Co przyniesie Ssecjalny Fundusz Dróg Samorządowych?

Jesienią ma powstać specjalny Fundusz Dróg Samorządowych. Wciąż niewiele o nim wiadomo, choć według deklaracji jego budżet ma być rekordowo wysoki – ok. 5 mld zł.

Publikacja: 15.07.2018 21:20

Wiele gminnych dróg to wciąż gruntówki, nie spełniające żadnych standardów

Wiele gminnych dróg to wciąż gruntówki, nie spełniające żadnych standardów

Foto: AdobeStock

W Ministerstwie Infrastruktury toczą się prace nad powołaniem Funduszu Dróg Samorządowych, który będzie współfinansował budowę gminnych dróg. Zastąpi obecny „Program rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016–2019". – We wrześniu tego roku odbędzie się ostatni nabór wniosków w ramach tego programu – przyznaje Szymon Huptyś, rzecznik ministerstwa. Zgodnie z deklaracją premiera budżet nowego funduszu ma być rekordowo wysoki i wynosić ok. 5 mld zł. Obecny program ma do dyspozycji zaledwie 800 mln zł. Tymczasem drogowe potrzeby gmin w Polsce szacuje się na ok. 200 mld zł.

PiS już w ubiegłym roku stworzył poselski projekt ustawy o Funduszu Dróg Samorządowych, ale niecałe dwa tygodnie później go wycofał. Dlaczego? Bo miała go zasilać nowa opłata drogowa doliczana do ceny paliwa u producentów – 20 gr za litr, co wywołało ogromne niezadowolenie. Projekt zakładał, że 50 proc. z nowej opłaty drogowej trafi do funduszu. „Ustalenie stawki opłaty drogowej na 20 gr za 1 litr paliwa powinno zapewnić wpływy na poziomie 4–5 mld zł rocznie" – oszacowali projektodawcy.

Potrzeba szybkich działań

– Projekt nie przewidywał wzrostu cen paliwa dla kierowców, tylko mniejsze zyski spółek paliwowych. Polakom wmówiono, że zapłacą to w wyższych stawkach za paliwo, a to nieprawda – mówi poseł PiS Rafał Weber, jeden z pomysłodawców nowego funduszu.

Do tematu wrócił jednak premier Mateusz Morawiecki i podtrzymał sumę 5 mld zł na budowę, remonty i modernizację dróg powiatowych i gminnych. Skąd weźmie środki? – Rząd finansuje wiele programów prorodzinnych, ale też inwestycyjnych, infrastrukturalnych. Dzięki dobrej koniunkturze gospodarczej i uszczelnieniu systemu podatkowego są na to środki. Na wielu spotkaniach w Polsce z mieszkańcami poprawa jakości dróg jest tematem wiodącym i stąd deklaracja, by w końcu powstał fundusz z rekordową sumą środków – podkreśla poseł Weber.

Z raportu GDDKiA o stanie technicznym nawierzchni sieci dróg krajowych za 2017 r. wynika, że aż 40,5 proc. dróg krajowych kwalifikuje się do naprawy (stan ostrzegawczy i krytyczny), w tym ponad jedna trzecia – czyli 14,5 proc. – jest w stanie złym (poziom krytyczny). „Ponad jedną trzecią wszystkich potrzeb remontowych stanowią zabiegi, które należy wykonać natychmiast, a pozostała część powinna być zaplanowana do wykonania w ciągu najbliższych kilku lat" – alarmuje GDDKiA. Największe i najpilniejsze potrzeby są w województwach: lubuskim, lubelskim, wielkopolskim, a także dolnośląskim, kujawsko-pomorskim i mazowieckim. Drogi gminne i powiatowe stanowią aż 85 proc. dróg w Polsce. Tam sytuacja jest jeszcze gorsza, bo na ich utrzymanie samorządy mają zdecydowanie mniej pieniędzy niż GDDKiA.

Samorządowcy wyczekują ustawy powołującej Fundusz Dróg Samorządowych. – Potrzeby mamy ogromne. Tylko mały procent naszych dróg gminnych jest wyasfaltowanych. Mamy głównie drogi w technologii żwirowej, za których utrzymanie płacimy kilkaset tysięcy złotych rocznie – mówi Anna Drapczuk, kierownik referatu inwestycji i rozwoju w gminie Rajgród w woj. podlaskim. Ten rok jest pierwszym, w którym gminie udało się pozyskać większe środki na przebudowę dróg – ponad 1,5 mln zł z „Programu rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016–2019" oraz ze środków unijnych (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich). Dzięki nim asfaltowane są ulice na największym osiedlu i w centrum gminy, powstaje miniobwodnica, a także chodniki dla pieszych.

– W funduszu pokładamy wielkie nadzieje – przyznaje Paweł Siennicki, członek zarządu powiatu w Grójcu, który ma aż 600 km dróg i niewielkie środki na ich właściwe utrzymanie.

