Jaka przyszłość samorządu

Nowy rząd demokratycznej opozycji niesie szanse na lepsze perspektywy dla lokalnych wspólnot. Ale samorządowcy muszą to sobie sami wywalczyć.

Publikacja: 24.10.2023 03:00

Laureaci Rankingu Samorządów w kategorii miast na prawach powiatu

Laureaci Rankingu Samorządów w kategorii miast na prawach powiatu

Foto: Cezary Piwowarski

– Samorządy dokonały cudów przez ostatnie dekady, jeśli chodzi o inwestycje i jakość usług świadczonych dla mieszkańców. Ale przed nami kolejna gigantyczna transformacja, rozłożona na wiele lat, i dotycząca wszystkich obszarów naszego życia – mówił prof. Jerzy Buzek, były premier RP, przewodniczący kapituły Rankingu Samorządów „Rzeczpospolitej” podczas dyskusji „Jaka przyszłość samorządu”. Debata towarzyszyła poniedziałkowej gali wręczenie wyróżnień i nagród specjalnych w naszych rankingu.

Więcej kompetencji

Prof. Buzek podkreślał, że do tego ogromnego wysiłku konieczny jest ponowny zryw decentralizacji. Jak mówił, to decentralizacja decyduje o sile samorządów i była źródłem sukcesu samorządności. Ale niestety ostatnie lata rządów PiS to odwrócenie tych tendencji. – Na szczęście jesteśmy w przełomowym momencie. W nowym Sejmie i Senacie zasiadać będzie szczególnie dużo samorządowców. To wielka szansa na wzmocnienie idei samorządu terytorialnego w Polsce, na wywalczenie dla lokalnych wspólnot większych kompetencji i większych pieniędzy. To ważne, bo przekazywanie samych kompetencji, bez odpowiedniego finansowania, to rujnowanie samorządu – mówił prof. Buzek.

Dodał, że wzmocnienie kompetencji i finansowania samorządów jest niezwykle ważne w kontekście wielkich wyzwań w obszarze zielonej rewolucji, ale także w edukacji, ochronie zdrowia, budowania społeczeństwa obywatelskiego, itp. To tym ważniejsze, że w nieodległej pewnie przyszłości, po rozszerzeniu UE, Polska będzie dostawać coraz mniej funduszy UE.

Liderzy za silni?

– Jeśli chodzi o przyszłość samorządu w Polsce, to zwróciłbym uwagę, że trochę brakuje nam prawdziwej samorządności, czyli rządzenia oddanego w ręce społeczności lokalnej – mówił z kolei prof. Mikołaj Lewicki, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego.

– Z naszych badań wynika, że społeczności lokalne są aktywne, ale relatywnie słaba jest infrastruktura, gdzie ten kapitał społeczny mógłby być przekształcony w instytucje. Gdzie mógłby stać się zarzewiem do tworzenia organizacji, przedsiębiorstw, kooperatyw, różnego rodzaju platform, które są w stanie odpowiedzieć na rosnące wyzwania cywilizacyjne, z którymi się dziś mierzymy, takie jak środowisko i klimat, starzenie się społeczeństwa, ogromne migracje, itp. – przekonywał Lewicki.

W debacie „Jaka przyszłość samorządu” udział wzięli: prof. Jerzy Buzek (z lewej) i prof. Mikołaj Lew

W debacie „Jaka przyszłość samorządu” udział wzięli: prof. Jerzy Buzek (z lewej) i prof. Mikołaj Lewicki (w środku). Dyskusję prowadził Bogusław Chrabota, redaktor naczelny „Rzeczpospolitej”

I wytykał, że w gruncie rzeczy samorządy są bardzo scentralizowanymi strukturami, skupionymi wokół silnych liderów – prezydentów, burmistrzów, wójtów. – Ci liderzy mają oczywiście kompetencje do zarządzania pieniędzmi i administracją. Ale ta wielka transformacja, o której mówił prof. Buzek, wymagać będzie od nich podzielenia się władzą ze społecznością lokalną – ocenił prof. Lewicki.

Zwycięzcy rankingu

O czekających problemach i pracy mówili też laureaci rankingu. – Przed samorządami stoją ogromne wyzwania – mówiła Magdalena Czarzyńska-Jachim, wiceprezydent Sopotu, w imieniu Jacka Karnowskiego, który fotel prezydenta Sopotu zamienił na mandat poselski. – Mamy nadzieję, że to pozytywne nastawienie mieszkańców, wyrażone rekordowo dużą frekwencją w tegorocznych wyborach, przełoży na też na pracę na rzecz rozwoju samorządów – zaznaczyła wiceprezydent.

W Rankingu Samorządów wyróżniamy najlepsze miasta i gminy pod kątem zrównoważonego rozwoju. To samorządy, który dbają o jakość życia lokalnej społeczności oraz inwestują w ochronę środowiska i dostosowania do zmian klimatu, przy jednoczesnym zachowaniu dobrej kondycji swoich budżetów.

– Samorządy dokonały cudów przez ostatnie dekady, jeśli chodzi o inwestycje i jakość usług świadczonych dla mieszkańców. Ale przed nami kolejna gigantyczna transformacja, rozłożona na wiele lat, i dotycząca wszystkich obszarów naszego życia – mówił prof. Jerzy Buzek, były premier RP, przewodniczący kapituły Rankingu Samorządów „Rzeczpospolitej” podczas dyskusji „Jaka przyszłość samorządu”. Debata towarzyszyła poniedziałkowej gali wręczenie wyróżnień i nagród specjalnych w naszych rankingu.

Pozostało 86% artykułu
Ranking Samorządów
Marta Majewska: Mieszkańcy zachowali się, jak trzeba
Ranking Samorządów
Wojciech Bakun: Przemyśl jest miastem spotkań ukraińskich rodzin
Ranking Samorządów
Kolejny rok wyzwań dla samorządów
Ranking Samorządów
Zrównoważony rozwój to nie moda, to konieczność
Ranking Samorządów
Ranking Samorządów: Sukces to efekt ciężkiej pracy, dobrych planów i… pieniędzy
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie. Jak zbudować efektywny HR i skutecznie zarządzać kapitałem ludzkim?