Senatorowie będą się upominać o budżety lokalne

AdobeStock

Każda nowa ustawa powinna być konsultowana i winny być wyliczane skutki finansowe dla samorządów. Aby uniknąć lekceważenia przepisów o rekompensatach, należałoby podzielić PIT na części rządową i samorządową.

Jesienią 2019 roku samorządowcy startowali do Senatu. Do izby dostało się dziewięciu nowych samorządowców. Większość przyszła z zadaniem przywrócenia rangi samorządu terytorialnego i umocnienia go, tak aby rząd nie mógł nim manipulować bez konsekwencji. Jak chcą tego dokonać?

Senatorowie Koalicji Obywatelskiej przedstawili kilka dni temu priorytety legislacyjne, czyli te dziedziny, które – w ich mniemaniu – wymagają najszybszych zmian. Do najważniejszych zaliczono finanse samorządowe. Zdaniem senatora Zygmunta Frankiewicza, wieloletniego prezydenta Gliwic i prezesa Związku Miast Polskich, wymagają one zmian systemowych. Chodzi zwłaszcza o rekompensatę ubytków we wpływach z PIT oraz zwrot nieodliczonego VAT od inwestycji publicznych samorządów. – Samorząd jako najpoważniejszy inwestor w kraju transferuje pieniądze z tego podatku do budżetu państwa, a mógłby je wykorzystać np. na kolejne inwestycje – twierdzi Zygmunt Frankiewicz.

CZYTAJ TAKŻE: Samorządowcy po wyborach: sukces mimo przegranej

Brak rekompensaty za ubytki w dochodach własnych to wieloletnia przepychanka między samorządowcami a przedstawicielami rządu, nie tylko obecnego. Rządzące partie udowadniały, że z powodzeniem można lekceważyć przepisy. – Poprzednie rządy nie zawsze rekompensowały ubytki w finansach samorządów, ale PiS zrobił to na skalę dotąd niespotykaną. Każda nowa ustawa sejmowa powinna być konsultowana i winny być wyliczane skutki finansowe dla samorządów – przekonywał senator Wadim Tyszkiewicz, były prezydent Nowej Soli, który wystartował do Senatu jako kandydat niezależny.

Konieczność rekompensaty zapisano w ustawie o finansach publicznych oraz w konstytucji. W jaki zatem sposób senatorowie chcą wymusić na rządzie szacunek dla prawa? – Aby uniknąć lekceważenia zapisów ustawowych o rekompensatach, należałoby podzielić PIT na część rządową i samorządową. Tak, aby parlament mógł, wprowadzając obniżki stawek, decydować o części rządowej tego podatku.

CZYTAJ TAKŻE: Zabiorą samorząd do Sejmu

Warto też pomyśleć o wprowadzeniu zasady, że ingerencja przez organ rządowy w realizację zadań własnych samorządów rodzi z mocy prawa obowiązek sfinansowania skutków tej ingerencji. Poza tym dochody samorządów nie mogą w tak dużym stopniu polegać wyłącznie na jednym źródle – podatku dochodowym od osób fizycznych – powiedział „Rz” senator Frankiewicz. Jego zdaniem warto wziąć pod uwagę udział samorządów w VAT. Minimum zmian to zwolnienie samorządów z VAT przy realizowanych przez nie inwestycjach publicznych. Zmian wymaga również system wyrównawczy.

Co jeszcze postulowali senatorowie? Otóż, według nich, warto samorządom dać większą swobodę w kształtowaniu podatków lokalnych, co nie musi oznaczać wyłącznie podwyżek podatków i opłat. – Mogą być one natomiast dopasowane do lokalnych warunków i bardziej sprawiedliwe – wyjaśnił Zygmunt Frankiewicz. Do zadań w nowej kadencji parlamentarnej dodał też przekształcenie części subwencji szkolnej dotyczącej wynagrodzeń nauczycieli w dotację celową, bo wszak wypłata wynagrodzeń nauczycielskich jest zadaniem zleconym.

CZYTAJ TAKŻE: Prezydent Ciechanowa: Samorządowcy mają już dość upokorzeń

– Nie liczę na to, że inicjatywa zmian wyjdzie z Sejmu bądź ministerstw. Mam nadzieję, że to Senat stanie się inicjatorem merytorycznej debaty na ten temat. Związek Miast Polskich dysponuje już dziś wieloma gotowymi projektami ustaw oraz założeniami do kolejnych – podsumował senator z Gliwic. Natomiast Wadim Tyszkiewicz dodał, że jeśli senatorowie PiS będą chcieli się włączyć w działania prosamorządowe, to będzie to z korzyścią dla Polski i dla polskiego samorządu.

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Przyszłość średnich miast: kogo czeka degradacja, a kogo sukces?

Pomoc zewnętrzna przyda się wszystkim miejscowościom średniej wielkości, ale dla niektórych to być albo ...

Finał konkursu “Samorządowy Lider Zarządzania 2020” lada chwila

Konferencja podsumowującą konkurs „SAMORZĄDOWY LIDER ZARZĄDZANIA 2020: SAMORZĄD JAKO PRACODAWCA – Dialog społeczny dla ...

Kierunek – wschód!

Może nie zawsze będzie idealnie, ale na pewno zawsze – ciekawie. A kiedy trafi ...

Zdecydował jeden głos. Iłowa, czyli Polska w pigułce

Różnica pomiędzy kandydatami w II turze wyborów prezydenckich była rekordowo mała. Mniejsza, niż w ...

Pionierskie operacje ratują dzieci

Dwie skomplikowane i nowatorskie operacje wykonali lekarze ze szpitala w Szczecinie Zdrojach, który specjalizuje ...

Uchwały krajobrazowe wprowadzane opornie. Miasta wciąż pełne reklam

Od uchwalenia ustawy krajobrazowej minęło pięć lat, jednak krajobraz polskich miast pozostaje zaśmiecony reklamami.