A kwestia remontów polskich dróg dodatkowo się komplikuje, bo w ciągu ostatniego roku drastycznie podskoczyły ceny materiałów i usług budowlanych. – Udało nam się rozstrzygnąć przetarg na przebudowę dróg, ale musieliśmy dołożyć aż 1,5 mln zł, bo najniższa oferta była droższa o 50 proc. od szacowanych przez nas kosztów – dodaje Anna Drapczuk.

Jeszcze gorzej skończyło się to dla powiatu grójeckiego, który złożył wniosek o dofinansowanie przebudowy dróg Wilczoruda–Michrów oraz Rembertów–Pniewy w ramach „Programu rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016–2019", ale był zmuszony wycofać wniosek. – Ogłosiliśmy przetarg, zgłosiła się jedna firma, ale zaproponowała cenę dwukrotnie wyższą od tej, którą mogliśmy zapłacić. Musieliśmy zrezygnować – tłumaczy Siennicki.

Jak będzie funkcjonował Fundusz Dróg Samorządowych, resort jeszcze nie ujawnia, ale przyznaje, że będzie się kierował doświadczeniem z realizacji „Programu rozwoju...". – Chodzi o współfinansowanie zadań samorządowych. Ponadto dzięki utworzeniu funduszu będzie możliwe zapewnienie dofinansowania bez ograniczenia zasadą „roczności" budżetu państwa – dodaje Huptyś.

Ministerstwo chce, by od strony organizacyjnej działał on podobnie jak Krajowy Fundusz Drogowy, co oznacza, że zostanie utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego i będzie przez niego obsługiwany. Resort nie wyjaśnia jednak, skąd weźmie miliardy złotych na gminne i powiatowe drogi. – Na obecnym etapie prac nad powołaniem Funduszu Dróg Samorządowych jest jeszcze za wcześnie, aby przekazać szczegółowe informacje o źródłach jego finansowania – tłumaczy rzecznik Ministerstwa Infrastruktury. Poseł Weber zapewnia nas, że rząd nie będzie podwyższał cen paliwa, ale opozycja jest sceptyczna wobec tych deklaracji.

Kolejna podwyżka?

– PiS po cichu wprowadził aż 28 różnych podwyżek, więc nie zdziwiłabym się, gdyby dołożył 29. – mówi poseł Krystyna Sibińska, wiceprzewodnicząca Klubu PO. Jednak to mało prawdopodobne – trzy miesiące temu rząd już wprowadził bowiem opłatę emisyjną do ceny detalicznej litra benzyny i oleju napędowego, by sfinansować walkę ze smogiem i rozwój elektromobilności w Polsce. Pozyska w ten sposób od kierowców ok. 1,7 mld zł rocznie: 85 proc. z tej kwoty dostanie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na zmniejszanie zanieczyszczeń powietrza, 15 proc. ma trafić do Funduszu Niskoemisyjnego Transportu (a więc na dotacje na zakup pojazdów elektrycznych czy budowę stacji ładowania).

– Rząd PiS zrezygnował z jednego z najlepszych programów rządowych dotyczących inwestycji drogowych w samorządach, tzw. schetynówek (Narodowy Program Przebudowy Dróg Lokalnych nazywany od pomysłodawcy Grzegorza Schetyny, w rządach PO–PSL ministra spraw wewnętrznych – przyp. aut.). W zamian jest obietnica Funduszu Dróg Samorządowych, ale w połowie roku nie wiemy nic. Tymczasem czas jest niezwykle ważny, bo gminy muszą mieć czas na przygotowanie inwestycji, ogłoszenie przetargu, wydatkowanie środków. Przecież rozliczają się rok do roku – mówi posłanka PO.

W Ministerstwie Infrastruktury toczą się prace nad powołaniem Funduszu Dróg Samorządowych, który będzie współfinansował budowę gminnych dróg. Zastąpi obecny „Program rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016–2019". – We wrześniu tego roku odbędzie się ostatni nabór wniosków w ramach tego programu – przyznaje Szymon Huptyś, rzecznik ministerstwa. Zgodnie z deklaracją premiera budżet nowego funduszu ma być rekordowo wysoki i wynosić ok. 5 mld zł. Obecny program ma do dyspozycji zaledwie 800 mln zł. Tymczasem drogowe potrzeby gmin w Polsce szacuje się na ok. 200 mld zł.

Pozostało 91% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Materiał partnera
Ciechanów idealny na city break
Materiał partnera
Nowa trakcja turystyczna Pomorza Zachodniego
Materiał partnera
Dolny Śląsk mocno stawia na turystykę
Regiony
Samorządy na celowniku hakerów
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie
Materiał partnera
Niezależność Energetyczna Miast i Gmin 2024 - Energia Miasta Szczecin
Materiał Promocyjny
Jak sztuczna inteligencja może być wykorzystywana przez przestępców cybernetycznych?