O tym, że wiedza – zarówno z perspektywy administracji rządowej, jak i samorządowej – jest bardzo niepełna i należy znaleźć rozsądne rozwiązania, powiedział prof. Paweł Swianiewicz, dyrektor Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego, na ostatnim posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Przedstawił prezentację pt. "W otchłani niepewności, czyli finansowanie zadań zleconych samorządom terytorialnym", będącą zapowiedzią raportu na ten temat (ma zostać przedstawiony jeszcze w maju).

Przeprowadzono sondaż w 115 gminach, 16 miastach na prawach powiatu, 41 powiatach i 8 województwach. Zbadano po dwa zadania zlecone dla każdego typu samorządu. Korporacje samorządowe od dłuższego czasu zwracają uwagę na to, iż jst otrzymują dotacje, które nie wystarczają na pokrycie kosztów zadań zleconych. Jednym z dowodów na to są postępowania sądowe, które samorządy w większości wygrywają. Prof. Swianiewicz przypomniał, że sądy powszechne pierwszej instancji zasądziły na rzecz jst łączną kwotę 39,59 mln zł, podczas gdy łączna kwota wszystkich roszczeń wyniosła 53,18 mln zł. Kwota końcowa (z uwzględnieniem postępowania drugoinstancyjnego) zasądzona na rzecz jst wyniosła 39,74 mln zł.

Czytaj więcej

Płace zjadają budżety samorządów. Już niemal połowa wydatków idzie na pensje

Samorządy mogły dołożyć do zadań zleconych ponad 2 mld zł

Z analizy NIST wynika, że najpoważniejsze kwoty dotacji zadań zleconych gminy i miasta na prawach powiatu przekazują na świadczenia rodzinne, powiaty – na działalność straży pożarnej, a województwa – na przewozy autobusowe.

Z szacunków NIST wynika, że samorządy do zadań zleconych mogły dołożyć ponad 2 mld zł (przy dotacji wynoszącej ok. 33 mld zł). A według prof. Swianiewicza jest to prawdopodobnie zaniżony szacunek, ze względu na brak pełnej informacji w wielu urzędach samorządowych. 

Zdaniem naukowca, choć Ministerstwo Finansów przeprowadziło przegląd zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego, to jednak część resortów nie oszacowała kosztów czy czasochłonności zlecanych zadań, a równocześnie nie wyjaśniła, na jakiej podstawie wyliczane są przekazywane sumy. – Dodatkowo odpowiedzi wojewodów zdawały się nie odróżniać zadań zleconych od powierzonych na mocy porozumienia – dodał dyrektor NIST.

Czytaj więcej

Za mało pieniędzy na zadania zlecone. Powiaty chcą iść po nie do sądu

– Problematyce finansowania zadań zleconych oraz ewaluacji nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poświęcone będzie specjalne posiedzenie KWRiST 24 czerwca – zapowiedział Mieczysław Kieca, prezydent Wodzisławia Śląskiego, współprzewodniczący Komisji ze strony samorządowej. Poprosił wiceminister finansów Hannę Majszczyk o przesłanie odpowiednio wcześniej informacji dotyczących ewaluacji przedstawicielom samorządów.