Rower to nie tylko sposób na aktywny wypoczynek, ale też tani i praktyczny środek komunikacji, z którego mieszkańcy regionu korzystają coraz częściej. W ostatnich latach przy udziale środków z Unii Europejskiej w naszym województwie powstało 700 km tras dla miłośników dwóch kółek – mówi Piotr Całbecki, marszałek województwa kujawsko-pomorskiego.

Urząd Marszałkowski w Poznaniu jest zarządcą wielkopolskiego systemu szlaków rowerowych (WSSR), sieci dziewięciu transregionalnych tras rowerowych o długości ponad 1,7 tys. km. – Według szacunków WSSR stanowi 1/6 wszystkich szlaków rowerowych w regionie – mówi Tomasz Wiktor, dyrektor departamentu sportu i turystyki w urzędzie marszałkowskim. Ponad dziesięć lat temu samorząd województwa przystąpił do wdrażania projektu „GPSwielkopolska" promującego wykorzystanie technologii nawigacji satelitarnej w turystyce. Stworzono tracki (cyfrowe ślady) tras WSSR oraz udostępniono rowerzystom cyfrową mapę topograficzną.

Corocznie z budżetu departamentu sportu współfinansowany jest rozwój infrastruktury. W ub.r. dotowano m.in. budowę zadaszonego miejsca postojowego w Przecławiu w gminie Szamotuły, wsparcie otrzymało Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze w Ostrowie Wielkopolskim. Odnowiono czerwony szlak rowerowy Smocza Kraina.

Środki pochodzą też z RPO w ramach poddziałania „Wspieranie strategii niskoemisyjnej". W sumie na ten cel ma pójść 30 mln euro. – Dzięki wsparciu na terenie województwa jest realizowanych 59 projektów – mówi Danuta Sowińska, dyrektor departamentu polityki regionalnej.

Zaplanowano 253 km dróg lub ścieżek rowerowych, 13 km zostało wybudowanych. Najdłużej potrwa budowa Wartostrady w Poznaniu – będzie to droga pieszo-rowerowa w dolinie Warty o długości ponad 13 km.

W  lutym br. zarząd województwa przyjął uchwałę w sprawie programu „Budowa ścieżek rowerowych" na lata 2018–2019 wzdłuż dróg wojewódzkich. – Będzie on realizowany wspólnie przez województwo oraz lokalne jednostki samorządu terenowego: gminy, miasta i powiaty) – mówi Agnieszka Kubiakowska-Michalak, dyr departamentu infrastruktury.

Remont drogi, budowa ścieżki

W Kujawsko-Pomorskiem w 2016 r. długość ścieżek rowerowych wynosiła 933 km, a  od roku 2011 (pierwsze dostępne dane statystyczne w tym zakresie) wydłużyła się o 480 kilometrów. – To czwarty wynik w kraju – podkreśla Beata Krzemińska, rzecznik marszałka.

Ze środków z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014–2020 na budowę ścieżek przeznaczono co najmniej 85 mln zł – kwotę niemal dwukrotnie wyższą, niż to miało miejsce w perspektywie 2007–2013. Budowa ścieżek rowerowych jest częścią działań związanych z ograniczaniem emisji CO2, co oznacza, że mają one sprzyjać ograniczeniu ruchu samochodowego w miastach i na terenach wiejskich. Dlatego nie mają one, jak dotychczas, charakteru wyłącznie rekreacyjnego i turystycznego.

Duże zainteresowanie skłoniło zarząd województwa do podjęcia starań o zmianę w strukturze wydatków RPO i zwiększenie środków przeznaczonych właśnie na ścieżki. – Oczekujemy na ostateczne rozstrzygnięcia co do zwiększenia kwoty o kolejne 46 mln zł – zapowiada rzecznik.

Jednośladem do Niemiec

Dzięki środkom unijnym ścieżek przybywa także w Lubuskiem. W ub.r. dotacje na ten cel otrzymały Zielona Góra, Gorzów i Nowa Sól. Efektem podpisanych już umów będzie powstanie blisko 100 km ścieżek. Większość z nich ma być gotowa w tym roku. Łączna wartość tych inwestycji wynosi 32 mln zł.

Projekty te mają też aspekty edukacyjne i służą podniesieniu świadomości ekologicznej mieszkańców. – Deklaracja rowerowa, którą podpisaliśmy podczas Konwentu Marszałków RP 29 czerwca ubiegłego roku, zaczyna się spełniać – uważa marszałek Elżbieta Anna Polak.

