Gminne herby do poprawki. Samorządowcy też prowadzą politykę historyczną

Korekta herbu miasta to nie jest próba zerwania z symboliką chrześcijańską związaną z klasztorem jasnogórskim.
Fot. Pixabay

Samorządy miast i gmin zmieniają swoje emblematy. Najczęściej powodem jest chęć nawiązania do własnej historii.

Tylko w ubiegłym roku Komisja Heraldyczna przy MSWiA podjęła czterdzieści dziewięć uchwał dotyczących herbów jednostek samorządu terytorialnego stopnia gminnego.

Powrót do tradycji

Swój herb zmienia Częstochowa. – W tym roku świętujemy 800-lecie pierwszej odnotowanej historycznej wzmianki o naszym obecnym mieście. To rocznica, w którą wpiszą się w 2020 roku trwałe symbole, by wspomnieć choćby o zakończeniu rewitalizacji Starego Rynku z wyeksponowaniem pozostałości dawnego Ratusza – mówił Krzysztof Matyjaszczyk, prezydent Częstochowy.

Zapowiedział, że w roku jubileuszu nie zabraknie okolicznościowych projektów związanych z tą datą, ale obchody miasto zaczyna od wprowadzenia korekty heraldycznej herbu.

– W naszym przypadku trudno mówić o zupełnie nowym herbie, tylko o korekcie heraldycznej tego, który obowiązuje od 1992 roku. Zmiana jest dokonywana na wniosek środowiska historyków i heraldyków, z kierownikiem Instytutu Historii Uniwersytetu Jana Długosza, prof. Marcelim Antoniewiczem na czele – dodaje Włodzimierz Tutaj, rzecznik prezydenta Częstochowy.

CZYTAJ TAKŻE: Herby: początek był w XIV wieku

Podkreśla, że argumenty naukowca i historyczne uzasadnienia przekonały władze miasta, które wdrożyły stosowną procedurę, zakończoną niedawno pozytywną opinią Komisji Heraldycznej, zaakceptowaną przez MSWiA. A to otwiera możliwość poddania pod głosowanie korekty herbu na sesji Rady Miasta, co być może nastąpi jeszcze w lutym.

Korekta herbu Częstochowy polega głównie na zmianie symbolu kruka z bochenkiem chleba w dziobie (nawiązuje do elementu herbu zakonu paulinów, który odnosi się z kolei do podań nt. życia św Pawła Pierwszego Pustelnika), na symbol piastowskiego orła, który znajdował się w pierwotnym, XIV-wiecznym herbie Częstochowy, w czasie lokacji miasta (symbole lwa i orła były symbolami dynastycznymi księcia Władysława Opolczyka).

– Jest to więc powrót do najbardziej tradycyjnej i historycznej wersji herbu, która ulegała modyfikacjom, np. w czasie II wojny okupanci nakazali zastąpić orła krukiem, podobnie stało się po odrodzeniu samorządu, kiedy niesłusznie i pochopnie uznano, że orzeł w herbie jest spuścizną po czasach PRL-u – opowiada urzędnik.

Podkreśla, że korekta herbu miasta to nie jest żaden zamach na symbolikę chrześcijańską związaną z klasztorem jasnogórskim, z którym dzieje Częstochowy są oczywiście mocno związane. – To w roku jubileuszu 800-lecia pierwszej wzmianki o Częstochowie, powrót do symbolu pierwotnego, mającego zresztą z symboliką chrześcijańską dużo mocniejsze niż kruk konotacje – tłumaczy Włodzimierz Tutaj.

Przywiązanie do historii

Częstochowa nie jest jedynym samorządem, który zmienia herb. W ub. r. Komisja Heraldyczna podjęła blisko 50 uchwał w takich sprawach.

CZYTAJ TAKŻE: Z gryfem w herbie

W dwudziestu sześciu przypadkach Komisja wydała opinie pozytywne. W pozostałych dwudziestu trzech przypadkach przedłożone projekty herbów zostały zaopiniowane negatywnie – poinformowało biuro prasowe MSWiA.

Dodało, że negatywne opinie wydawane były w przypadkach, gdy przedłożony projekt nie był zgodny z kryteriami wymienionymi w art. 3 ust. 2 ustawy o odznakach i mundurach.

– Według tych kryteriów symbole jednostek samorządu terytorialnego stanowione są w zgodzie z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscową tradycją historyczną – tłumaczą urzędnicy resortu.

W ubiegłym roku zmieniony został herb gminy i miasta Chęciny. – Komisja Heraldyczna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zaopiniowała pozytywnie herb przedstawiający w polu czerwonym mur srebrny (biały) z trzema takimiż wieżami, z których środkowa wyższa, z otwartymi podwojami i broną podniesioną złotą (żółtą), z oknami pojedynczymi w wieżach i czarnymi okuciami podwoi – mówi Paweł Brola, sekretarz Urzędu Miasta w Chęcinach.

