Brak podatku to może być zysk

W Polkowicach nie będzie podatku od budynków mieszkalnych. To kolejna gmina w Polsce, która postanowiła uwolnić swoich mieszkańców od tej daniny.

Publikacja: 08.01.2019 15:00

Rada gminy w corocznej uchwale nie musi zapisywać najwyższych stawek podatku, np. od budynków, lecz

Rada gminy w corocznej uchwale nie musi zapisywać najwyższych stawek podatku, np. od budynków, lecz uchwalić może stawki niższe lub nawet symboliczne

Foto: materiały prasowe

Podatek od nieruchomości stanowi jedno z podstawowych źródeł dochodów samorządowych. Ma on jednak różne oblicza. Co innego bowiem podatek od gruntu, a co innego od budynku mieszkalnego czy budynków z przeznaczeniem na działalność gospodarczą lub budowli. Maksymalną wysokość tych podatków co roku określa Ministerstwo Finansów. Rada gminy, w uchwale podejmowanej co roku, nie musi zapisywać najwyższych stawek lecz uchwalić niższe lub nawet symboliczne, np. 1 grosz/mkw. dla budynków mieszkalnych. Może też zwolnić całkowicie z tego obowiązku na mocy ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Niewielka strata

Na razie z tej możliwości skorzystała Września, Lubin i obecnie Polkowice. Co skłoniło te samorządy do podjęcia uchwał w tej sprawie?

– Najpierw zwolniliśmy ludzi z podatku od psów i kotów, potem z podatku od nieruchomości mieszkalnych. Obecnie wprowadziliśmy bezpłatną komunikację. To były odważne decyzje, bo wszak do budżetu nie wpłynęły z tego tytułu dochody. Ale obliczyliśmy, że wobec dochodów budżetowych w wysokości 350 mln zł rezygnacja z około 1 mln zł z tytułu zniesienia wspomnianych dochodów to niewiele. Likwidacja tych podatków pozwoliła również ograniczyć biurokrację. Zwolniliśmy około 25 procent urzędników – mówi Jacek Mamiński z Urzędu Miasta Lubin. Lubiński samorząd obliczył również, iż nawet wzrost cen energii o 50 procent pozwoli na utrzymanie przywilejów dla mieszkańców. W podobnej sytuacji znajdują się Polkowice. Samorządowcy obliczyli, że dzięki zwolnieniu z podatku od budynków mieszkalnych w kieszeni tysięcy mieszkańców gminy pozostanie od kilkudziesięciu do nawet kilku tysięcy złotych rocznie. Zwolnienie z podatku od nieruchomości dotyczy właścicieli domów, garaży, jak i mieszkań. Polkowice mają obecnie dobrą sytuację finansową, a zatem, jak twierdzą władze, to właściwy moment na likwidację tego podatku.

Samorządowcom we Wrześni chodziło o zatrzymanie w 30-tysięcznym mieście dojeżdżających pracowników budującej się tam fabryki koncernu Volkswagena. – To się chyba udało, ponieważ w 2017 roku osiągnęliśmy najwyższy wskaźnik oddanych do użytku mieszkań na głowę mieszkańca – poinformował Tomasz Kałużny, burmistrz Wrześni. – Do budżetu nie wpływa co roku około 300 tys. zł, ale za to Volkswagen zaczął płacić duże podatki od nieruchomości, a ja uważałem, że mieszkańcom należy się rekompensata za trudy budowy fabryki.

