Do dwóch największych wyzwań, na które odpowiada koncepcja gospodarki o obiegu zamkniętym, należą wyczerpywanie się zasobów Ziemi z jednej strony i rosnąca ilość odpadów z drugiej.
Wyczerpywanie się i rosnące ceny wielu surowców oraz negatywne efekty ingerencji człowieka w środowisko naturalne powodują konieczność zmiany modelu gospodarczego na bardziej ekologiczny, naśladujący naturalne cykle obiegu materii i energii w ekosystemie. Takim modelem jest idea gospodarki okrężnej (circular economy). Opiera się ona na:
a) odejściu od pojęcia odpadu jako śmiecia na rzecz odpadu jako cennego zasobu, który należy wykorzystać;
b) projektowaniu produktów pod kątem możliwości efektywnego odzysku i recyklingu cennych materiałów i surowców (ecodesign);
c) zamykaniu obiegu materii w cyklach produkcyjnych przedsiębiorstw, w łańcuchach dostaw oraz w całym systemie produkcji i konsumpcji (w gospodarce i społeczeństwie);
d) zwiększaniu efektywności ekonomicznej i ekologicznej, w tym energetycznej w gospodarce.
Zgodnie z komunikatem UE „Ku gospodarce o obiegu zamkniętym: program Zero odpadów dla Europy” wydanym w 2014 r., przechodzenie na gospodarkę o bardziej zamkniętym obiegu jest nieodzowne do realizacji inicjatywy na rzecz zasobooszczędności przewidzianej w ramach unijnej Strategii „Europa 2020”. Aby osiągnąć te ambitne cele, konieczne jest wdrożenie do praktyki gospodarczej hierarchii zasad postępowania z odpadami, obecnej już w dyrektywach UE, a od 2012 r. w polskiej ustawie o odpadach:
1. zapobieganie powstawaniu odpadów;
2. przygotowanie odpadów do ich powtórnego wykorzystania;
3. powtórne wykorzystanie odpadów;
4. recykling;
5. pozostałe rodzaje recyklingu (w tym odzysk energii);
6. składowanie odpadów.
Tekst powstał we współpracy z Redakcją Smart Gmina, partnerem serwisu: Rzecz o Gminie.
