Samorządowe inwestycje, czyli wielkie cięcie wydatków

Władze Jeleniej Góry będą musiały ograniczyć inwestycje i zrestrukturyzować zadłużenie
AdobeStock

Lokalne władze wchodzą w gorący okres przygotowywania budżetów na 2020 r. Dobrych informacji dla mieszkańców będzie raczej niewiele.

Wszystkie samorządy będę musiały zmierzyć się z konsekwencjami reformy PIT, która uszczupla wpływy z tego podatku. Dla niektórych jednak – jak wynika z naszej analizy – będzie to szczególnie trudne wyzwanie.

Podbramkowa sytuacja

W naszej analizie na plany finansowe samorządów przygotowane jeszcze w sierpniu nałożyliśmy prognozy dochodów z PIT na 2020 r. przedstawione przez Ministerstwo Finansów w październiku. W takim zestawieniu okazuje się, że w najtrudniejszej, wręcz podbramkowej sytuacji może się znaleźć 16 samorządów. W ich przypadku tzw. nadwyżka operacyjna brutto w przyszłym roku (różnica między dochodami bieżącymi w wydatkami bieżącymi) może być ujemna, co zgodnie z ustawą o finansach publicznych w ogóle uniemożliwia uchwalenie budżetu. Chcąc nie chcąc, muszą one dokonać natychmiastowej i dosyć głębokiej rewizji swojego planu wydatków i dochodów na 2020 r.

CZYTAJ TAKŻE: Wpływy z PIT: spustoszenie w lokalnych budżetach

Kolejne 50 miast, gmin i powiatów może mieć nadwyżkę w wysokości poniżej 2 proc. dochodów bieżących, co oznacza balansowania na granicy stabilności i także konieczność szybkich dostosowań.

Jeszcze więcej samorządów, bo w sumie prawie 200, może mieć problem z uzyskaniem dodatniej nadwyżki operacyjnej netto, czyli zwykłej nadwyżki pomniejszonej o spłatę zadłużenia (a kolejnych 350 ma zbyt wąski margines bezpieczeństwa, czyli nadwyżkę netto poniżej 2 proc. dochodów). – Ujemna nadwyżka netto oznacza wprost, że dana jednostka nie ma w budżecie wystarczających środków na spłatę kredytów czy obligacji. Nie uniemożliwia to uchwalenia budżetu, ale pośrednio oznacza, że nie będzie mogła ponosić żadnych wydatków rozwojowych – ostrzega Andrzej Porawski, dyrektor biura Związku Miast Polskich.

Duże ryzyko

Samorządowcy, którzy wchodzą właśnie w najgorętszy okres roku przygotowywania budżetów na przyszły rok, zdają sobie sprawę z zagrożenia.

Shutterstock

Nie tylko nam, ale w ogóle samorządom bardzo trudno będzie uzyskać nadwyżkę operacyjną w przyszłorocznym budżecie – przyznaje Mirosław Goślicki, skarbnik Sopotu.

 

Wydatki bieżące bardzo silnie rosną, m.in. w efekcie podwyżki płacy minimalnej i wynagrodzeń pracowników oświaty i innych grup zawodowych, ogromnego wzrostu cen energii i innych usług. To wszystko przy spadających bądź utrzymujących się na stałym poziomie dochodach bieżących – wyjaśnia.

– Rzeczywiście istnieje ryzyko problemów z uchwaleniem budżetu – mówi też Anna Zurman, skarbnik gminy Drawsko. – By temu zapobiec, trzeba się postarać z jednej strony o zwiększenie dochodów własnych, takich, na które gmina ma wpływ, a z drugiej – o zmniejszenie wydatków – dodaje.

