Bezpłatne porady prawne będą dostępne bez zwyczajowych obostrzeń

Punkty pomocy prawnej mogą działać zdalnie ale nie muszą. Nikt nie będzie sprawdzał, czy stać daną osobę na poradę.

Publikacja: 11.05.2020 22:53

Bezpłatne porady prawne będą dostępne bez zwyczajowych obostrzeń

Foto: Fot. Pixabay

Zmienią się zasady prowadzenia punktów bezpłatnych porad prawnych. Nie muszą być one stacjonarne. Korzystający z punktu nie zawsze będą składać oświadczenie, że nie są w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. A z porad skorzystają także prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą. Samorządy chwalą większość zmian. Uważają jednak, że nie powinno się rezygnować z oświadczeń. Ich brak może prowadzić do nadużyć.

Na odległość

W tym tygodniu parlament powinien zakończyć prace nad ustawą zmieniającą niektóre ustawy w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, czyli tzw. covidową ustawą osłonową. Modyfikuje ona m.in. ustawę o nieodpłatnej pomocy prawnej.

Nowe przepisy przewidują, że w czasie stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu nadzwyczajnego można udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej lub poradnictwa obywatelskiego, za pośrednictwem środków komunikowania się na odległość lub poza punktem.

CZYTAJ TAKŻE: Brakuje pieniędzy na działanie punktów pomocy prawnej

Dla samorządów nie jest to żadne zaskoczenie. Wszystkie w połowie marca zamknęły stacjonarne punkty. Większość udziela teraz pomocy zdalnie, głównie telefonicznie lub e-mailowo. Niektóre też przy pomocy komunikatorów. Oznacza to, że zmiana sankcjonuje już to co się obecnie dzieje m.in. w: Warszawie, Krakowie, Lublinie, Olsztynie Wrocławiu, Rzeszowie czy Bełchatowie.

– W 31 krakowskich punktach od 16 marca 2020 r. porad udzielamy zdalnie. Zainteresowany pomocą pocztą elektroniczną wysyła skan lub zdjęcie wniosku w tej sprawie oraz oświadczenia, że nie jest się w stanie pokryć kosztów pomocy. Następnie czeka się na telefon od prawnika. W wyjątkowych sytuacjach, uzasadnionych brakiem dostępu do Internetu wniosek i oświadczenie można złożyć telefonicznie – wyjaśnia Dariusz Nowak z Urzędu Miasta w w Krakowie.

W Rzeszowie porady są również udzielane przy pomocy aplikacji Skype lub Google Hangouts.

Nie wszędzie tak jest. W mniejszych miastach i miejscowościach punkty nie działają aż odwołania nawet zdalnie. W ich wypadku zmiana w przepisach nic nie zmieni. – Punkt uruchomimy dopiero po odwołaniu epidemii – potwierdza Jan Golba, burmistrz Muszyny.

Bez oświadczenia

W ustawie osłonowej rezygnuje się z obowiązku składania oświadczenia o braku możliwości pokrycia kosztów odpłatnej pomocy prawnej w czasie epidemii lub stanu nadzwyczajnego.

– To może rodzić nadużycia ze strony osób, które nie są uprawnione do otrzymania nieodpłatnej pomocy oraz doprowadzić do sytuacji, w której osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej nie otrzymają tej pomocy na czas – uważa Karolina Gałecka z warszawskiego ratusza.

CZYTAJ TAKŻE: Koronawirus pogrąża miejskie budżety. Zapłacą również mieszkańcy

Podobnego zdania jest Justyna Głowacka-Zawiasa ze Starostwa Powiatowego Bełchatowie. – Nie powinno się z takiego oświadczenia rezygnować. Dzięki niemu weryfikuje się, czy daną osobę faktycznie nie stać na płatną poradę prawną – uważa Justyna Głowacka-Zawiasa.

Podoba się objęcie bezpłatną pomocą również osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Pod warunkiem, że nie miały pracowników w ciągu ostatniego roku. W tym celu będzie składało się oświadczenie.

– Pandemia spowodowała zawirowania na rynku pracy. Obecnie najwięcej porady udzielamy z zakresu prawa pracy. Dobrze, że mogą z nich skorzystać także prowadzący działalność – wyjaśnia Justyna Głowacka-Zawiasa.

Nowe przepisy wprowadzają także centralny system teleinformatyczny do obsługi nieodpłatnej pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej. Będzie go prowadził Minister Sprawiedliwości. Karty klientów punktów mają być prowadzone w formie elektronicznej. Dzięki temu starostowie nie będą musieli dokonywać analizy kart papierowych, co jest żmudną i czasochłonną pracą. Nadal będą musieli jednak wysyłać do wojewodów kwartalne sprawozdania .

Zdaniem samorządów zmiany nie wymagają dodatkowych nakładów finansowych.

Zmienią się zasady prowadzenia punktów bezpłatnych porad prawnych. Nie muszą być one stacjonarne. Korzystający z punktu nie zawsze będą składać oświadczenie, że nie są w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. A z porad skorzystają także prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą. Samorządy chwalą większość zmian. Uważają jednak, że nie powinno się rezygnować z oświadczeń. Ich brak może prowadzić do nadużyć.

Pozostało 89% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Prawo w regionach
Samorządowa obywatelska inicjatywa uchwałodawcza to najprostsza droga do chaosu
Materiał Promocyjny
Mity i fakty - Czy to prawda, że elektryczne auta palą się częściej niż spalinowe?
Prawo w regionach
Samorządowcy chcą więcej pieniędzy i samodzielności
Prawo w regionach
Plan ogólny zamiast studium. W którą stronę będzie rozwijać się Warszawa?
Prawo w regionach
Samorządy u progu planistycznej rewolucji
Prawo w regionach
Nowe przepisy mają pozwolić na regionalizację energetyki