Samorządy oceniane w ran­kingu zostały podzielone na trzy kategorie:

Pominęliśmy Warszawę ze względu na jej wielkość i inny ustrój prawny.

Ranking przy­go­to­wy­wa­li­śmy w dwóch eta­pach. W pierw­szym wy­bra­liśmy mia­sta i gmi­ny, któ­re w naj­lep­szy spo­sób za­rzą­dza­ły swo­imi fi­nan­sa­mi w la­tach 2009–2012 i jed­no­cze­śnie naj­wię­cej w tym cza­sie in­we­sto­wa­ły. Wzię­li­śmy pod uwa­gę da­ne po­cho­dzą­ce z Mi­ni­ster­stwa Fi­nan­sów i do­ty­czą­ce wszyst­kich sa­mo­rzą­dów w Pol­sce w wy­od­ręb­nio­nych przez nas ka­te­go­riach (nie ana­li­zo­wa­li­śmy da­nych na szcze­blu po­wia­tu i wo­je­wódz­twa).

Aby wy­brać sa­mo­rzą­dy do dru­gie­go eta­pu, oceniliśmy mię­dzy in­ny­mi:

Łącz­nie w pierw­szym eta­pie sa­mo­rząd mógł uzy­skać do 68 punk­tów.

Po za­koń­cze­niu pierw­sze­go eta­pu dys­po­no­wa­li­śmy li­stą sa­mo­rzą­dów, któ­rych fi­nan­se naj­le­piej od­po­wia­da­ły kryteriom wyznaczonym przez kapitułę rankingu. Do drugiego etapu zakwalifikowaliśmy 564 sa­mo­rzą­dy. W grupie tej zna­la­zły się 64 miasta na pra­wach po­wia­tu, 250 po­zo­sta­łych miast i gmin miej­sko-wiej­skich oraz 250 gmin wiej­skich.

Do wszystkich tych gmin wy­sła­li­śmy an­kie­ty skła­da­ją­ce się z 16 py­tań. Od­po­wie­dzi mia­ły po­móc w osta­tecz­nym wy­bo­rze naj­lep­szych samorządów. Punk­ty z pierw­sze­go eta­pu zo­sta­ły po­now­nie prze­li­czo­ne dla gmin, któ­re ode­sła­ły an­kie­tę.

Łącz­nie w dru­gim eta­pie sa­mo­rząd mógł uzy­skać mak­sy­mal­nie 50,5 pkt. O łącz­nej kla­sy­fi­ka­cji de­cy­do­wa­ła su­ma punk­tów z obu eta­pów.