Oni wiedzą jak dbać o zabytki. Rozstrzygnięto konkurs NID

Gminy: Cedry Wielkie oraz Ełk – zostały laureatami drugiej edycji konkursu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków „Samorząd Dla Dziedzictwa”.

Publikacja: 23.11.2021 12:01

Koszwały, Gmina Cedry Wielkie, dom podcieniowy

Koszwały, Gmina Cedry Wielkie, dom podcieniowy

Foto: materiały prasowe

A wyróżnienia w kategorii duże i średnie gminy miejskie otrzymały miasta Głogów i Rzeszów oraz Kołobrzeg, a w kategorii gminy wiejskiej – Markowa.

Konkurs „Samorząd Dla Dziedzictwa” jest nowym przedsięwzięciem o zasięgu ogólnopolskim skierowany bezpośrednio do władz lokalnych. Dzięki konkursowi wyłaniane i nagradzane są samorządy, które modelowo realizują uchwalone przez siebie Gminne Programy Opieki nad Zabytkami.

- Pokazuje on, jak znaczącą funkcję pełnią samorządy lokalne w ochronie i zarządzaniu dziedzictwem kulturowym oraz jak podejmowane działania przekładają się na rozwój gmin – podkreśla Julia Włodarczyk, z Narodowego Instytutu Dziedzictwa (NID).

materiały prasowe

Dostrzegają potencjał zabytków

Tegorocznym laureatem w kategorii duże i średnie gminy miejskie zostało miasto Ełk.

Zdaniem jury pod przewodnictwem prof. Moniki Murzyn-Kupisz  władze tego miasta wnikliwie przeanalizowały zasób swojego dziedzictwa kulturowego i wzorowo wypełniły ustawowy obowiązek opieki nad zabytkami.

- Miasto dostrzegło tkwiący w tym zasobie potencjał i skutecznie wykorzystało go dla rozwoju społecznego, ekonomicznego i tożsamościowego miasta. Dobrze zaprojektowane i konsekwentnie realizowane zadania pozwoliły na przywrócenie miastu i mieszkańcom unikalnych zabytkowych przestrzeni, takich jak zaadaptowana na potrzeby muzeum stacja kolei wąskotorowej – wylicza Narodowy Instytut Dziedzictwa.

Eksperci podkreślają, że istotną cechą działań podjętych w Ełku jest włączenie  w realizację założeń Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami społeczności miasta.

Dzięki temu mieszkańcy stanowią nie tylko odbiorców, ale także inicjatorów i twórców licznych imprez nawiązujących do lokalnej historii i tradycji.

Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Ełckiej

Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Ełckiej

materiały prasowe

Budują tożsamość miasta

Wyróżnienia w kategorii dużych i średnich miast otrzymały także Głogów i Rzeszów.

- Głogów  zwrócił uwagę faktem, że dostrzegł potencjał tkwiący w dziedzictwie kulturowym pochodzącym z różnych okresów historii miasta. Władze miasta w umiejętny sposób radzą sobie z wyzwaniami związanymi z budowaniem tożsamości lokalnej oraz z odtwarzaniem i zabezpieczaniem zniszczonych obiektów zabytkowych, jak ruiny, obiekty forteczne, tereny nadrzeczny, obiekty zieleni urządzonej – wylicza Julia Włodarczyk.

A  Rzeszów zdobył uznanie kapituły poprzez dobre rozpoznanie wielowymiarowego charakteru dziedzictwa kulturowego miasta.

- Wykorzystany został złożony potencjał tkwiący w zasobie miejskich zabytków przy jednoczesnym uwrażliwieniu na fakt, że zasób ten stanowi istotny składnik tożsamości mieszkańców, przekłada się na jakość życia w mieście i na jego atrakcyjność turystyczną. Także konsekwentnie podejmowane różnorodne działania na rzecz uporządkowania i poprawienia estetyki przestrzeni miasta stały się kolejnym czynnikiem, który wzbudził uznanie jurorów – podaje Narodowy Instytut Dziedzictwa.

Jury zdecydowało się nie przyznawać nagrody głównej w kategorii średnie gminy miejskie, wyróżniło jednak miasto Kołobrzeg za podejmowanie wieloaspektowych działań nakierowanych na ochronę i promocję swojego dziedzictwa kulturowego, przyczyniając się do rozwoju tożsamości mieszkańców miasta.

