Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie trendy charakteryzują kondycję finansową szpitali powiatowych?
  • Co stanowi o głównych obciążeniach kosztowych tych placówek?
  • W jaki sposób kształtuje się luka między przychodami a kosztami operacyjnymi?
  • Jaka jest skala długów wymagalnych występujących w szpitalach powiatowych?

– Jesteśmy jak dziurawa łódź, która się zanurza. Łatamy dziury szmatami, ale to nie na wiele pomaga – tak sytuację w szpitalnictwie samorządowym, powiatowym, komentuje Artur Pizoń, starosta janowski. Podkreśla, że samorządowcy są pozostawieni sami sobie, bo nie ma realnego programu krajowego na poprawę sytuacji w ochronie zdrowia. – Nie ma planu, dokąd podążamy, co chcemy i jakimi metodami osiągnąć – dodaje.

Związek Powiatów Polskich zebrał informacje z 207 szpitali powiatowych na temat ich sytuacji finansowej na koniec zeszłego roku. Dane są jeszcze szczegółowo analizowane, jednak "Rzeczpospolita Życie Regionów" poznała już podstawowe liczby. – Jest gorzej niż było dwa lata temu. Różnica pomiędzy kosztami operacyjnymi a przychodami netto ze sprzedaży wzrosła już do ok. 1,8 mld zł na minusie, to o ok. 0,5 mld zł więcej niż w 2024 r. – relacjonuje Bernadeta Skóbel, ekspertka ZPP. Przychody ze sprzedaży netto analizowanych placówek wyniosły ok. 28 mld zł, a koszty 30,8 mld zł.

Czytaj więcej

Podwyżka płac w ochronie zdrowia dopiero za rok? Samorządy czekają na decyzję

Oznacza to, że luka finansowa wzrosła. Przychody osiągane przez placówki są niewystarczające, by pokryć całkowite koszty ich działalności operacyjnej. To poważne zagrożenie dla stabilności funkcjonowania szpitali powiatowych i, jak podkreślają samorządowcy, jest odzwierciedleniem chronicznego niedofinansowania sektora.

Prawie 1,5 mld zł długów wymagalnych 

Najpoważniejszymi kosztami szpitali powiatowych są wynagrodzenia (zarówno w formie pensji, jak i umów cywilnoprawnych), które wynoszą przeciętnie 66 proc. wszystkich kosztów. Dodatkowo 8,3 proc. kosztów szpitali to ubezpieczenia społeczne (czyli składki od wynagrodzeń).

– Dyrektorzy placówek nie mają wpływu na wysokość kosztów. Tak jak w zeszłym roku koszty wynagrodzeń wynosiły ok. 70 proc. przychodów szpitala, tak w tym roku, po lipcowych podwyżkach, będzie to już ok. 80 proc. dostępnych pieniędzy – podkreśla Adam Krzysztoń, starosta łańcucki. Jego zdaniem szpitale powiatowe mają potencjał do tego, by wykonywać różnorodne zabiegi i procedury medyczne, odpowiednio dbać o zdrowie mieszkańców, jednak ciążą nad nimi koszty: niezapłacone nadwykonania i podwyżki płac.

Podwyżki płac w branży ustalane są w sposób administracyjny. W tym roku płace osób w zawodach medycznych wzrosną od 1 lipca o prawie 9 proc. Korporacje samorządowe, w tym ZPP postuluje, by na jakiś czas zawiesić obowiązywanie ustawy o wynagrodzeniach minimalnych w sektorze, tak by sytuacja finansowa szpitali przestała się pogarszać z tej przyczyny.

Czytaj więcej

Jak samorządy budują społeczną odporność? „Wyciągnęliśmy wnioski”

Przychody szpitali powiatowych w 94 proc. to kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. Na koniec zeszłego roku analizowane szpitale miały prawie 1,5 mld zł wymagalnych długów, czyli takich, których termin płatności minął. W większości (1,2 mld zł) są to niezapłacone faktury i rachunki dla dostawców. – Sytuacja finansowa szpitali pogorszyła się kolejny rok, nie ma perspektyw, by było lepiej – dodaje ekspertka. Tylko 19 placówek osiągnęło w zeszłym roku zysk ze sprzedaży. A średni wynik finansowy wyniósł minus 9 mln zł.

„Wiele szpitali powinno już być zamkniętych”

Na 207 placówek, które przesłały dane finansowe, długi wymagalne ma 127, czyli większość. Przy czym w przypadku 12 jest to do 100 tys. zł, 61 szpitali ma dług wymagalny od 1 do 10 mln zł, a 38 placówek – ponad 10 mln zł. Bernadeta Skóbel przyznaje, że nawet ją takie wyniki negatywnie zaskoczyły. – Patrząc na same wyniki finansowe, wiele szpitali powinno już być zamkniętych   – przyznaje.

Związek Powiatów Polskich wystąpił z wnioskiem o wprowadzenie do porządku obrad najbliższego posiedzenia plenarnego Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego tematyki finansowania systemu ochrony zdrowia.