządzeń elektrycznych. 

W Toruniu w 2022 r. podjęto decyzje o wymianie jarzeniowych źródeł światła na źródła typu LED, wymieniono oprawy oświetleniowe na wyposażone w czujki ruchu na korytarzach, w łazienkach czy szatniach, zmniejszono liczbę świecących lamp oświetlenia terenu oraz uniemożliwiono włączenie klimatyzatorów w celu dogrzewania pomieszczeń. Zobowiązano także pracowników np. do gotowania w czajnikach tylko potrzebnej ilości wody. Większość tych zaleceń obowiązuje nadal, natomiast w 2024 r. przywrócono pełne oświetlenie terenów i włączono iluminacje obiektów. 

Miasta jeszcze nie wiedzą, jaka jest skala oszczędności energii

Jaki jest realny wpływ podejmowanych oszczędności, a także prowadzonych inwestycji, np. wymiany oświetlenia na mniej energochłonne? Miastom trudno jest to ocenić. Władze Szczecina wskazują, że odpowiedź dotycząca spadku zużycia jest trudna, ponieważ z jednej strony mamy ograniczanie zużycia prądu, z drugiej jednak powstaje nowa infrastruktura (nowe drogi z oświetleniem, nowe obiekty, parki itp.), która w części niweluje uzyskane oszczędności. Brak jest stałej bazy odniesienia. – W zakresie istniejących od lat obiektów z pewnością następuje spadek, jednak w skali globalnej trudno to wykazać – wskazują urzędnicy.

Czytaj więcej

Więcej energii w samorządach z odnawialnych źródeł. Dzięki klastrom
Reklama
Reklama

 Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca i wiceprezes Związku Miast Polskich, także wskazuje na brak miarodajnego punktu odniesienia. – Działania, które przyniosły oszczędności, nie były odpowiedzią na kryzys energetyczny, ponieważ zostały podjęte już wcześniej. Jeszcze przed kryzysem bowiem np. wymiana oświetlenia na bardziej oszczędne pozwoliła nam na mniejsze zużycie energii. W czasie kryzysu energetycznego nie mieliśmy właściwie już na czym oszczędzać. Oczywiście, dostosowaliśmy się do zarządzania premiera o zmniejszeniu zużycia energii, ale wynikało to bardziej z działań oszczędnościowych wprowadzonych już wcześniej – podkreśla nasz rozmówca.

Wskazuje, że szukano oszczędności poprzez na przykład przyciemnianie oświetlenia nocnego na ulicach. Prezydent Sosnowca podkreśla, że kryzys energetyczny zaburzał prawidłową ocenę wpływu inwestycji w OZE na samorządowe rachunki za prąd. – W związku z tym, że teraz ceny energii ustabilizowały się lub nawet spadły, jest szansa, że te inwestycje w końcu będą zauważalne w naszych budżetach. Jestem przekonany, że przynosi to i będzie przynosiło oszczędności – kończy nasz rozmówca. 

Z regionów
Sztorm doskonały w Krakowie. Czy dojdzie do odwołania prezydenta Miszalskiego?
Z regionów
Sroga zima uderza w budżety miast. Potrzebne będą dodatkowe pieniądze na odśnieżanie?
Z regionów
Warszawa zimą – system bezpieczeństwa, wsparcia i utrzymania miasta
Z regionów
OZE mogą obniżyć rachunki za prąd. Powoli dostrzegają to miasta
Z regionów
Samorządowcy grają z WOŚP. Wspierają aukcjami, będą kwestować
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama