Rzeka żeglowna i nie tak groźna

Inwestycje na Odrze na Pomorzu Zachodnim będą realizowane m.in. dzięki wsparciu z Banku Światowego. Chodzi głównie o poprawę zabezpieczeń przed falą powodziową.

Publikacja: 09.11.2016 21:00

Prace wykonane w najbliższych latach mają zabezpieczyć przed wylewami Odry, a jednocześnie ułatwić t

Prace wykonane w najbliższych latach mają zabezpieczyć przed wylewami Odry, a jednocześnie ułatwić transport na rzece.

Foto: shutterstock

W ramach projektu zapobieganie powodziom na Zachodnim Pomorzu mają być zrealizowane takie inwestycje jak wybudowany wał cofkowy Odry przy rzece Myśli, który ma chronić mieszkańców Chlewic i Porzecza. Będzie on skonstruowany w nowoczesny sposób, bo nie będzie umocnienia wzdłuż rzeki, a zostaną wybudowane dwa odcinki wałów, o długości 2,5 km, które będą okalały miejscowości i chroniły zabudowania przed wodą.

W planach jest też modernizacja polderu Marwickiego w trzech etapach. Projekt zakłada stworzenie obwałowań wraz z uszczelnieniem wałów przesłoną przeciwfiltracyjną. Dzięki tej inwestycji zabezpieczone zostaną miejscowości Marwice, Krajnik, Krzypnica oraz część Gryfina i znajdująca się w jej pobliżu Elektrownia Dolna Odra. Poza tym mają być przeprowadzone inwestycje przeciwpowodziowe w miejscowościach Ognica, Radziszewo i Daleszewo nad Odrą.

Przetarg w toku

Na prace melioracyjne na Odrze, Pomorze Zachodnie wyda 150 mln zł z Banku Światowego.

To tylko część z kwoty, jaką przeznaczył on na zapobieganie powodziom w całej Polsce w ramach trzeciego już projektu.

- Jego wartość ok. 1,3 mld dolarów, z czego udział Banku Światowego w finansowaniu to 504 mln dolarów. Jest to długoterminowy kredyt udzielony Polsce na szczeblu rządu centralnego z przeznaczeniem na inwestycje i działania przeciwpowodziowe – tłumaczy Filip Kochan, rzecznik prasowy Banku Światowego na Polskę i kraje bałtyckie.

Michał Kaczmarek z Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie, który odpowiadać będzie za te inwestycje, zdradza, że przystąpiło do niego wiele podmiotów. – Otwarcie ofert na wyłonienie wykonawców pierwszego kontraktu planowane było na 18 października, jednak z powodu licznych zapytań zmuszeni byliśmy ten termin wydłużyć do 14 listopada – wyjaśnia Michał Kaczmarek. I dodaje, że zarząd musiał wysłać pytania do Banku Światowego do Waszyngtonu, co trwa znacznie dłużej niż wysłanie pisma do naszego ministerstwa, dlatego to wydłużyło nasze postępowanie.- Przetarg powinien zostać rozstrzygnięty na przełomie listopada i grudnia, a prace powinny się zacząć w przyszłym roku – tłumaczy Michał Kaczmarek.

Szansa dla krajobrazu

Poza inwestycjami związanymi z ochroną przeciwpowodziową rewitalizowane będzie Międzyodrze, czyli obszaru między Odrą Zachodnią a Regalicą, gdzie znajduje się Park Krajobrazy Dolina Dolnej Odry. Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie chce, by dzięki inwestycjom powstał projekt przyrodniczo-hydrologiczny obejmujący kilka tysięcy hektarów oraz kilkadziesiąt kilometrów kanałów. Poza tym planowana jest renowację zabytków techniki i architektury, zamieszczenie kładek nad kanałami oraz wprowadzenie oznakowania turystycznego. Na to wszystko też pójdą środki z Banku Światowego.

Bank i nie tylko

Jak tłumaczy Filip Kochan, z Banku Światowego współpracuje on z Polską na rzecz zwiększenia ochrony przeciwpowodziowej już od blisko 20 lat. Zaczął w 1997 r., zaraz po tragicznej w skutkach powodzi tysiąclecia.

- Wtedy Bank Światowy udzielił 200 mln dolarów kredytu na odbudowę zniszczonych obiektów gminnych i miejskich wraz z infrastrukturą hydrologiczną, jak również na wstępne prace związane z modernizacją systemu przeciwpowodziowego – wylicza Filip Kochan. Dodaje, że całkowity koszt pierwszego projektu finansowanego również z innych źródeł wyniósł ponad 500 mln dolarów. Przedstawiciel Banku Światowego przypomina, że w 2007 roku podpisał on umowę na realizację kompleksowego systemu ochrony przeciwpowodziowej na obszarze górnej Odry. - W 2015 roku rozpoczął się trzeci projektu Odra-Vistula Flood Management Project (wartość projektu 1.3 mld dolarów, udział Banku Światowego 504 mln dolarów), który obejmuje również obszary dorzecza Wisły oraz dolnej i środkowej Odry – wyjaśnia Filip Kochan. Dodaje, że teraz drugi projekt zbliża się ku końcowi, trzeci projekt dopiero się rozpoczyna i znajduje się w fazie przetargowej.

Poza środkami z Banku Światowego inwestycje w dolinie Odry realizowane będą także z udziałem środków krajowych, unijnych oraz z funduszy Banku Rozwoju Rady Europy – pozyskana kwota to 51 milionów złotych – tłumaczy Emilia Wolf, z zachodniopomorskiego urzędu marszałkowskiego. Dodaje, że w poprzednich latach Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych pozyskał środki ze wszystkich możliwych źródeł finansowania z Unii Europejskiej, a także środki z Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Powrócą barki i statki

Inwestycje na Odrze prowadzi nie tylko Zachodniopomorski Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych. Celem projektu realizowanego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie jest osiągnięcie na Odrze, III klasy żeglowności przez znaczną część roku. – To oznacza, że zgodnie z zapisami umowy polsko-niemieckiej musimy osiągnąć odpowiednią głębokość na Odrze granicznej przez określoną ilość dni w roku – tłumaczy dr inż. Andrzej Kreft, dyrektor RZGW w Szczecinie. I tak od Nysy do ujścia Warty, Odra musi mieć głębokość co najmniej 1,8 metra przez 300 dni w roku.

Od ujścia Warty do ujścia Odry głębokość musi mieć także 1,8 mera, ale przez 330 dni w roku. – Przy tych parametrach rzeka osiągnie III klasę żeglowności – tłumaczy dyr. Kreft. Zdaniem szefa RZGW III stopień żeglowności na Odrze powinien być najwcześniej osiągnięty w 2021 roku, wiele będzie zależeć od m.in. warunków hydrologicznych rzeki. Także wiceminister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej Jerzy Materna zapewniał, że w ciągu najbliższych czterech lat, rząd zamierza przywrócić żeglowność na Odrze, pomiędzy Wrocławiem a Szczecinem. - Nie oznacza to, że przywrócimy w tym czasie IV stopień żeglowności na całym biegu rzeki, ale chcemy zapoczątkować procesy tak, aby mogły po Odrze pływać barki i statki – dodał.

W ramach projektu zapobieganie powodziom na Zachodnim Pomorzu mają być zrealizowane takie inwestycje jak wybudowany wał cofkowy Odry przy rzece Myśli, który ma chronić mieszkańców Chlewic i Porzecza. Będzie on skonstruowany w nowoczesny sposób, bo nie będzie umocnienia wzdłuż rzeki, a zostaną wybudowane dwa odcinki wałów, o długości 2,5 km, które będą okalały miejscowości i chroniły zabudowania przed wodą.

W planach jest też modernizacja polderu Marwickiego w trzech etapach. Projekt zakłada stworzenie obwałowań wraz z uszczelnieniem wałów przesłoną przeciwfiltracyjną. Dzięki tej inwestycji zabezpieczone zostaną miejscowości Marwice, Krajnik, Krzypnica oraz część Gryfina i znajdująca się w jej pobliżu Elektrownia Dolna Odra. Poza tym mają być przeprowadzone inwestycje przeciwpowodziowe w miejscowościach Ognica, Radziszewo i Daleszewo nad Odrą.

Pozostało 85% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Materiał partnera
Ciechanów idealny na city break
Materiał Promocyjny
Naszą siłą jest różnorodność
Materiał partnera
Nowa trakcja turystyczna Pomorza Zachodniego
Materiał partnera
Dolny Śląsk mocno stawia na turystykę
Regiony
Samorządy na celowniku hakerów
Akcje Specjalne
Dekarbonizacja gospodarki bez wodoru będzie bardzo trudna
Materiał partnera
Niezależność Energetyczna Miast i Gmin 2024 - Energia Miasta Szczecin
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży