Szlak Wody, Przemysłu i Rzemiosła w Bydgoszczy – TeH2O - turystyczną atrakcją dla miłośników przemysłu

Twórcy Szlaku Wody, Przemysłu i Rzemiosła – TeH2O chcą skusić turystów zainteresowanych dziedzictwem przemysłowym. Ale atrakcji nie zabraknie także dla innych.

Aktualizacja: 25.08.2016 12:54 Publikacja: 24.08.2016 23:00

Położona oczywiście nad wodą Warzelnia Piwa Bydgoszcz

Położona oczywiście nad wodą Warzelnia Piwa Bydgoszcz

Foto: Bialo-Czarna/Tymon Markowski

Wszystko zaczęło się od inwentaryzacji 34 obiektów przemysłowych, które pasowały do pomysłu. Ostatecznie wytypowano szesnaście, w tym cztery, które są dziś wizytówkami szlaku. To Wyspa Młyńska, Kanał Bydgoski, spichrze nad Brdą i wieżę ciśnień.

Mieszanka wodno-wybuchowa

Szczególnym miejscem na szlaku jest Exploseum – ekspozycja umiejscowiona w budynkach poniemieckiej DAG Fabrik Bromberg, gdzie produkowano materiały wybuchowe na potrzeby Trzeciej Rzeszy. Dziś pofabrycznych budynków jest siedem, ale szacuje się, że pod koniec 1944 roku stało ich ponad tysiąc, a każdy był pilnie strzeżoną tajemnicą – elewacje pomalowano na zielono, dachy obsadzono roślinnością. Przymusowi robotnicy (być może nawet czterdzieści tysięcy) produkowali tu nitroglicerynę, trotyl i wykorzystywany m.in. w pociskach V1 nitrobenzen – w tajniki ich wytwarzania wprowadza znajdująca się tu dziś wystawa.

O ogromie przedsięwzięcia niech świadczy to, że obecne Exploseum - Centrum techniki wojennej DAG Fabrik Bromberg, zajmuje zaledwie jeden procent dawnej powierzchni DAG. W ubiegłym roku zostało włączone do Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (ERIH), jako z szósty w Polsce punkt kotwiczny (obok łódzkiej Manufaktury, Zabytkowej Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach, Tyskiego Browarium, Kopalni Guido w Zabrzu oraz Muzeum Browaru w Żywcu). To oznacza, że dawną DAG Fabrik Bromberg uznano za obiekt o ponadregionalnym znaczeniu dla przemysłowej historii Europy.

Mydło i piwo

Jednym z ciekawszych punktów szlaku jest Muzeum Mydła i Historii Brudu. Mieści się na starówce, przy ulicy Długiej 13-17. Założone w 2012 r., przedstawia historię brudu i higieny od czasów starożytnych po współczesność. Można zobaczyć m.in. średniowieczną łaźnię, XIX-wieczny pokój kąpielowy, maglownice, pralki, suszarki oraz kolekcję mydeł z różnych zakątków świata. Dostępne są również dokumenty dotyczące metod i rytuałów higienicznych. Wszystkiego można dotknąć i powąchać, a w zaimprowizowanym laboratorium samodzielnie wykonać mydło.

Innym wartym odwiedzenia punktem na trasie jest Warzelnia Piwa Bydgoszcz. Lokal powstał w 2011 roku, na Poznańskiej 8. Tutejszy piwowar może czerpać z bogatej tradycji, bowiem był czas, kiedy na terenie miasta działało dziesięć browarów i warzelni oraz liczne mniejsze punkty produkcyjne. Zabytkowe wnętrza budynku (parcelę zajmowali niegdyś farbiarze) kryją obecnie miedzianą instalację warzelnianą, stylowe butelki, porcelanowe zamknięcia i inne pamiątki po bydgoskich browarach. Można napić się warzonego na miejscu piwa – „Kasztelana z Bydgoszczy" „Pszenicznego młyńskiego", „Pilsa weneckiego" i „Koźlaka bydgoskiego".

Spacer można skończyć na barce „Lemara". Zacumowana przy ul. Mostowej – widoczna z Mostu im. Jerzego Sulimy Kamińskiego, na tle Bydgoskich Spichrzy. Pierwotnie była to barka towarowa bez napędu, o stalowej konstrukcji – „Gross Finow-Masskahn" (tzw. finówka duża). Zbudowana w 1937 r. w stoczni i warsztatach mechanicznych towarzystwa akcyjnego Lloyd Bydgoski-Bromberger Schleppschiffahrt. Po gruntownym remoncie barkę oddano do użytku w 2014 roku, by przypominała o wodnych tradycjach miasta. Dziś odbywają się tu m.in. koncerty, lekcje na wodzie i spotkania rodzin szyperskich.

Potencjał do wykorzystania

Szlak TeH2O może być jedną z odpowiedzi na wnioski sformułowane w „Raporcie na temat wielkich miast Polski", przygotowanym w 2011 roku przez firmę badawczą PwC. Autorzy wskazywali wówczas na względnie małą liczbę turystów zaglądających w Bydgoszczy i potrzebę poprawy wizerunku miasta. Jednocześnie podkreślono komunikacyjną dostępność, unikatowe położenie na skrzyżowaniu szlaków wodnych i zróżnicowane dziedzictwo przemysłowe.

Część obiektów związanych ze szlakiem dziedzictwa przemysłowego, już wcześniej wykorzystywano w promocji miasta – spichrze nad Brdą znalazły się w logotypie Bydgoszczy, zaś 2014 ogłoszono Rokiem Kanału Bydgoskiego.

Od 2015 roku popularyzacja poprzemysłowego dziedzictwa nabrała tempa, bo w ramach promocji szlaku TeH2O odbywa się jednodniowy festiwal – TehoFest. W tym roku gospodarze obiektów zapraszają 10 września – w godzinach 9-16 można będzie m.in. zwiedzić je z przewodnikiem (niespodzianki przewidziane).

– A po godzinie 16 spotykamy się na Wyspie Młyńskiej i tam bawimy do późnych godzin wieczornych. Imprezę zakończy plenerowe spotkanie z przedstawicielami obiektów, cykl spektakli oraz koncert – zapowiada Kinga Puchowska z Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego.

Materiał partnera
Dolny Śląsk mocno stawia na turystykę
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Regiony
Samorządy na celowniku hakerów
Materiał partnera
Niezależność Energetyczna Miast i Gmin 2024 - Energia Miasta Szczecin
Regiony
Nie tylko infrastruktura, ale też kultura rozwijają regiony
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Regiony
Tychy: Rządy w mieście przejmuje komisarz wybrany przez Mateusza Morawieckiego