Lubelska młodzież odkrywa Wołyń

Grupa wolontariuszy z lubelskiej Fundacji Niepodległości porządkowała polskie nekropolie i miejsca pamięci na dawnych Kresach II Rzeczypospolitej.

Publikacja: 13.10.2016 23:00

Polskie nagrobki uprzątnięte przez wolontariuszy

Polskie nagrobki uprzątnięte przez wolontariuszy

Foto: materiały prasowe

Przedzierali się przez chaszcze, wycinali samosiejki, czyścili zarośnięte mchem pomniki, ustawiali zwalone nagrobki i krzyże. Już po raz dziewiąty Fundacja Niepodległości zorganizowała akcję ReGeneracja, w czasie której grupa wolontariuszy wyjechała na Wołyń (Ukraina), aby porządkować polskie nekropolie.

Nie tylko Ukraina

– W sumie przez obóz główny i podobozy wędrowne przewinęło się ok. 120 osób. To głównie młodzież ze świetlicy przy Środowiskowym Hufcu Pracy w lubelskiej dzielnicy Bronowice i Ośrodka Szkolenia i Wychowania z Radzynia Podlaskiego, ale nie tylko, także pasjonaci historii, ludzie pochodzący z Kresów – najmłodszy uczestnik miał 12 lat, najstarszy 86 lat – opisuje Jacek Bury, koordynator programu.

Po raz pierwszy niewielka grupa wyjechała też na Białoruś, kwaterowali w schronisku Borsuki w obwodzie witebskim. – Porządkowaliśmy kwatery wojenne żołnierzy poległych w 1920 roku w czasie wojny polsko–bolszewickiej – dodaje Jacek Bury. Wolontariusze odwiedzili pięć cmentarzy, na których pochowani są w większości bezimienni żołnierze, którzy polegli w czasie odwrotu na zachód. Obóz ten dofinansowało Muzeum Historii Polski w Warszawie.

Niezwykła historia

Większość czasu polska grupa poświęciła jednak na porządkowanie nekropolii zlokalizowanych na Ukrainie. Odwiedziła 18 miejsc m.in. takie, gdzie w latach 40. dochodziło do krwawych rzezi ludności polskiej, której sprawcami byli żołnierze OUN – UPA. Byli m.in. w Ostrówkach, miejscowości Gaj, Turzysku.

Uczestnicy wyjazdu docierali do miejsc, mało znanych, ale związanych z tragiczną historią tamtejszej społeczności. W miejscowości Wiśniowiec Stary, odnaleźli i uporządkowali pomnik, poświęcony ofiarom rzezi z początku 1944 roku. Stoi on w miejscu studni, w której żołnierze UPA zabili polskich mieszkańców wsi.

– Historia tego miejsca jest niezwykła. Zachowała się relacja pani Marii Stemplowskiej-Niezgody, która przeżyła rzeź, ukrywając się u ukraińskich sąsiadów. W studni tej zginęli m.in. obrońcy pobliskiego klasztoru. Po wejściu na te tereny Sowietów na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku, w studni znaleziono zwłoki. Miejsce to zostało następnie zasypane. W latach 60. pani Stemplowska wróciła do tej wsi i okazało się, że w miejscu studni jest wysypisko śmieci. W 1964 r. władze sowieckie zgodziły się postawić tam pomnik poświęcony „sowieckim ofiarom OUN" – jak napisano na nim. W latach 90. postawiono tam także krzyż. Pomnik wygląda niesamowicie, bo jest na nim sowiecka gwiazda i krzyż – opisuje Jacek Bury. Monument znajduje się na prywatnej posesji. Za zgodą właściciela został odnowiony przez wolontariuszy.

Nadzieja na przyszłość

W poprzednich latach wolontariusze Fundacji m.in. odnaleźli i uporządkowali grób babci Bolesława Prusa, który znajduje się na cmentarzu w Lubomlu.

– Chcemy, by polskie Kresy znów wróciły do panteonu polskiej historii. Sięgamy do kilkusetletniej tradycji kultury i wspólnej tradycji mieszkających na Kresach Polaków, Ukraińców, Żydów, Czechów, Holendrów, Niemców. Kres tej historycznej narracji wyznaczyła gehenna II wojny światowej. Pozostały cmentarze i nasza pamięć. W niej można szukać nadziei na przyszłość – przypomina Jacek Bury.

Fundacja Niepodległości nie tylko zajmuje się porządkowaniem zapomnianych cmentarzy na wschodzie, ale także konserwacją zabytków na Ukrainie. Odnawia m.in. ołtarz boczny kościoła w Rudkach i 38 nagrobków z cmentarza w Drohobyczu. Działania te realizowane są w oparciu o fundusze przyznane przez ministerstwo kultury.

Przedzierali się przez chaszcze, wycinali samosiejki, czyścili zarośnięte mchem pomniki, ustawiali zwalone nagrobki i krzyże. Już po raz dziewiąty Fundacja Niepodległości zorganizowała akcję ReGeneracja, w czasie której grupa wolontariuszy wyjechała na Wołyń (Ukraina), aby porządkować polskie nekropolie.

Nie tylko Ukraina

Pozostało 91% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Materiał partnera
Ciechanów idealny na city break
Materiał partnera
Nowa trakcja turystyczna Pomorza Zachodniego
Materiał partnera
Dolny Śląsk mocno stawia na turystykę
Regiony
Samorządy na celowniku hakerów
Materiał Promocyjny
Jaki jest proces tworzenia banku cyfrowego i jakie czynniki są kluczowe dla jego sukcesu?
Materiał partnera
Niezależność Energetyczna Miast i Gmin 2024 - Energia Miasta Szczecin
Regiony
Nie tylko infrastruktura, ale też kultura rozwijają regiony