- Zrobiliście państwo rzecz niezwykłą, to dzięki samorządom przynależne nam środki unijne Polska wykorzystała wręcz znakomicie – mówił Maciej Maciejowski, prezes Gremi Media, wydawcy „Rzeczpospolitej”, podczas poniedziałkowej gali „Samorządy Rzeczpospolitej. 20 lat Polski w UE”.
- Pokazaliście niezwykłą sprawczość, którą odczuwają mieszkańcy miast i gmin. To sprawczość jest waszą siłą – podkreślał prezes.
Głęboka transformacja samorządów dzięki funduszom unijnym
Profesor Paweł Swianiewicz zaznaczył, że rola samorządów w wykorzystaniu funduszy UE była i jest wyjątkowa. – Przesądziła o tym decentralizacja. W odróżnieniu od programów rządowych, w regionalnych programach, zarządzanych przez samorządy szczebla wojewódzkiego, tylko w minimalnym stopniu widać było klientelizm, nawet w województwach zarządzanych przez PiS – mówił profesor.
Czytaj więcej
W tym roku mijają dwie dekady naszej obecności w Unii Europejskiej, podczas których polskie miasta i gminy zmieniły swoje oblicze. Doceniając wysił...
Zaznaczył jednocześnie, że obecność samorządów w UE to potężny zastrzyk pieniędzy, ale też ogromna zmiana jakościowa w rozwoju lokalnym. – To razem pozwoliło na przechodzenie od etapu płytkiej absorpcji do głębszej transformacji samorządów – podkreślał Paweł Swianiewicz.
Bezpieczeństwo przede wszystkim. Jakie wyzwania dla samorządów na nadchodzące dekady?
Po 20 latach członkostwa w UE rodzi się oczywiście pytanie: co dalej? Uczestnicy dwóch debat podczas naszej gali podkreślali, że wyzwań na następne dekady nie brakuje.
Jerzy Buzek, były premier RP i przewodniczący kapituły Rankingu Samorządów podkreślał, że jednym z największych wyzwań może być organizacja obrony cywilnej, w związku zagrożeniami dla bezpieczeństwa militarnego Polski i Europy. Buzek zauważył, że pewna część działań w tym obszarze musi być realizowana na poziomie samorządów.
Czytaj więcej
Na przełomie kwietnia i maja Ministerstwo Finansów przedstawi propozycje zmian sposobu finansowania samorządów lokalnych. Minister Andrzej Domański...
Według Jerzego Buzka równie dużym wyzwaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, czy szerzej klimatycznego, a w końcu zdrowotnego Polaków. Jak zauważali uczestnicy debaty, cześć z tych zadań można realizować przy współfinansowaniu funduszy UE, jednak dużą część trzeba będzie sfinansować ze środków własnych.
Postulaty do rządu: reforma samorządowych finansów i oświaty
- Samorząd terytorialny jest odpowiedzialny za realizację mniej więcej połowy praw człowieka – prawa do mieszkania, do zaopatrzenia w podstawowe dobra, prawa do oświaty, kultury, wypoczynku, przemieszczania się, itp. – wyliczał Andrzej Porawski, dyrektor generalny Związku Miast Polskich. – Zmiany ustrojowe w Polsce muszą polegać na tym, by samorządy mogły samodzielnie realizować te kluczowe zadania i obowiązki – apelował Porawski.
Debata w trakcie gali "Samorządy Rzeczpospolitej. 20 lat Polski w UE"
Wśród postulatów do nowego rządu znalazły się też oczywiście te dotyczące kompleksowej reformy finansów samorządów, zrujnowanych po zmianach podatkowych Polskiego Ładu, czy reforma systemu oświaty.
- Znajdujemy się w niesamowitym bałaganie pozostawiony przez osiem lat rządów PiS – mówił Jacek Karnowski, były prezydent Sopotu, obecnie poseł z ramienia KO. – Jeśli chodzi o relacje na linii rząd-samorząd, o współpracę z resortem finansów, który zapowiedział zmiany w finansowaniu JST, atmosfera jest dobra. Ale trzeba poczekać na konkrety – zaznaczył Karnowski.
