Z tego artykułu dowiesz się:
- Z jakimi konsekwencjami wiąże się plan objęcia instalacji termicznego przekształcania odpadów unijnym systemem EU ETS.
- Kto, zdaniem samorządowców, ostatecznie poniesie koszty planowanych zmian w polityce klimatycznej.
- Jakie zagrożenia dla miejskich systemów ciepłowniczych i jakości powietrza niosą ze sobą nowe regulacje.
- Dlaczego instalacje przetwarzające odpady są ważnym elementem bezpieczeństwa energetycznego miast.
Obecnie trwają prace Komisji Europejskiej, które w swoich założeniach zakładają stopniowe włączanie instalacji termicznego przekształcania odpadów do systemu ETS. Jednak zdaniem samorządowców, objęcie spalarni odpadów komunalnych systemem EU ETS nie doprowadzi do ograniczenia ilości wytwarzanych odpadów ani nie stworzy alternatywnych metod zagospodarowania frakcji resztkowej.
– Regulacja ta będzie natomiast skutkowała istotnym wzrostem kosztów funkcjonowania instalacji, wynikającym z konieczności zakupu uprawnień do emisji CO₂. Koszty te zostaną uwzględnione w cenach przyjmowania odpadów i w konsekwencji będą przeniesione na gminy oraz mieszkańców – alarmuje Olgierd Geblewicz, prezes Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej.
Ryzyko wyższych kosztów
Zdaniem samorządowców, którzy wystosowali w tej sprawie list otwarty, przyjęcie takiego rozwiązania będzie również stało w sprzeczności z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producentów, gdyż powodować będzie przerzucenie kosztów zagospodarowania odpadów na grupę ludzi korzystających z ciepła sieciowego wytwarzanego w danej spalarni.
– Wzrost kosztów ciepła sieciowego prowadzić może także do odłączania się mieszkańców od sieci ciepłowniczej, co nie zawsze będzie korzystne dla środowiska, w tym jakości powietrza w regionie. Planowane zmiany oprócz wzrostu cen ciepła, będą powodować dalszy wzrost opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ponoszonych przez mieszkańców. Stanowić to będzie realny problem zwłaszcza w sytuacji, gdy samorządy już obecnie mierzą się z rosnącymi kosztami odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów – czytamy w liście.
Czytaj więcej
Odpady i ich termiczne wykorzystanie mogą uzupełnić produkcję ciepła i energii w polskich miastach, ale nie są one alternatywą dla zastąpienia pali...
Kto powinien ponosić koszty?
W przyjętym stanowisku Zarząd ZWRP zwraca również uwagę na zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta. W ocenie samorządów planowane rozwiązania mogą prowadzić do sytuacji, w której koszty związane z obecnością określonych materiałów w strumieniu odpadów zostaną w praktyce przeniesione na mieszkańców – w tym odbiorców ciepła produkowanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów.
ZWRP podkreśla jednocześnie znaczenie takich instalacji dla lokalnych systemów energetycznych. Produkowane w nich energia elektryczna i ciepło stanowią stabilne źródło energii oraz wspierają miejskie systemy ciepłownicze. W ocenie samorządów jest to również element zwiększający bezpieczeństwo energetyczne i dywersyfikację źródeł energii.
Czytaj więcej
Rozwój spalarni w polskich miastach wchodzi w kolejną fazę. Mijają czasy, kiedy to samorządy z własnych środków finansowały tego typu inwestycje. P...
Zarząd Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej apeluje, aby w trwającym procesie legislacyjnym podjąć działania zmierzające do wykreślenia tej regulacji. – Nie kwestionujemy potrzeby prowadzenia ambitnej polityki klimatycznej. Musi ona jednak uwzględniać realne skutki społeczne i ekonomiczne podejmowanych decyzji. Objęcie spalarni odpadów systemem ETS oznacza dodatkowe koszty, które ostatecznie mogą ponieść mieszkańcy – zarówno w opłatach za odpady, jak i rachunkach za ciepło. Koszty polityki klimatycznej nie mogą być przerzucane na gospodarstwa domowe – tłumaczy Olgierd Geblewicz.
Jak wynika z danych Instytutu Polityki Energetycznej im. Ignacego Łukasiewicza, w 2024 r. w Polsce wytworzono 14,1 mln ton odpadów komunalnych. Termicznie przetworzono 3,101 mln ton, czyli 21,9 proc., a 4,2 mln ton skierowano na składowiska. Krajowy plan gospodarki odpadami wskazuje poziom 4,2 mln ton rocznych mocy termicznego przetwarzania odpadów komunalnych do 2034 r.
