Reconomy - od recyklingu do obiegu zamkniętego

Od czasu rewolucji przemysłowej w gospodarce utrwalił się linearny model wzrostu „wyprodukuj, zużyj, wyrzuć”. Opierał się on na założeniu, że surowce i zasoby będą stale dostępne. Tymczasem, jeśli obecne wzorce produkcji konsumpcji nie zmienią się, to według wyliczeń WWF w 2030 roku będziemy potrzebować dwóch, a w 2050 trzech kul ziemskich, żeby zaspokoić nasze potrzeby.

Aktualizacja: 08.02.2017 12:48 Publikacja: 24.01.2017 08:16

Foto: Wikimedia

Do dwóch największych wyzwań, na które odpowiada koncepcja gospodarki o obiegu zamkniętym, należą wyczerpywanie się zasobów Ziemi z jednej strony i rosnąca ilość odpadów z drugiej.

Wyczerpywanie się i rosnące ceny wielu surowców oraz negatywne efekty ingerencji człowieka w środowisko naturalne powodują konieczność zmiany modelu gospodarczego na bardziej ekologiczny, naśladujący naturalne cykle obiegu materii i energii w ekosystemie. Takim modelem jest idea gospodarki okrężnej (circular economy). Opiera się ona na:

a) odejściu od pojęcia odpadu jako śmiecia na rzecz odpadu jako cennego zasobu, który należy wykorzystać;

b) projektowaniu produktów pod kątem możliwości efektywnego odzysku i recyklingu cennych materiałów i surowców (ecodesign);

c) zamykaniu obiegu materii w cyklach produkcyjnych przedsiębiorstw, w łańcuchach dostaw oraz w całym systemie produkcji i konsumpcji (w gospodarce i społeczeństwie);

d) zwiększaniu efektywności ekonomicznej i ekologicznej, w tym energetycznej w gospodarce.

Zgodnie z komunikatem UE „Ku gospodarce o obiegu zamkniętym: program Zero odpadów dla Europy” wydanym w 2014 r., przechodzenie na gospodarkę o bardziej zamkniętym obiegu jest nieodzowne do realizacji inicjatywy na rzecz zasobooszczędności przewidzianej w ramach unijnej Strategii „Europa 2020”. Aby osiągnąć te ambitne cele, konieczne jest wdrożenie do praktyki gospodarczej hierarchii zasad postępowania z odpadami, obecnej już w dyrektywach UE, a od 2012 r. w polskiej ustawie o odpadach:

1. zapobieganie powstawaniu odpadów;

2. przygotowanie odpadów do ich powtórnego wykorzystania;

3. powtórne wykorzystanie odpadów;

4. recykling;

5. pozostałe rodzaje recyklingu (w tym odzysk energii);

6. składowanie odpadów.

Warto zauważyć, że dotychczasowa praktyka w polskiej gospodarce odpadami była generalnie odwrotna i zdecydowana większość odpadów trafiała niezagospodarowana na składowiska. Problem marnotrawstwa, w tym żywności, zwiększenie skuteczności selektywnej zbiórki, czystości surowców, logistyki odzysku i recyklingu to obecnie najpoważniejsze wyzwania stojące przed gminami, na które od 2011 roku, mocą znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nałożona została odpowiedzialność za zorganizowanie sprawnych systemów zagospodarowania odpadów, spełniające europejskie normy i standardy.

Wdrażanie idei gospodarki obiegowej wymaga zmian na każdym etapie cyklu produkcji – konsumpcji, zaczynając od pozyskiwania surowców, przez projektowanie produktów pod kątem ich trwałości i przyszłego recyklingu, energooszczędnych, niskoemisyjnych i przyjaznych środowisku sposobów produkcji, dystrybucji, konsumpcji i użytkowania produktów, aż do zbierania i zagospodarowania odpadów. Istotnym elementem gospodarki obiegowej jest właśnie recykling – przywracanie do obiegu gospodarczego elementów i materiałów (surowców) odzyskiwanych z odpadów komunalnych i przemysłowych oraz tzw. upcykling - przetwarzanie wtórne odpadów, w wyniku którego powstają produkty o wartości wyższej niż same przetwarzane surowce.

Tekst powstał we współpracy z Redakcją Smart Gmina, partnerem serwisu: Rzecz o Gminie.

Do dwóch największych wyzwań, na które odpowiada koncepcja gospodarki o obiegu zamkniętym, należą wyczerpywanie się zasobów Ziemi z jednej strony i rosnąca ilość odpadów z drugiej.

Wyczerpywanie się i rosnące ceny wielu surowców oraz negatywne efekty ingerencji człowieka w środowisko naturalne powodują konieczność zmiany modelu gospodarczego na bardziej ekologiczny, naśladujący naturalne cykle obiegu materii i energii w ekosystemie. Takim modelem jest idea gospodarki okrężnej (circular economy). Opiera się ona na:

Pozostało 83% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Regiony
Odważne decyzje w trudnych czasach
Materiał partnera
Kraków – stolica kultury i nowoczesna metropolia
Regiony
Gdynia Sailing Days już po raz 25.
Materiał partnera
Ciechanów idealny na city break
Materiał Promocyjny
Mazda CX-5 – wszystko, co dobre, ma swój koniec
Materiał partnera
Nowa trakcja turystyczna Pomorza Zachodniego
Materiał Promocyjny
Branża bankowa gorszy okres ma za sobą