Fot./ Adobe Stock
Adobe Stock

Samorządy inwestują w kulturę tyle, ile mogą. Takie są oczekiwania mieszkańców, a odpowiedź – niezwykle bogata.

W ubiegłym roku na kulturę miasta i gminy przeznaczały prawie 7,7 mld zł. To dwa razy więcej niż Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. A jeśli doliczyć do tego samorządy wojewódzkie – mowa o imponujących 9,5 mld zł. To prawie pięć razy więcej niż na początku tego stulecia.

Życie Regionów
Kultura w czasach pandemii

Taki wzrost to efekt przemyślanej strategii polityki władz lokalnych, które świetnie zdają sobie sprawę, jak ważnym elementem rozwoju dla lokalnych społeczności jest dostęp do kultury.

– Kultura jest jednym z kluczowych punktów naszej wizji i szlaku, którym chce podążać nasze miasto. Jest ogniwem, który przenika i spaja działania poprawiające jakość życia mieszkańców – mówi Maja Wagner, naczelnik wydziału kultury w Urzędzie Miasta Gdyni.

– Kultura jest kluczowa w procesach uspołeczniania życia w mieście. Umożliwia wytwarzanie i wzmacnianie relacji, kształtuje kompetencje społeczne mieszkańców, umożliwia bycie razem i wspólne działanie – wyjaśnia Justyna Makowska, dyrektor wydziału kultury w Poznaniu.

Nic dziwnego, że wydatki na kulturę stale rosną, choć jak przyznają samorządowcy, wciąż nie są na optymalnym poziomie i można byłyby wydać więcej. Na razie trzeba sobie radzić z tym, co jest i dzielić według potrzeb.

Największe kwoty miasta i gminy przeznaczają na bieżące utrzymanie oraz inwestycje rozwojowe w domach i ośrodkach kultury – prawie 38 proc. wszystkich wydatków, a także biblioteki – ok. 20 proc.

Kolejne pozycje w lokalnych budżetach kultury to muzea, teatry, orkiestry, centra artystyczne, ochrona zabytków. A różnorodność inicjatyw podejmowanych przez samorządy jest imponująca.

Światowe wzory

– Kraków opiera swoją tożsamość na kulturze i na trwałym inwestowaniu w tę przestrzeń społeczną – podkreśla Robert Piaskowski, pełnomocnika prezydenta Krakowa ds. kultury. – To jedna z najważniejszych dziedzin życia publicznego, życia miasta, co przekłada się na postawy mieszkańców i wysoki stopień ich zaangażowania – dodaje.

Kraków jest znany jako miasto kultury i rozwija każdy jej obszar. Ma największą w Polsce sieć muzeów i galerii sztuki, rozwija sektor festiwali i spotkań. Przeznacza na te cele blisko 5 proc. swojego budżetu, a tylko w ostatnim roku realizowało ok. 40 inwestycji o charakterze kulturalnym. Wśród kluczowych obiektów można wymienić Nowohuckie Centrum Kultury, największy w Polsce obiekt widowiskowo-konferencyjny Tauron Arena, Centrum Kongresowe ICE. W planach są kolejne ważne projekty.

– W niedalekiej przyszłości powstać ma wielofunkcyjne centrum opowiadania przyszłości Planeta Lem, dom dla muzyki pod roboczą nazwą Fort Muzyki. Planujemy rewitalizację ogromnego obszaru dzielnicy uniwersyteckich szpitali Wesoła z myślą o stworzeniu kreatywnej dzielnicy kultury. Wzorujemy się w tym działaniu m.in. na słynnej dzielnicy spektakli w Montrealu – zaznacza Robert Piaskowski.

Poznań jest organizatorem dla 15 instytucji kultury. Są to muzea, teatry, biblioteki, wydawnictwo, galeria, domy i centra kultury, ale także instytucje niestandardowe jak chór.

– Od kilku lat próbujemy realizować projekt akupunktury kultury. Planujemy wyjście z wydarzeniami kulturalnymi poza ścisłe centrum miasta, gdzie rozlokowanych jest większość miejskich instytucji. Chcemy docierać tam, gdzie po pracy spędzają czas mieszkańcy Poznania – mówi nam dyrektor Justyna Makowska. – Odkrywamy nowe przestrzenie dla kultury, np. skwery i tereny zielone na poznańskich osiedlach. Codzienne doświadczanie kultury, nie tylko od święta, to nasz najważniejszy, długofalowy projekt – dodaje.

W Łodzi wydatki na kulturę w 2019 roku wyniosły 4,26 proc, oprócz standardowych wydatków związanych z działalnością instytucji miejskich, miasto finansuje też stypendia dla artystów, granty dla organizacji pozarządowych, rezydencje artystyczne, wspiera pracownie artystyczne i wiele innych inicjatyw.

Do sztandarowych projektów należą: Fotofestiwal, Łódź Design Festiwal, Festiwal Retroperspektywy, Festiwal Gier i Komiksów czy Light Move Festiwal, Festiwal Czterech Kultur, OFF Północna. A łódzkie murale zasłynęły już w całym kraju.

Magnes dla turystów

Samorząd Gdyni wydaje na kulturę ponad 4 proc. swojego budżetu, nie ogranicza się jednak do zabezpieczania podstawowych potrzeb swoich placówek.