Przynajmniej symbolicznie

Są też gminy, które nie tyle zlikwidowały podatek, ile go zmniejszyły do wysokości symbolicznej. – Byliśmy chyba pierwszą gminą w Polsce, która radykalnie zmniejszyła wysokość podatku od nieruchomości mieszkalnych. W 2006 roku postanowiliśmy, iż jego wysokość wyniesie 1 grosz za metr kw. Nie chcieliśmy zupełnie likwidować tego podatku, ponieważ jestem zdania, iż ludzie powinni płacić podatki – powiedział „R" Włodzimierz Konończuk, burmistrz gminy Michałowo, liczącej siedem tysięcy mieszkańców. Za tą decyzją stała konieczność powstrzymania ucieczki ludzi z gminy i stworzenia im nowych miejsc pracy. W ślad bowiem za zminimalizowaniem podatku do nieruchomości mieszkalnych rada gminy przegłosowała przyłączenie terenów Michałowa do Suwalskiej SSE z nadzieją na pojawienie się inwestorów. To akurat nie do końca się udało, przyznał burmistrz.

W Kleszczowie, najbogatszej gminie w Polsce, obowiązuje również niska stawka podatku do nieruchomości mieszkalnych, tj. 10 gr za metr kw. Taką decyzję podjęli radni trzy lata temu. – Ale w 2017 roku zarząd zaproponował podniesienie tej stawki do 11 groszy. Radni się nie zgodzili – powiedziała Maria Cłapka, skarbnik gminy. Czy nowa rada wobec wyzwań finansowych w przyszłym roku zgodzi się na podniesienie tej stawki? Będą negocjacje.

Niechęć i obawy

Gminy bez podatku od nieruchomości mieszkalnych czy też z symbolicznym podatkiem stanowią margines społeczności samorządowych. Samorządowcy zdają sobie sprawę, iż ludzie przyzwyczajają się do przywilejów i podjęcie decyzji o przywróceniu bądź podwyższeniu podatku będzie trudne do przeprowadzenia nawet w sytuacji pogorszenia się warunków finansowych. W nieco lepszej sytuacji znajdują się gminy, w których obowiązuje symboliczny podatek, ale jak pokazuje przykład Kleszczowa, równie trudno tam o zmianę. Wydaje się zatem, że takie gminy będą nadal stanowiły margines.

Wojciech Długoborski przewodniczący Unii Miasteczek Polskich, radny powiatu gryfińskiego

Podatek od nieruchomości stanowi podstawę dochodów własnych gminy. Zwolnienie z nich w jakiejkolwiek formie oznacza zubożenie budżetu. Absolutna większość gmin z tym się zgadza, dlatego rezygnacja z jego części lub symboliczne naliczenie podatku od budynków mieszkalnych dla mieszkańców stanowi rzadkość w działalności samorządów. To rozwiązanie populistyczne i trudno mi to inaczej nazwać jak nadużyciem w stosunku do mieszkańców własnej gminy, ale też innych. Zdaję sobie sprawę, że ustawa o samorządzie gminnym i ustawa o podatkach i opłatach lokalnych dopuszcza to rozwiązanie, jednak zdrowy rozsądek nie pozwala z niego skorzystać gminom.

Podatek od nieruchomości stanowi jedno z podstawowych źródeł dochodów samorządowych. Ma on jednak różne oblicza. Co innego bowiem podatek od gruntu, a co innego od budynku mieszkalnego czy budynków z przeznaczeniem na działalność gospodarczą lub budowli. Maksymalną wysokość tych podatków co roku określa Ministerstwo Finansów. Rada gminy, w uchwale podejmowanej co roku, nie musi zapisywać najwyższych stawek lecz uchwalić niższe lub nawet symboliczne, np. 1 grosz/mkw. dla budynków mieszkalnych. Może też zwolnić całkowicie z tego obowiązku na mocy ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Pozostało 88% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Materiał partnera
Ciechanów idealny na city break
Materiał partnera
Nowa trakcja turystyczna Pomorza Zachodniego
Materiał partnera
Dolny Śląsk mocno stawia na turystykę
Regiony
Samorządy na celowniku hakerów
Materiał Promocyjny
Mapa drogowa do neutralności klimatycznej
Materiał partnera
Niezależność Energetyczna Miast i Gmin 2024 - Energia Miasta Szczecin
Regiony
Nie tylko infrastruktura, ale też kultura rozwijają regiony