Herb w nowej odsłonie nawiązuje do herbu Chęcin z okresu staropolskiego, zachowanego na pieczęci miasta sprawionej najpewniej w II poł. XVI wieku, a zachowanej na dokumentach z tego okresu.

CZYTAJ TAKŻE: Nowy herb Kalisza

– Przyjęcie herbu według nowego wzoru zmieniło jego dotychczasowy wzór oparty na pieczęciach Rady Miejskiej w Chęcinach z dwiema basztami i galerią między nimi – mówi Paweł Brola.

Zwraca uwagę, że najbardziej integrującym obiektem symbolicznym Chęcin jest Zamek Królewski. – Poprzedni herb nie kojarzył się z gminą czy wizerunkiem Zamku, lecz bardziej przypominał bramę miejską, wieńczącą wjazd do miasta – opowiada urzędnik.

Podkreśla, że źródła z epoki średniowiecza i nowożytności nie wspominają o istnieniu murów miejskich, podobnie nie spotyka się informacji dotyczących okazałych bram czy łuków, więc logicznym zatem rozwiązaniem była zmiana poprzedniego herbu, który w obecnej wersji o wiele łatwiej przemawiać będzie do świadomości zwykłych mieszkańców i turystów.

– Wszystko to spowodowało, że zmiana herbu była niezwykle istotna i odpowiadała lokalnym potrzebom. Silne przywiązanie do historii, wynikające z utożsamiania się mieszkańców gminy z charakterystycznym obiektem zabytkowym, jest niezwykle cenne. Należy zatem stale podkreślać i wzmacniać tę więź – tłumaczy sekretarz Urzędu Miasta w Chęcinach.

Kilkaset tysięcy złotych

Przedstawiony wizerunek ikonograficzny Zamku w nowym herbie jest współczesną jego syntezą opracowaną na potrzeby heraldyki samorządowej Polski.

CZYTAJ TAKŻE: Dekomunizacja nie znika z wokand sądowych

– Obecnie szczególne znaczenie Zamku dla Gminy i Miasta Chęciny podkreślone zostało w związku z realizacją badań archeologiczno-historycznych przeprowadzonych w latach 2013-2014, w ramach rewitalizacji Zamku Królewskiego w Chęcinach. Odkryto wówczas nieznane elementy zabudowy na Zamku górnym i dolnym, które pozwoliły ustalić wiele nowych faktów na temat początku powstania Zamku i kolejnych faz budowy – dodaje urzędnik.

Wysokość dotychczasowych kosztów poniesionych przez miasto Chęciny związanych ze zmianą herbu wynosi 8 tys. zł (koszt opracowania heraldycznego i całej dokumentacji do przyjęcia nowego herbu).

– Nie dokonujemy natomiast zmian, które miałyby zastępować poprzedni herb i miałyby wiązać się z dodatkowymi kosztami. Odbywa się to poprzez naturalne, stopniowe zastępowanie jednego drugim. Nie wymieniamy np. studzienek, słupów, czy materiałów promocyjnych – ale tworząc nowe lub remontując poprzednie, uwzględniamy nowe okoliczności – tłumaczy Paweł Brola.

W Częstochowie pierwsze koszty to na przykład wymiana tablic herbowych w salach Urzędu Miasta – to kwota rzędu kilkuset złotych. – Wiele zmian można wprowadzać stopniowo przy kolejnych zamówieniach, opierając się o nowy wzór – mówi Włodzimierz Tutaj.

CZYTAJ TAKŻE: Wielkie nazwiska i wielkie spory, czyli symbole miast

Tylko w tym roku do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęły wnioski o opinię w sprawie herbu: miasta Radymno, gminy Chrzanów, gminy Piwniczna-Zdrój, gminy Domaszowice, gminy Tyrawa Wołoska, gminy Skawina oraz gminy Łaskarzew.

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Wydatki na szkolenia bez podatku dochodowego

To, co płaci gmina za udział sołtysa w konferencjach, jeśli można to zaliczyć do ...

Co w gminnych finansach piszczy? Dowiemy się już w maju

Kilkuset skarbników jednostek samorządu terytorialnego z terenu całej Polski zjedzie w maju do Warszawy ...

Nie ma mowy o bańce na rynku mieszkaniowym

W Warszawie 12 lat temu za średnie wynagrodzenie można było kupić 0,5 mkw. mieszkania. ...

Cała Polska szuka specjalistów od IT

Eksperci od nowych technologii mogą liczyć na wynagrodzenie znacząco przewyższające krajową średnią. W których ...

Pszczela brać w miejskiej barci

Sytuacja pszczół jest trudna. Ich liczebność dramatycznie maleje m.in. w efekcie używania w procesie ...

Więcej odpadów poza systemem

Nawet cztery razy więcej będą musieli płacić mieszkańcy za śmieci zmieszane niż osoby, które ...