– Oferta gdyńskich instytucji jest wielowymiarowa, mamy rozbudowane projekty edukacyjne, a muzea planują wystawy dotyczące nie tylko tematów lokalnych. Jesteśmy wyspecjalizowanym ośrodkiem wiedzy o nowoczesnym projektowaniu i designie – przekonuje naczelnik Maja Wagner z Gdyni. Od wielu lat miasto, gdzie odbywa się największy polski festiwal muzyczny Open’er, wspiera artystyczne inicjatywy mieszkańców, a także gdyńską scenę muzyczną.

– Jesteśmy partnerem koncertów, ale także znaczących i ambitnych premier płytowych – dodaje Maja Wagner.

– Dla częstochowskiego samorządu kultura jest bardzo istotnym elementem w strategii rozwoju miasta – mówi Michał Mroczek, p.o. kierownika referatu kultury w Częstochowie.

Miasto wspiera wiele strategicznych przedsięwzięć z zakresu kultury, jednak z jednego projektu jest szczególnie dumne. To projekt „Aleje – tu się dzieje!”, realizowany w zrewitalizowanej przestrzeni głównej częstochowskiej arterii, którą są Aleje Najświętszej Maryi Panny.

Zwykle cykl imprez, na które składały się koncerty, spotkania literackie, podróżnicze, filmowe, fotograficzne, ilustratorskie, historyczne, warsztaty dla rodzin z dziećmi czy spektakle teatralne – trwał od maja do końca wakacji. W tym roku jednak, przez pandemię, oferta musi być skromniejsza.

O tym, jak ważna jest kultura, w jej różnych obliczach, wiedzą nie tylko największe miasta, ale też mniejsze samorządy. Widać to choćby w Zamościu, gdzie działa Orkiestra Symfoniczna im. Karola Namysłowskiego czy Centrum Kultury Filmowej STYLOWY.

– Zamość jest miastem turystycznym, a imprezy kulturalne są ważnym czynnikiem przyciągającym turystów. Zależy nam na różnorodnej ofercie kulturalnej – wyjaśnia Piotr Orzechowski, dyrektor wydziału kultury i sportu Urzędu Miasta Zamość. – Chcemy zainteresować widza o ukształtowanych gustach artystycznych, ale też odbiorców kultury masowej. Dlatego organizujemy imprezy o zróżnicowanej konwencji. W naszej ofercie mamy kilka projektów, które wyrobiły już sobie markę. W 2020 r. już po raz 45. zaprosimy miłośników teatru na Zamojskie Lato Teatralne, bardzo dobrze przyjęty został Festiwal Stolica Języka Polskiego w Szczebrzeszynie. Mamy też ofertę dla miłośników historii i melomanów, naprawdę wiele się u nas dzieje – przekonuje dyrektor Orzechowski.

30 tysięcy gości

– Zdajemy sobie sprawę, że o jakości życia mieszkańców świadczą nie tylko równe drogi i chodniki. Także dostęp do szeroko rozumianej kultury. Dlatego właśnie w Świnoujściu, nie tylko z uwagi na turystyczny charakter tego miasta, zawsze kładziemy duży nacisk na ten obszar – mówi zastępca prezydenta miasta Paweł Sujka. I przedstawia długą listę imprez organizowanych w czasie sezonu turystystycznego. To m.in. Karuzela Cooltury, Miasto Kobiet czy Festiwal im. Marka Grechuty.

Miasto stawia też na projekty poza sezonem, skierowane do mieszkańców.

– Wiele imprez jest dofinansowywanych przez miasto, dzięki czemu bilety są dużo tańsze lub wstęp jest w ogóle niebiletowany – podkreśla prezydent Sujka.

Podobnie jest w Płocku.

– Mamy przedsięwzięcia o lokalnym charakterze i takie, które są zdecydowanie elementem promocji miasta i przyciągają rzesze turystów. Te ostatnie nie tylko podnoszą jakość życia mieszkańców, są również źródłem dochodów naszego „przemysłu” turystycznego – hoteli, restauracji, najróżniejszych sklepów – zwraca uwagę Hubert Woźniak z wydziału kultury i wspierania inicjatyw społecznych w Płocku. W ostatnich latach Płock zaczął być kojarzony jako miasto festiwali organizowanych na nadwiślańskich plażach. Najbardziej znany z nich, dofinansowywany przez miasto, to festiwal muzyki elektronicznej Audioriver. Przyciąga co roku 30 tys. fanów.

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Od Krakowa przez Łódź i stolicę do Białegostoku

Tydzień Kina Hiszpańskiego to jedyne w Polsce wydarzenie poświęcone wyłącznie kinematografii tego kraju.

W Rzeszowie rusza Festiwal Nowego Teatru

Na prestiżowej imprezie wystąpią m.in. stołeczny Teatr Powszechny i krakowski Teatr im. Słowackiego. Najważniejsze wydarzenia ...

Niespełna 30 proc. radnych w Polsce to kobiety

W polityce – również tej lokalnej – płeć piękna jest nadal w defensywie. Tylko ...

Dla hotelarzy to już rok stracony

Na polach namiotowych na Wybrzeżu tłok, ale hotele i wakacyjne apartamenty świecą pustkami. Hotele ...

Polska niechlubnym liderem UE

Mieszkańcy Nowego Targu wypalają średnio 22 papierosy dziennie. Nawet jeśli nie palą. To wynik ...

Małe miasta na celowniku inwestorów

Blisko 60 inwestycji obsługiwało w 2018 roku Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów Województwa Zachodniopomorskiego. ...