Wydatki powiatów na szpitale: głównie na inwestycje, ale też pokrywanie strat

Przez siedem lat powiaty i miasta na prawach powiatu wydały z własnych budżetów ponad 7 mld zł na szpitale. Część tej kwoty poszła łatanie dziury w budżetach szpitali wynikającej z niedostatecznego finasowania świadczeń przez NFZ.

Publikacja: 24.05.2023 16:01

Wśród wydatków przeważały wydatki majątkowe – czyli takie, które polegały np. na sfinansowaniu inwes

Wśród wydatków przeważały wydatki majątkowe – czyli takie, które polegały np. na sfinansowaniu inwestycji realizowanych przez szpitale (np. w sprzęt)

Foto: hippopx/Creative Commons CC0

Zestawienie wydatków na szpitale ponoszonych przez powiaty i miasta na prawach powiatu zostało przygotowane przez Związek Powiatów Polskich. Obejmuje lata 2015-2022 i bazuje na sprawozdaniach finansowych składanych przez jednostki samorządu terytorialnego, trafiających do ministerstwa finansów (sprawozdanie Rb-28s – sprawozdanie z wykonania planu wydatków budżetowych samorządowej jednostki budżetowej/jednostki samorządu terytorialnego).

„Na przestrzeni lat będących przedmiotem analizy powiaty i  miasta na prawach powiatu wydatkowały na szpitale ogólne (z zestawienia wyłączone są szpitale psychiatryczne – red.) przeszło 7 mld zł. (…) Powiaty miały te wydatki na nieco wyższym poziomie w porównaniu z miastami na prawach powiatu (ponad 3,6 mld zł w powiatach i niecałe 3,4 mld zł w miastach na prawach powiatu” – czytamy w raporcie.

Generalnie wśród wydatków przeważały wydatki majątkowe – czyli takie, które polegały np. na sfinansowaniu inwestycji realizowanych przez szpitale (np. w sprzęt). Oddzielną grupę stanowiły środki przekazane na sfinansowanie wydatków bieżących. W latach 2015-2022 powiaty ziemskie wydały na ten cel ponad 720 mln zł. Miasta na prawach powiatu – prawie 495 mln zł.

Czytaj więcej

Nowa propozycja dotycząca finansowania szpitali. „Nie chcemy robić rewolucji”

Analizując te dane ZPP tłumaczy: „W przypadku powiatów ziemskich zaniepokojenie budzi duży wzrost wydatków z tytułu pokrycia ujemnego wyniku finansowego szpitali w latach 2019-2021– rekordowa wartość to blisko 128 mln zł w 2020 roku (w 2019 to ponad 90 mln zł, a w 2021 - 50,7 mln zł). Na spadek tej wartości w 2021 i 2022 r. prawdopodobnie wpływ miało wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 listopada 2019 r. sygn. K 4/17” – czytamy we wnioskach.

Nieco inaczej kształtowała się sytuacja miast na prawach powiatu. Negatywny rekord padł tam w 2016 r. (miasta wydały wówczas 55 mln zł na pokrycie strat szpitali). Stabilizację odnotowano w roku 2017 i 2018. – Po czym ponownie nastąpił wzrost w latach 2019-2020, a następnie spadek w latach 2021-2022 – informuje ZPP.

W praktyce oznacza to, że samorządy pokrywały z własnych budżetów dziurę wynikającą z tego, że środki przekazywane szpitalom przez NFZ na realizację świadczeń były mniejsze niż koszty ich udzielania. Obecnie Związek Powiatów Polskich oraz Związek Województw RP, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Szpitali Prywatnych, Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych oraz Stowarzyszenie Menedżerów Opieki Zdrowotnej zabiegają o zmiany w przepisach które poprawią pogarszającą się sytuację finansową szpitali powiatowych (ale nie tylko, nowe reguły dotyczyć mają wszystkich placówek).

Czytaj więcej

„Szpitale w tragicznym położeniu”. Samorządowcy wskazują przyczyny

– Chodzi o taki mechanizm, który zobowiąże Ministra Zdrowia i Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji do podejmowania działań w kierunku dostosowania wyceny świadczeń do rosnących kosztów leczenia pacjentów, związanych z inflacją, wzrostem cen energii oraz ustawowym wzrostem wysokości wynagrodzeń pracowników – tłumaczy Dariusz Rajczyk, prezes Stowarzyszenia Menedżerów Opieki Zdrowotnej.

Przypomnijmy, że wcześniej samorządy były zmuszane do pokrywania ujemnych wyników finansowych placówek, bo obligowały ich do tego przepisy ustawy o działalności leczniczej. Dawały one organom tworzącym wybór – albo zlikwidują szpital albo pokryją jego stratę. W wyroku z 20 listopada 2019 r. Trybunał Konstytucyjny uznał te zapisy za niekonstytucyjne. Dla niektórych samorządów wyrok ten stał się podstawą do wystąpienia na ścieżkę sądową przeciwko NFZ i ubiegania się o zwrot środków wydanych przez nie na pokrycie strat podległych im szpitali.

Finanse w regionach
Wielkie miasta są w trudnej sytuacji finansowej
Finanse w regionach
Wyrównanie ubytków w dochodach z PIT: samorządy przedstawiły swoje propozycje
Finanse w regionach
Nowa propozycja dotycząca finansowania szpitali. „Nie chcemy robić rewolucji”
Finanse w regionach
Mazowsze z rekordem w PPK. Duże różnice między regionami
Finanse w regionach
Kryzys najbardziej może dotknąć obszarów poza metropoliami