Lubelszczyzna jest jednym z ośmiu regionów kraju, gdzie od Nowego Roku nie można eksploatować kotłów bezklasowych oraz kotłów klasy 1 i 2. Podobnie w województwach: kujawsko-pomorskim, lubuskim (w tym Zielonej Górze i Gorzowie Wielkopolskim), podkarpackim (kotły bezklasowe eksploatowane od 5 do 10 lat od daty produkcji), wielkopolskim, lubelskim czy zachodniopomorskim.
Zmiany nie ominęły również mieszkańców województwa pomorskiego. W Sopocie obowiązuje zakaz ogrzewania węglem oraz drewnem, a od 1 września 2024 roku w całym województwie zacznie obowiązywać zakaz dla kopciuchów lub pieców o klasie niższej niż 3. Z kolei na Śląsku zakazane są kotły bezklasowe używane od 5 do 10 lat od daty produkcji.
Czytaj więcej
Miasta z południowej Polski zdominowały „czołówkę” nowego zestawienia Polskiego Alarmu Smogowego.
A dodatkowo od wiosny nie będzie można korzystać ze starych pieców w Małopolsce, a od lipca na Dolnym Śląsku i w województwie świętokrzyskim. Kolejne zakazy wejdą w życie w następnych latach. Od 2028 roku niemal nigdzie w Polsce nie będzie można używać pieców poniżej klasy 5.
W polskich domach jednorodzinnych w całym kraju wymienionych powinno być jeszcze około 3 milionów kopciuchów o najgorszych parametrach.
Z pomocą Czyste Powietrze, mewa czy zefirek
Właściciele domów jednorodzinnych ze starymi piecami mogą skorzystać z rządowego czy samorządowego wsparcia na wymianę źródła ogrzewania. - W ostatnich dwóch latach mieliśmy zachwiane ustawodawstwo w sprawie walki o czyste powietrze, bo z jednej strony w mocy były regionalne uchwały antysmogowe, ale z drugiej rząd - wobec kryzysu energetycznego - pozwalał palić „byle czym” – zauważa Łukasz Jucha z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego.
Przyznaje, że władze samorządu województwa rozważały ewentualne przesunięcie wejścia w życie uchwały o wymianie starych pieców, ale ostatecznie tego nie zrobiły. - Nie byłoby to celowe wobec liczby mieszkańców, którzy już podjęli się działań zmierzających do wymiany „kopciuchów” – mówi urzędnik.
- Aby wspomóc proces wymiany kotłów bezklasowych wdrożyliśmy nasz autorski projekt wykorzystujący eurofundusze - Zachodniopomorski Program Antysmogowy, do którego przystąpiło ponad 40 gmin. Funkcjonuje również program „Czyste Powietrze” oraz inne lokalne programy, np. w Szczecinie to „Mewa” czy „Zefirek”. Liczymy, że podobne działania kontynuować będziemy w perspektywie 2021-2027 – dodaje Łukasz Jucha.
Czytaj więcej
Nie będzie zmian w uchwale smogowej dla Małopolski i Krakowa, zdecydowali radni sejmiku Województwa Małopolskiego.
Najpopularniejszym programem wspierającym wymianę pieca jest „Czyste Powietrze”. Do tej pory złożono blisko 700 tys. wniosków na łączną kwotę 17 mld zł.
W sumie na program “Czyste Powietrze”, który ma trwać do 2029 roku, przeznaczono 103 mld zł. W najbliższej odsłonie programu będzie zaostrzenie wymogów dotyczących dofinansowywanych urządzeń grzewczych. NFOŚiGW przygotował plan weryfikowania ich parametrów użytkowych. Ma zostać wprowadzone ograniczenie możliwości uzyskania dofinansowania w kategoriach związanych z zakupem i montażem pomp ciepła oraz kotłów na pellet czy zgazowujących drewno wyłącznie na urządzenia z listy zielonych urządzeń i materiałów ZUM.
Piece do częstej kontroli
To czy właściciele domów wymienili stare kopciuchy, może sprawdzić policja, straż miejska czy gminna, a także pracownicy urzędów miast, gmin czy powiatów. – Kontrolerzy mogą sprawdzać dokumentację techniczną instalacji grzewczych, certyfikaty użytkowanych urządzeń, czy instrukcję użytkowania, pod kątem spełnienia minimalnych wymogów wynikających z tzw. uchwał antysmogowych – mówi Paweł Kozłowski, rzecznik Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego.
A Remigiusz Małecki, rzecznik marszałka województwa lubelskiego zauważa, że do końca 2023 roku możliwa była kontrola stosowanych paliw, a od nowego roku także kontrola eksploatowanych urządzeń.
Jak zauważa Monika Konopka z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego sankcje stosowane w przypadku naruszenia postanowień uchwały antysmogowej określone zostały w prawie ochrony środowiska. - „Kto nie przestrzega ograniczeń, nakazów lub zakazów, określonych w uchwale sejmiku województwa podlega karze grzywny” – cytuje przepisy urzędniczka. Zgodnie z kodeksem wykroczeń grzywna wynosi od 20 zł do 5 tys. zł.
Nowy rząd zapowiada przyśpieszenie walki ze smogiem. - "Będziemy walczyć ze smogiem m.in. poprzez przyspieszenie procesu wymiany źródeł ciepła oraz termomodernizacji. Wprowadzimy niezbędne zmiany w programie Czyste Powietrze" – zapowiedziano w umowie koalicyjnej.