To niejedyne inwestycje w infrastrukturę ze środków unijnych. W tym roku urząd marszałkowski ogłosi kilka konkursów w ramach RPO. Najbliższy ma się rozpocząć w kwietniu. Województwo jest w trakcie przygotowywania projektu „Koncepcja podniesienia standardu i otwartości transgranicznych tras rowerowych na pograniczu polsko-niemieckim", który ma obejmować stworzenie sieci szlaków turystyki rowerowej na pograniczu polsko-niemieckim powiązanych z projektowanymi i istniejącymi trasami rowerowymi w Niemczech. – Projekt na tym etapie nie obejmuje dużych działań infrastrukturalnych ani opracowania dokumentacji budowlanych – zastrzega Tatiana Mikułko-Kozłowska z urzędu marszałkowskiego.

W II kwartale br. zaplanowano aplikowanie do programu „Interreg VA Brandenburgia – Polska 2014–2020". Dofinansowanie wynosi do 85 proc. wartości projektu. Ma być przygotowana aplikacja mobilna dla użytkowników, dzięki której internauci będą mieli informacje na temat obiektów i atrakcji turystycznych województwa oraz możliwości uprawiania turystyki rowerowej w regionie. – Partnerami będą regionalne dyrekcje Lasów Państwowych z Zielonej Góry i Szczecina, a ze strony niemieckiej Związek Turystyczny Seenland Oder-Spree e. V. z Bad Saarow – zapowiada Tatiana Mikułko-Kozłowska.

Województwo pilotażowo zakupi infokioski, które zostaną zlokalizowanie w największych miastach i centrach turystycznych. Projekt będzie zbliżony swoją funkcjonalnością do istniejącego w Polsce Wschodniej szlaku Green Velo i oparty na infrastrukturze jednostek samorządu terytorialnego, Skarbu Państwa i Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych.

Do Rosji też

Inspiratorem i koordynatorem pomorskich tras rowerowych (PTR) o znaczeniu międzynarodowym jest departament turystyki Urzędu Marszałkowskiego w Gdańsku. Powstaną dwie trasy o znaczeniu międzynarodowym: R-10 (docelowo Euro Velo 10) oraz R-9 Wiślana Trasa Rowerowa (docelowo Euro Velo 9) o łącznej długości ponad 660 km. Skorzystają na tym gminy i powiaty, i to one realizują budowę tras.

– Zarząd Dróg Wojewódzkich buduje ciągi pieszo-rowerowe, osobne drogi rowerowe i ciągi piesze w obszarach zabudowanych na drogach wojewódzkich. Są to jednak drogi rowerowe nietworzące szlaku. Pełnią funkcje komunikacyjne – tłumaczy Emilia Stawikowska z urzędu marszałkowskiego.

Prace budowlane przy realizacji PTR rozpoczynają się w tym roku i będą trwały do roku 2021. Gminy i powiaty są na etapie ogłaszania przetargów i tworzenia dokumentacji. Samorządy mogą liczyć na wsparcie z RPO. Poza ścieżkami powstaną też 82 miejsca obsługi rowerzystów. – Będą wyposażone w wiatę, ławki, kosz na śmieci, stojaki rowerowe, przybornik do naprawy roweru – wylicza urzędniczka.

Urząd Marszałkowski w Gdańsku zaangażowany jest też w Biking South Baltic – międzynarodowy projekt promujący trasę rowerową wzdłuż Morza Bałtyckiego Euro Velo 10, realizowany w ramach programu „Interreg South Baltic", a także „Rowerem bez granic" – międzynarodowy projekt realizowany w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska – Rosja. – Przewiduje on m.in. budowę drogi rowerowej po koronie wału wiślanego na odcinku Mikoszewo – Drewnica (realizuje to gmina Stegna), budowę drogi rowerowej w gminie Stare Pole oraz oznakowanie tras rowerowych na Żuławach Wielkich i działania promocyjne – wylicza Emilia Stawikowska.

W planach jest rozwój sieci tras rowerowych w centralnej części województwa. – Ten projekt ma na celu uzupełnienie projektowanych tras rowerowych R-10 i R-9 (WTR) o nową trasę o znaczeniu międzynarodowym przebiegającą przez południową część województwa pomorskiego wraz z siecią lokalnych połączeń rowerowych – mówi Emilia Stawikowska. Podkreśla, że rozwój tras ponadregionalnych i międzynarodowych jest jednym z priorytetów rozwoju turystyki w województwie pomorskim.