CZYTAJ TAKŻE: Samorządy: ubytki w PIT wymagają drastycznych kroków

Jakie wydatki mogą pójść po nóż? – W zasadzie dokonaliśmy już cięć w wydatkach na inwestycje – o blisko 11 mln zł, choć na szczęście została na ten cel niebagatelna kwota ok. 70 mln zł – zaznacza Wiesława Łuczak, skarbnik Piotrkowa Trybunalskiego. – Zmniejszamy wydatki bieżące, w tym na bieżące funkcjonowanie jednostek i na remonty. Na tym etapie wydatki te zmniejszyliśmy już o kilkanaście milionów złotych i może się okazać, że to nie koniec – dodaje.

Skarbnik Sopotu też podkreśla, że obecnie władze miasta szukają możliwości ograniczenia wydatków bieżących tam, gdzie się da. Choćby na remonty, różnego rodzaju usługi, zakupy, projekty, które nie są obowiązkowe. – Niewątpliwie odbije się to na poziomie świadczonych przez samorząd usług dla mieszkańców – wytyka rządowi Goślicki.

Droższe usługi

– Właśnie kończymy układać projekt budżetu na przyszły rok – mówi nam też Jacek Kopeć, skarbnik Jeleniej Góry. – Staramy się w nim zabezpieczyć w 100 proc. wydatki na wynagrodzenia, na pozostałe zaś zadania związane z bieżącym funkcjonowaniem miasta musimy ograniczyć do 95 proc. – wylicza.

Miasto będzie też musiało ograniczyć działalność inwestycyjną i zrestrukturyzować swoje zadłużenie. – Chcemy wynegocjować z bankami przesunięcie terminów wykupu obligacji z tego i przyszłego roku. To może dać nam „luz” na ok. 27 mln zł. Równocześnie planujemy ograniczenie zadłużenia tak, by zmniejszyć obciążenia budżetów lat przyszłych. W tej chwili projekt budżetu zamyka się z nadwyżką operacyjną netto w wysokości ok. 850 tys. zł. Dobrze, że wychodzimy na plus, ale przy ponad 400 mln zł budżetu to trochę mało – przyznaje Kopeć.

Rada miasta Grudziądza już przyjęła uchwały m.in. o podwyżce cen biletów komunikacji miejskiej / AdobeStock

Samorządy starać się będą także o wzrost dochodów, ale to też nie jest miłe dla mieszkańców. Wzrosnąć mogą podatki, czynsze dzierżawne, czynsze za mieszkania, czynsze za lokale użytkowe, inne opłaty lokalne.

W Grudziądzu, który już i tak ma problemy (musi wdrażać program naprawczy ze względu na problemy z długiem szpitala) i który jest też na liście zagrożonych miast w 2020 r., rada miasta już przyjęła uchwały o podwyżce cen biletów komunikacji miejskiej, podatku od nieruchomości i rozszerzeniu strefy płatnego parkowania.

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Zamek Lubomirskich w Rzeszowie

Zamek Lubomirskich w Rzeszowie będzie otwarty dla wszystkich

Rzeszowski Sąd Okręgowy, zajmujący dotąd Zamek Lubomirskich, będzie miał nową siedzibę. Zabytkowy obiekt stanie ...

Lepszy własny program niż „Czyste powietrze”

Choć sztandarowy program rządu Mateusza Morawieckiego przeszedł pewne zmiany, samorządy wątpią, czy przełoży się ...

Urząd dostępny i otwarty na potrzeby wszystkich 

Fundusz Dostępności ma wspierać m.in. samorządy we wprowadzaniu rozwiązań ułatwiających korzystanie z usług publicznych ...

Inwestycyjny boom najsilniejszy na Mazowszu i Pomorzu

Inwestycyjna gorączka obejmuje wszystkie regiony Polski i sektory budownictwa. Pytanie, ile planów zostanie zrealizowanych. ...

Wizualizacja Wielkopolskiego Centrum Zdrowia Dziecka w Poznaniu

Gospodarka na eurodopalaczu

Już prawie 250 mld zł unijnego wsparcia pracuje w naszej gospodarce. Największe projekty dotyczą ...

Granice użytku ekologicznego muszą być precyzyjne

Rada Miejska nie wykazała, ażeby interes publiczny uzasadniał ustanowienie na prywatnym gruncie obszaru służącego ...