Z tego artykułu dowiesz się:
- Na czym polega model Społecznej Agencji Najmu, który ma rozwiązać problem pustostanów i drogiego najmu.
- Jakie ulgi podatkowe i gwarancje bezpieczeństwa miasto oferuje właścicielom mieszkań w zamian za ich udostępnienie.
- Do jakich grup zawodowych i społecznych jest skierowany program najmu na preferencyjnych warunkach.
- Jakie rozwiązania i formy wsparcia dla najemców funkcjonują już w Poznaniu, Krakowie i Gdańsku.
– Pomoc mieszkaniowa skierowana jest m.in. do przedstawicieli sektora edukacji, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, a także osób z niepełnosprawnościami. Beneficjenci programu mogą liczyć nie tylko na najem lokalu na korzystnych warunkach, ale także na możliwość korzystania z indywidualnych form wsparcia – mówi Łukasz Kubiak, rzecznik prasowy Zarządu Komunalnych Zasobów Lokalowych w Poznaniu.
Bezpieczny najem i ulgi dla właścicieli
Łódź tworzy program wynajmu mieszkań w formule Społecznej Agencji Najmu (SAN). Dzięki współpracy z miastem właściciele nieruchomości zyskają zwolnienie z podatku od najmu oraz gwarancję ochrony swoich lokali.
– Miasto będzie pełnić rolę organizatora i pośrednika, tworząc bezpieczny system najmu oparty na rozwiązaniach funkcjonujących już z powodzeniem w innych polskich miastach. Program skierowany jest przede wszystkim do młodych rodzin, nauczycieli, medyków, specjalistów oraz pracujących studentów, którzy mają dziś utrudniony dostęp do mieszkań na rynku komercyjnym – przekazało nam biuro prasowe łódzkiego magistratu.
Pomysł wynika z dwóch potrzeb. Z jednej strony w Łodzi jest wiele prywatnych mieszkań stojących pustych, ponieważ ich właściciele obawiają się problematycznych najemców, zniszczeń czy trudności z odzyskaniem lokalu. Z drugiej strony rośnie grupa mieszkańców, których nie stać na wynajem na warunkach rynkowych. Społeczna Agencja Najmu ma odpowiedzieć na oba te wyzwania.
Czytaj więcej
Osoby fizyczne, które prowadzą najem krótkoterminowy, są zobowiązane zgłosić taki obiekt do samorządowej ewidencji. Wynika to z unijnych przepisów....
Pierwszym formalnym krokiem do utworzenia SAN będzie przedstawienie Radzie Miejskiej uchwały intencyjnej 24 czerwca. Po jej przyjęciu rozpoczną się dalsze prace nad przygotowaniem programu, w tym opracowanie zasad zgłaszania mieszkań, kwalifikowania najemców oraz zawierania umów.
– Zostaliśmy zakwalifikowani do projektu realizowanego wspólnie z Krajowym Zasobem Nieruchomości, dzięki czemu przez trzy lata będziemy korzystać z bezpłatnego wsparcia prawnego, organizacyjnego i podatkowego przy tworzeniu Agencji – informują łódzcy urzędnicy.
Szczegółowe rozwiązania dotyczące wysokości czynszów czy długości obowiązywania umów są jeszcze przygotowywane.
Tanie lokale dla nauczycieli czy służby zdrowia
Jednym z pionierów Społecznej Agencji Najmu był Poznań. Tam agencja powstała w 2023 roku, ale początki tego typu inicjatywy sięgają wcześniej, bo 2017 roku.
– Miasto, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rynku i mieszkańców, już w 2017 roku podjęło pierwsze działania w sprawie projektu Miejskiego Biura Najmu. Polegał on na wynajmowaniu przez ZKZL prywatnych mieszkań i podnajmowaniu ich po niższych stawkach osobom potrzebującym wsparcia, które nie otrzymały mieszkania komunalnego – mówi Łukasz Kubiak.
W czasie trwania projektu najemcy płacili czynsz co najmniej o 20 proc. niższy od stawek rynkowych. Później program został zawieszony, ale zdobyte doświadczenia pozwoliły uruchomić Społeczną Agencję Najmu w 2023 roku.
W ubiegłym roku Poznań uruchomił nową odsłonę programu. Tym razem wsparcie skierowano m.in. do przedstawicieli edukacji, ochrony zdrowia i pomocy społecznej oraz osób z niepełnosprawnościami. – Wynajmujący mogą liczyć nie tylko na najem lokalu na korzystnych warunkach, ale także na indywidualne formy wsparcia. Obejmują one kursy i szkolenia zawodowe, treningi kompetencji czy poradnictwo psychologiczne – wylicza Łukasz Kubiak. Ważnym elementem programu są również dopłaty do czynszu.
Czytaj więcej
Mimo rządowego wsparcia, na razie wielkiego przełomu w samorządach nie widać. Wyjście z kryzysu mieszkaniowego to proces, który potrwa jeszcze lata.
W Krakowie Społeczna Agencja Najmu rozpoczęła działalność w 2025 roku po rozstrzygnięciu otwartego konkursu ofert. Program prowadzi Fundacja Internationaler Bund Polska.
Jak wskazuje Patrycja Piekoszewska z krakowskiego magistratu, projekt finansowany jest ze środków własnych oraz Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego. Obecnie jego wartość wynosi 7,01 mln zł. Środki przeznaczono m.in. na remonty i wyposażenie mieszkań oraz wynagrodzenia specjalistów ds. rekrutacji, obsługi najemców i integracji społecznej. Do 10 kwietnia 2026 roku przygotowano 50 lokali, wszystkie gotowe do zasiedlenia.
Program adresowany jest do osób, które nie kwalifikują się do najmu socjalnego, a jednocześnie mają ograniczone możliwości finansowe. Uczestnictwo obejmuje nie tylko najem, ale także wsparcie aktywizacyjne, takie jak doradztwo zawodowe, coaching i szkolenia. Nabór ma charakter ciągły, a pilotaż potrwa do 2028 roku.
W Gdańsku zaczęli od jednego mieszkania
SAN w Gdańsku ruszył na początku tego roku. – Na razie udało nam się wynająć od prywatnego właściciela jedno duże, trzypokojowe mieszkanie. Już mieszka w nim rodzina wielodzietna. Najprawdopodobniej kolejnych pięć mieszkań uda się pozyskać jeszcze w tym roku. Naszym celem jest zdobycie łącznie dziesięciu prywatnych lokali do końca 2027 roku – mówi Joanna Bieganowska z gdańskiego magistratu.
Docelowo SAN ma dysponować 40 mieszkaniami. Miasto przygotowuje się obecnie do remontu pierwszych 16 lokali. – W tym roku przejmiemy od Gdańskich Nieruchomości 25 mieszkań, a w przyszłym roku kolejnych 15 – wylicza urzędniczka.
Założeniem łódzkiego programu jest zawieranie długoterminowych umów oraz zapewnienie właścicielom regularnych płatności i bezpieczeństwa najmu. – Właściciele mają otrzymać gwarancję terminowych wpływów, opiekę nad mieszkaniem oraz pewność odzyskania lokalu po zakończeniu umowy. Celem programu jest również oferowanie najemcom mieszkań z umiarkowanym czynszem – zapewnia Urząd Miasta Łodzi.
Jedną z najważniejszych zachęt w Łodzi dla właścicieli będzie całkowite zwolnienie z podatków związanych z wynajmem mieszkań w ramach programu. Obejmie ono PIT, CIT, VAT oraz ryczałt od przychodów z najmu. Program nie przewiduje natomiast zwolnienia z podatku od nieruchomości.
