Walka ze smogiem kosztuje

Dotacje na inwestycje antysmogowe, np. termomodernizację budynków czy wymianę pieców, cieszą się ogromnym zainteresowaniem. Do wzięcia tylko w 2018 r. będzie kilkaset milionów złotych.

Publikacja: 12.12.2017 23:30

Poprawa powietrza w regionie musi być związana ze zwiększeniem efektywności energetycznej

Poprawa powietrza w regionie musi być związana ze zwiększeniem efektywności energetycznej

Foto: Fotorzepa, Tomasz Jodłowski

W ciągu najbliższych lat region otrzyma ogromne środki na poprawę powietrza. Będą pochodziły z różnych źródeł – unijnych, rządowych, funduszy ochrony środowiska oraz gmin.

Prawie 300 umów

– Aby naprawdę poprawić powietrze w województwie, nie wystarczy zająć się tylko wymianą pieców węglowych, trzeba poprawić efektywność energetyczną praktycznie na wszystkich polach. Bo smog to chociażby efekt starego, wysokoemisyjnego taboru – podkreśla Maciej Gramatyka, rzecznik marszałka województwa śląskiego. Temu ma służyć specjalny pakiet antysmogowy w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko – do 2020 r. wpłynie do województwa niemal pół miliarda euro.

Pieniądze wykorzystane zostaną m.in. na modernizację energetyczną budynków publicznych i wielorodzinnych, budowę i modernizację instalacji do produkcji energii w wysokosprawnej kogeneracji, a także unowocześnienie transportu zbiorowego (nie tylko na zakup elektrycznych autobusów, ale też np. centra przesiadkowe i drogi rowerowe) oraz wdrażanie inteligentnych systemów transportowych i wymianę oświetlenia.

To nie wszystko. Jak podkreśla Maciej Gramatyka, samorząd województwa przygotowuje się do renegocjacji z Komisją Europejską zapisów RPO, które pozwolą na uruchomienie kompleksowych działań związanych z wymianą kotłów i dopłatę do kosztów paliwa. – Chcemy, by dopłata objęła osoby zagrożone ubóstwem energetycznym, a wymiana kotłów – wszystkich – podkreśla rzecznik marszałka.

Specyficzna sytuacja w regionie śląskim (przekroczenia stężeń pyłu zawieszonego i benzoalfapirenu na obszarze całego województwa) powoduje, że połowa wszystkich środków, jakimi dysponuje Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jest kierowana na ochronę atmosfery.

Jak podkreśla Karol Majewski z biura zarządu WFOŚiGW w Katowicach, na dofinansowanie zadań z tego zakresu fundusz przeznacza rocznie od stu kilkudziesięciu do ponad dwustu milionów złotych. Fundusz udziela gminom dotacji na programy ograniczenia niskiej emisji. Uczestniczy w nich teraz aż 79 gmin. – Podpisaliśmy z samorządami 277 umów o dofinansowanie – podkreśla Majewski. W tym roku WFOŚiGW w Katowicach uruchomił program pilotażowy „Dofinansowanie zadań realizowanych przez mieszkańców województwa śląskiego na rzecz ograniczenia niskiej emisji". Program ten cieszył się ogromnym zainteresowaniem, o czym świadczy liczba 1546 złożonych wniosków. Najwięcej złożyli mieszkańcy Katowic – 81 wniosków, Tychów i Pszczyny – po 73 wnioski, w dalszej kolejności Gliwic – 60 wniosków i Rybnika – 54. Łączny koszt zadań zgłoszonych przez wnioskodawców wyniósł 50,5 mln zł.

– Oznacza to, że z terenu województwa zniknie 750 starych kotłów lub pieców opalanych węglem niskiej jakości, o sprawności ok. 30–35 proc. Zastąpione one zostaną pompami ciepła, kotłami opalanymi gazem lub biomasą albo też kotłami opalanymi węglem – ekogroszkiem, który będzie spalany w kotłach nowej generacji, o wysokiej sprawności energetycznej. Wszyscy wnioskodawcy, którzy przeszli pozytywnie ocenę formalną wniosku, a którzy likwidują stare „kopciuchy", uzyskają wsparcie dotacyjne – podkreśla Majewski.

Tysiące pieców do wymiany

Rybnik, w sezonie grzewczym jedno z najbardziej zanieczyszczonych miast województwa, na działania poprawiające jakość powietrza w latach 2015–2018 przeznaczy w sumie 75 mln zł. – W kwocie tej zawierają się ekodotacje dla mieszkańców oraz działania inwestycyjne obejmujące głównie termomodernizacje i zmiany źródeł ogrzewania budynków miejskich – podkreśla Agnieszka Skupień, asystentka prezydenta Rybnika.

Jeżeli chodzi o same dotacje dla mieszkańców na ekoinwestycje, to w dwóch ostatnich latach (2016 i 2017) Rybnik przeznaczył na ten cel blisko 11 mln zł, a promowane są rozwiązania najbardziej efektywne. Dostępne są już wnioski o dotacje na ekoinwestycje, które realizowane będą w przyszłym roku (będą przyjmowane od 2 stycznia 2018 r.). W budżecie miasta na ten cel zarezerwowanych jest ponad 5 mln zł. – Dotacje cieszą się ogromnym zainteresowaniem, w 2017 r. nabór wniosków zakończył się w połowie lutego ze względu na wyczerpanie puli środków – złożonych zostało 485 wniosków – podkreśla Skupień.

Według szacunków gminy Zabrze (drugiego miasta śląska z problemem niskiej emisji) na wymianę czeka ok. 970 pieców węglowych na terenie miasta. Obecnie mieszkańcy mogą liczyć na dotację wysokości do 60 proc. poniesionych nakładów finansowych, lecz nie więcej niż 3 tys. zł dla jednego lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub budynku jednorodzinnym.

Zabrze złożyło wniosek do WFOŚiGW o dotację w wysokości ok. 4 mln zł na przyszły rok, która pozwoli na realizację 420 inwestycji, w tym wymianę nieefektywnych źródeł ciepła, zabudowę układów solarnych czy docieplanie budynku.

Działania antysmogowe w regionie ma wesprzeć projekt badawczy „Silesia pod błękitnym niebem" – to wspólna inicjatywa województwa śląskiego oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Pula 100 mln zł ma pójść m.in. na prace badawcze na rzecz nowych technologii ochrony środowiska i energetyki. Uruchomienie naboru projektów, które zostaną z nich sfinansowane, ma się odbyć w ostatnim kwartale 2018 r.

To nie wszystko. Samorząd regionu wraz z partnerami z Włoch, Rumunii, Finlandii oraz Węgier złożył projekt do programu INTERREG Europa „na wymianę doświadczeń w zakresie stosowania instrumentów ograniczania niskiej emisji w wymiarze międzynarodowym". – Obecnie trwa ocena projektu, a jej zakończenia spodziewamy się w najbliższych tygodniach. Jeżeli wynik będzie pozytywna, kolejny projekt wesprze pakiet działań antysmogowych w regionie, a tym samym nada im kontekst międzynarodowy – podkreśla Maciej Gramatyka.

Materiał partnera
Dolny Śląsk mocno stawia na turystykę
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Regiony
Samorządy na celowniku hakerów
Materiał partnera
Niezależność Energetyczna Miast i Gmin 2024 - Energia Miasta Szczecin
Regiony
Nie tylko infrastruktura, ale też kultura rozwijają regiony
Regiony
Tychy: Rządy w mieście przejmuje komisarz wybrany przez Mateusza Morawieckiego