Jak wskazuje Adam Ciszkowski, włodarz tej podwarszawskiej miejsko-wiejskiej gminy, który po raz pierwszy był sprawozdawcą opinii na forum Europejskiego Komitetu Regionów, samorządowcy w nim skupieni chcą mocniej bronić praw unijnych konsumentów, zaś opinia przyjęta przez Komitet Regionów (KR) dotyczy przede wszystkim trzech wątków.

Po pierwsze, chodzi o ujednolicenie praw konsumentów w całej Unii Europejskiej, bo różnią się one w zależności od kraju członkowskiego UE. Po drugie, nadszedł czas na zwiększenie roli samorządów w ochronie praw konsumenckich. Wreszcie po trzecie, chodzi o jednakowe podejście do sprzedaży w internecie w myśl zasady, że „to, co jest nielegalne poza internetem, musi być nielegalne w internecie”. Oznacza to większą odpowiedzialność platform oraz równe warunki konkurencji dla europejskich firm, szczególnie wobec importu produktów niebezpiecznych lub niezgodnych z unijnymi przepisami. Dlatego KR wzywa do skuteczniejszego nadzoru nad platformami handlowymi, pośrednikami cyfrowymi i interfejsami manipulującymi decyzjami konsumentów.

Czytaj więcej

Europejski Komitet Regionów sprzeciwia się centralizacji polityki spójności

Jaka polityka konsumencka w UE?

Opinia przyjęta przez KR odnosi się do „Programu na rzecz konsumentów do 2030 r.”. To strategiczny plan Komisji Europejskiej określający kierunki polityki konsumenckiej. Skupia się na czterech priorytetach: usuwaniu barier na jednolitym rynku, sprawiedliwości cyfrowej, zrównoważonej konsumpcji oraz skuteczniejszym egzekwowaniu prawa. Ma na celu zwiększenie ochrony i wzmocnienie pozycji kupujących w UE. Komisja program wysłała do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i właśnie Komitetu Regionów.

Członkowie tego ostatniego usiłowali odpowiedzieć na pytanie - jak znaleźć właściwą równowagę między ochroną konsumentów a konkurencyjnością? Komitet uznał, że „Program na rzecz konsumentów do 2030 r.” to plan działania wydany w odpowiednim czasie, którego celem jest reagowanie na wyzwania stojące przed obywatelami UE w życiu codziennym i w złożonym środowisku cyfrowym. Mowa tu o takich wyzwaniach jak: rosnące koszty życia, podatność na zagrożenia finansowe, sytuacja mieszkaniowa, dynamiczny rozwój handlu elektronicznego oraz napływ towarów spoza UE. Komitet wzywa jednak do egzekwowania istniejących przepisów, ponieważ lepsze wdrażanie istniejącego prawodawstwa ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia zaufania konsumentów, uczciwej konkurencji i pewności prowadzenia działalności gospodarczej.

Polskie opinie w Komitecie Regionów

Podczas 172. sesji plenarnej KR, która odbyła się 1-2 lipca w Brukseli, przyjęto też trzy inne opinie, których sprawozdawcami byli polscy samorządowcy. Rafał Trzaskowski, prezydent Warszawy, zaprezentował opinię nt. uwzględniania priorytetów w dziedzinie klimatu, energii i środowiska w wieloletnich ramach finansowych na lata 2028-2034. Opinię dotyczącą Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności przedstawił z kolei Adam Banaszak, radny powiatu inowrocławskiego.

Czytaj więcej

Polscy samorządowcy bronią w Brukseli decentralizacji polityki spójności

Zaś jednogłośnie przyjętą przez KR opinię nt. Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) na lata 2028–2034 zaprezentował Piotr Całbecki, marszałek województwa kujawsko-pomorskiego. Komitet zaapelował w niej o wzmocnienie roli władz lokalnych i regionalnych, sprawiedliwy i przewidywalny system wsparcia dochodów rolników oraz zrównoważone podejście do celów gospodarczych, środowiskowych i społecznych w celu zapewnienia wymiany pokoleniowej.

– Jeśli chcemy, aby reforma WPR zakończyła się sukcesem, musimy ją tworzyć wspólnie z rolnikami w każdej europejskiej wsi. Bez nich reforma ta doprowadzi jedynie do wzrostu biurokracji, hamując inwestycje, innowacje oraz rozwój europejskiego rolnictwa – podkreślił Całbecki.

Opinia dla „Życia Regionów”
Adam Ciszkowski, burmistrz Halinowa, prezes Związku Samorządów Polskich

„Program na rzecz konsumentów do 2030 r.” musi wzmacniać ich zaufanie i ochronę. Oznacza to silniejsze zabezpieczenia dla konsumentów w trudnej sytuacji – niezależnie od tego, czy mierzą się oni z ubóstwem energetycznym, trudnościami finansowymi czy nieuczciwymi praktykami handlowymi. Potrzebujemy lepszej ochrony odbiorców energii, zwłaszcza gospodarstw domowych szczególnie narażonych na wzrost kosztów. Konsumenci w regionach słabiej rozwiniętych lub geograficznie bardziej oddalonych często płacą więcej i mają mniejszy wybór. Potrzebne jest zwalczanie szkodliwych praktyk – od importu produktów niespełniających norm bezpieczeństwa po nieuczciwe i agresywne praktyki finansowe. Należy poprawić dostęp do prostych procedur składania skarg, usług doradczych i edukacji finansowej na poziomie lokalnym. Silny jednolity rynek wymaga zarówno ochrony konsumentów, jak i warunków do rozwoju przedsiębiorstw. Dlatego jako KR nalegamy na ograniczenie zbędnej biurokracji, aby firmy, zwłaszcza MŚP, mogły rozwijać działalność i wprowadzać innowacje także poza granicami własnego kraju. Stawiamy też na wymiar terytorialny. Władze samorządowe odgrywają zasadniczą rolę we wdrażaniu polityki konsumenckiej w terenie. Finansowanie UE powinno lepiej wspierać projekty przygotowywane i prowadzone lokalnie, w tym działania informacyjne, edukacyjne, monitorowanie sytuacji oraz punkty pomocy dla konsumentów.