Kolejny rok wyzwań dla samorządów

Po okresie pandemii stanęły one przed nowymi wyzwaniami związanymi z konfliktem zbrojnym w Ukrainie, takimi jak napływ uchodźców czy wzrost cen energii i surowców.

Należy podkreślić, że sprawne zarządzanie w sytuacjach kryzysowych jest bardzo istotnym kryterium oceny skuteczności działań samorządów, nie jest to jednak kryterium najważniejsze. Znacznie ważniejsza jest umiejętność realizacji strategii i celów długoterminowych w obszarach, które zostały przekazane w ręce samorządów. W rękach samorządów leżą bowiem obszary działania, które kształtują naszą przyszłość jako społeczeństwa. Te obszary to dbałość o czystość środowiska, ale przede wszystkim dbałość o dobrostan mieszkańców poprzez rozwój edukacji, działania wspierające zdrowy tryb życia i rekreację oraz właściwą gospodarkę mieszkaniową.

Skuteczne działania samorządów w tych obszarach wpływają nie tylko na jakość życia mieszkańców teraz, ale przede wszystkim na to, jakim społeczeństwem będziemy w przyszłości.

Cele długoterminowe mają znaczenie

Kategorie oceny samorządów w tegorocznym rankingu odnoszą się w dużej mierze do tych zadań, które w największym stopniu wpływają na przyszłość i realizację celów długoterminowych. Są to takie kategorie jak działania w zakresie czystości środowiska, ale przede wszystkim dbałości o mieszkańców. Dbałość ta jest rozumiana nie tylko jako podniesienie jakości życia mieszkańców obecnie, ale również jako zrównoważone działania w zakresie infrastruktury, edukacji czy kultury, które wpłyną pozytywnie na dobrostan przyszłych pokoleń.

Również pozostałe kategorie, czyli finanse i rozwój oraz skuteczne zarządzanie mocno koncentrują się na przyszłości i celach długofalowych.

Działania mające na celu zachowanie i przywrócenie czystości środowiska są obszarem, który w najbardziej naturalny sposób powiązany jest z jakością życia społeczeństwa w długim okresie. Samorządy od lat mają świadomość, że muszą zasobami naturalnymi zarządzać w sposób zrównoważony poprzez segregację odpadów, regulacje i programy chroniące czystość powietrza, inwestycje w zieloną infrastrukturę czy oczyszczalnie ścieków. Dzięki odpowiedniej gospodarce przyszli mieszkańcy miast i gmin będą mogli korzystać z czystej wody, oddychać czystym powietrzem, cieszyć się cieniem drzew.

Kluczowa jest edukacja

Najważniejszym obszarem będącym w kompetencjach i zakresie odpowiedzialności samorządów i mającym wpływ na przyszłość naszego kraju jest edukacja.

Jak napisał Jan Zamoyski w akcie fundacyjnym Akademii Zamojskiej: „Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie”.

Dbałość o właściwą edukację, począwszy od żłobka i przedszkola, jak również zapewnienie dzieciom i młodzieży dostępu do kultury, sportu i rekreacji jest kluczowe w kształtowaniu właściwych postaw i wartości. Odpowiednie wychowanie dzieci i młodzieży to klucz do szczęścia i dobrostanu polskiego społeczeństwa w przyszłości. Rola lokalnych samorządów jest w tym zakresie ogromna. To samorządy podejmują decyzje dotyczące wydatków na żłobki, przedszkola, szkoły, biblioteki, boiska, centra kultury i obiekty sportowe. To samorządy angażują się w pozyskanie funduszy na te cele, korzystanie z różnego rodzaju programów.

Obszar edukacji jest ściśle powiązany z innymi obszarami działania samorządów, czyli działalnością prospołeczną i w zakresie ochrony środowiska. Dzieci, a szczególnie młodzież intuicyjnie wyczuwają, jak ważne są kwestie etyczne, społeczne i środowiskowe. Niestety centralny system edukacji w Polsce w niewielkim stopniu wspiera dzieci i młodzież w pozyskaniu usystematyzowanej wiedzy na temat tego, co intuicyjnie jest jej bliskie. Dlatego ważne są oddolne inicjatywny, w tym inicjatywy na poziomie samorządów lokalnych dotyczące edukacji w zakresie ochrony środowiska, społecznej odpowiedzialności biznesu czy zrównoważonego rozwoju, jak również zdrowia fizycznego i psychicznego.

Edyta Kalińska jest partnerem zarządzającym działem rewizji finansowej BDO