Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie praktyczne umiejętności, od przygotowania plecaka ewakuacyjnego po walkę z dezinformacją, zdobywają uczniowie.
  • Czym różnią się systemowe programy bezpieczeństwa wprowadzane przez największe polskie miasta.
  • Jaką rolę w budowaniu odporności społecznej odgrywają nauczyciele, dyrektorzy i służby mundurowe.
  • W jaki sposób edukacja dla bezpieczeństwa ma budować odporność na kryzys i uczyć zarządzania stresem.

Część z nich jest elementem obowiązkowych lekcji, inne organizują samorządy we współpracy ze szkołami, służbami mundurowymi i ratownikami.

– Po doświadczeniach z 17 września, kiedy po alarmach ewakuowano szkoły, teraz każda z placówek przeanalizuje opracowane wcześniej procedury ewakuacji wewnętrznej i w zależności od potrzeb przeprowadzi dodatkowe, przypominające szkolenia z zakresu stosowania zaleceń służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo – zapowiada Justyna Góźdź, rzecznik prezydenta Lublina.

Wrocław: nauka przez ćwiczenia

We Wrocławiu ruszyła kolejna edycja programu „Bezpieczny Wrocław”. Do tej pory w szkoleniach uczestniczyło ponad 2800 uczniów i nauczycieli z 12 szkół ponadpodstawowych. Od października program rozszerzono także na uczniów klas VII i VIII szkół podstawowych w 15 placówkach. 

Czytaj więcej

102 mld zł na bezpieczeństwo. Samorządy chcą decydować, gdzie trafią pieniądze

Podczas zajęć uczniowie poznają zasady reagowania w sytuacjach kryzysowych, sygnały alarmowe i sposoby bezpiecznej ewakuacji. Uczą się, jak przygotować plecak ewakuacyjny, czym są stopnie alarmowe i jak analizować ryzyko. Ważnym elementem jest także rozpoznawanie dezinformacji.

– Młodzi ludzie bardzo szybko dowiadują się o różnych zagrożeniach, ale nie każda informacja jest prawdziwa. Dlatego będziemy pokazywać, jak sprawdzić, czy komunikat jest wiarygodny, zanim przekaże się go dalej – mówi Kinga Pisching, zastępca dyrektora Wydziału Przedszkoli i Szkół Podstawowych.

Zajęcia nie mają formy wyłącznie teoretycznych prezentacji. Uczniowie pracują w grupach, rozwiązują quizy, biorą udział w warsztatach i ćwiczeniach terenowych z elementami survivalu. Poznają zasady orientacji w terenie, korzystania z mapy i kompasu oraz pierwszej pomocy.

Wiedzę można czerpać już na lekcjach

Uczniowie ósmych klas szkół podstawowych zdobywają wiedzę dotyczącą bezpieczeństwa w ramach przedmiotu „Edukacja dla bezpieczeństwa”. – Jego głównym celem jest przygotowanie uczniów do właściwych reakcji w sytuacjach kryzysowych, takich jak katastrofy, wypadki masowe czy inne zagrożenia dla zdrowia i życia. Program obejmuje m.in. zasady alarmowania i ewakuacji, organizację działań ratowniczych, pierwszą pomoc oraz edukację obronną – przypomina Katarzyna Misiewicz z Urzędu Miasta Krakowa.

W Krakowie lekcje są uzupełniane o praktyczne zajęcia z policją, strażą pożarną i ratownikami medycznymi. W ramach programu „Bezpieczny Kraków” organizowane są szkolenia z pierwszej pomocy, reagowania w sytuacjach kryzysowych i procedur alarmowych.

Czytaj więcej

Szkolenia z bezpieczeństwa dla mieszkańców. Strażacy pokażą, jak reagować na alarm i zagrożenie

A w Rzeszowie nie ma jednego miejskiego programu zajęć dla wszystkich szkół. Poszczególne placówki prowadzą działania dostosowane do wieku uczniów, rodzaju budynku i własnych procedur bezpieczeństwa. – Każda szkoła ma własne procedury bezpieczeństwa, dostosowane do różnych sytuacji kryzysowych, i zapoznaje z nimi zarówno pracowników, jak i uczniów, odpowiednio do ich wieku – mówi Marzena Kłeczek-Krawiec, rzeczniczka prasowa prezydenta Rzeszowa.

Po wydarzeniach z 17 września 2026 r., kiedy w Rzeszowie ewakuowano szkoły, samorząd przeprowadził szkolenia dla dyrekcji. Przez trzy dni kadra kierownicza przygotowywała się do reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Próbne alarmy w lubelskich szkołach

W marcu 2026 r. Wydział Bezpieczeństwa Mieszkańców i Zarządzania Kryzysowego przeprowadził w lubelskich szkołach pięć spotkań o zachowaniu w sytuacjach zagrożenia. Uczestniczyło w nich 488 uczniów.

W lubelskich placówkach organizowano również próbne alarmy, w tym ćwiczenia dotyczące zagrożenia z powietrza. Szkoły analizują procedury ewakuacji i weryfikują miejsca schronienia. Miasto planuje też szkolenia online o zarządzaniu stresem i emocjami. Zagrożenie oznacza bowiem nie tylko wyjście z budynku, ale też panikę, dezorientację i trudność z podjęciem decyzji.

Czytaj więcej

Szkoły i urzędy ewakuowane po alercie RCB. Czy procedury bezpieczeństwa zadziałały?

W Warszawie szkolenia kierowane są przede wszystkim do dyrektorów, nauczycieli i pracowników szkół oraz przedszkoli. Miasto przygotowuje ich do reagowania podczas ewakuacji, zagrożeń terrorystycznych, incydentów z udziałem osób niebezpiecznych, cyberzagrożeń i pożarów.

– Celem tych działań jest zapewnienie właściwej reakcji na różnego rodzaju zagrożenia, w tym konieczność ewakuacji, zagrożenia terrorystyczne, incydenty z udziałem osób niebezpiecznych, cyberzagrożenia, zagrożenia pożarowe oraz inne sytuacje kryzysowe – informuje Monika Beuth, rzeczniczka stołecznego ratusza.

Olsztyn przygotowuje szkoły

Także Olsztyn przygotowuje jednostki oświatowe do sytuacji kryzysowych. Miasto prowadzi prace dotyczące reagowania na różnego rodzaju zagrożenia. – W tym momencie trwają intensywne prace w zakresie przygotowania jednostek oświatowych do sytuacji kryzysowych, w tym reagowania w sytuacjach zagrożenia różnego rodzaju – informuje Patryk Pulikowski, rzecznik prasowy Urzędu Miasta Olsztyna.

We wszystkich miastach cel jest podobny: uczniowie mają wiedzieć, jak reagować, a dorośli – jak zorganizować działania i odpowiadać za bezpieczeństwo placówki. Dlatego szkolenia obejmują także dyrektorów, nauczycieli, pracowników administracji, rodziców i mieszkańców.