To wzór do naśladowania

Laureatem w kategorii gminy miejsko-wiejskie i wiejskie zostały Cedry Wielkie, gmina wiejska położona na terenie Żuław.

Ją nagrodzono za „zaplanowanie i skuteczną realizację ambitnego i pionierskiego programu ochrony zabytków, który połączył działania konserwatorskie, organizacyjne i promocyjne, także o charakterze ponadlokalnym”.

- Kapituła uznała, że podejmowanie przez gminę prace chroniące, odkrywające i uwypuklające miejscowe dziedzictwo kulturowe stanowią istotny czynnik w budowaniu tożsamości lokalnej i wzór do naśladowania dla innych samorządów lokalnych – mówi przedstawicielka NID.

Podkreśla, że realistyczna ocena stanu zachowania obiektów sporządzona na potrzebę Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami pozwoliła na trafne zdiagnozowanie szans i zagrożeń, jakim podlegają miejscowe zabytki.

A dzięki podjętym staraniom konserwacji i rewitalizacji poddane zostały zabytkowe kościoły i unikatowe domy podcieniowe w miejscowościach Koszwały, Trutnowy i Miłocin, adaptując jeden z budynków do celów wystawienniczych i edukacyjnych.

- Te działania podniosły walory turystyczne gminy i zapewniły impuls do dalszych działań. Godny uwagi jest projekt stworzenia w gminie interaktywnego muzeum dawnych technik melioracyjnych „Na Groblach” oraz plan utworzenia lapidariów menonickiej i protestanckiej sztuki sepulkralnej – wylicza Julia Włodarczyk.

Wykorzystują potencjał zabytków

Wyróżnienie w kategorii gmin wiejskich otrzymała Markowa. - Ma przemyślany charakter Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami oparty na kreatywnych działaniach zakorzenionych w- i inicjowanych przez społeczność lokalną – podaje NID.

Zdaniem ekspertów podejmowane w Markowej inicjatywy koncentrowały się wokół szeroko pojmowanego dziedzictwa ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa niematerialnego.

- Jury doceniło umiejętne wykorzystanie potencjału tkwiącego w spuściźnie dziejowej dla integracji społecznej. Z aprobatą spotkało się także podejmowanie przez gminę współpracy z wieloma podmiotami i interesariuszami – mówi Julia Włodarczyk.

Intencją konkursu „Samorząd Dla Dziedzictwa” jest promowanie działań mających na celu realizację obowiązku opracowania i wdrażania Gminnych Programów Opieki nad Zabytkami.

Jest on zachętą dla samorządów lokalnych do podejmowania i podtrzymywania inicjatyw zmierzających do zachowania i przekazania kolejnym pokoleniom zasobu dziedzictwa kulturowego naszego kraju.

Kapituła konkursu oceniła zgłoszenia w trzech kategoriach konkursowych: duże i średnie gminy miejskie, małe gminy miejskie, oraz gminy miejsko-wiejskie i wiejskie.

Spośród nadesłanych zgłoszeń Jury zdecydowało się wyłonić dwóch laureatów i przyznać cztery wyróżnienia.

Patronem konkursu „Samorząd dla Dziedzictwa” było „Życie Regionów”.

A wyróżnienia w kategorii duże i średnie gminy miejskie otrzymały miasta Głogów i Rzeszów oraz Kołobrzeg, a w kategorii gminy wiejskiej – Markowa.

Konkurs „Samorząd Dla Dziedzictwa” jest nowym przedsięwzięciem o zasięgu ogólnopolskim skierowany bezpośrednio do władz lokalnych. Dzięki konkursowi wyłaniane i nagradzane są samorządy, które modelowo realizują uchwalone przez siebie Gminne Programy Opieki nad Zabytkami.

Pozostało 92% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Warto zobaczyć
Opole zatrudniło testerów turystycznych. Czym się zajmą?
Warto zobaczyć
Ruszył sezon żeglarski na jeziorach. Nowe inwestycje czekają na żeglarzy
Warto zobaczyć
Zabytkowe pojazdy nie tylko dla turystów. Sezonowe linie na trasach
Materiał partnera
Muzeum Pamięci Sybiru z nagrodą Rady Europy
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie
Warto zobaczyć
Jednonogi maszeruje w czasie
Materiał Promocyjny
Jak sztuczna inteligencja może być wykorzystywana przez przestępców cybernetycznych?