Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są główne przyczyny aktualnej sytuacji finansowej Rosyjskich Dróg Żelaznych (RŻD)?
- Jakie działania podjął rząd rosyjski, aby wesprzeć RŻD w obliczu kryzysu?
- Jakie sektory przewozów towarowych najbardziej ucierpiały w czasie konfliktu?
Rząd rosyjski wprowadził nieplanowaną podwyżkę taryf kolejowych, aby wesprzeć RŻD, które mają 4 biliony rubli długu (190 mld zł) i w 2025 r. odnotowały pierwszą stratę netto od czasu pandemii.
Jak informuje „The Moscow Times”, od 1 marca 2026 r. usługi przewozu towarów w sieci Rosyjskich Kolei Państwowych staną się o 1 proc. droższe, zgodnie z dekretem rządu podpisanym przez premiera Michaiła Miszustina.
Armia jedzie rosyjską koleją
„Wzrost współczynnika”, który jest wprowadzany dla wszystkich spedytorów, jest potrzebny „do sfinansowania działań rekompensujących wydatki związane z zapewnieniem bezpieczeństwa transportu”, stwierdza dekret. O jakie bezpieczeństwo chodzi? Np. o ochronę transportów wojskowych przed atakami ukraińskich dronów czy też przed atakami na infrastrukturę kolejową Rosji. Takie zagrożenia nie istniały do wojny wywołanej przez Putina.
Pod koniec ubiegłego roku RŻD zwróciły się do rządu o pomoc, prosząc o pilne przyznanie 200 mld rubli (9,3 mld zł) z Funduszu Narodowego Dobrobytu, aby pomóc firmie przezwyciężyć trudności finansowe i mieć z czego spłacać zaciągnięte kredyty bankowe. Ministerstwo finansów przeznaczyło jednak na pomoc RŻD jedynie 65 mld rubli, bo resztę pożera rozpętana wojna.
„Rosyjskie Koleje są w zasadzie bankrutem i nie mają szans na samodzielne odbicie się od dna” – pisze Siergiej Aleksaszenko, pracownik naukowy w Centrum NEST w Londynie. Dlatego rząd rosyjski postanowił, aby uratować monopolistę pieniędzmi wszystkich jego klientów. Według szacunków Reutersa, podwyżka taryf przyniesie dodatkowe 22,3 mld rubli do budżetu RŻD. To wszystko jednak za mało, by firma zatrudniająca blisko 800 tysięcy ludzi poradziła sobie z finansową zapaścią.
Czytaj więcej
Rosyjskie koleje państwowe wydały kilka miliardów złotych na zakup elitarnego drapacza chmur od firmy powiązanej z najbliższymi oligarchami Putina.
Od początku agresji Rosji na Ukrainę RŻD odnotowały gwałtowny spadek przewozów towarowych. Oficjalnie to 3,9 proc. w 2022 r., 0,2 proc. w 2023 r. i 4,1 proc. w 2024 r. – rekordowy spadek w ciągu ostatnich 15 lat. Od stycznia do września 2025 r. przewozy towarowe Kolei Rosyjskich spadły o kolejne 6,7 proc. rok do roku, przy czym spadki odnotowały prawie wszystkie kategorie przewozów: węgiel o 2,3 proc., koks o 16,2 proc., ropa naftowa i produkty naftowe o 5,3 proc., cement o 13,8 proc. i materiały budowlane o 13,1 proc. Rekordowo duży był spadek przewozów zboża – 26,6 proc.
Rozbudowa Kolei Transsyberyjskiej poczeka do końca wojny Putina
Aby związać koniec z końcem, koleje ograniczyły swój program inwestycyjny o prawie 40 proc., wstrzymując główne projekty, w tym rozbudowę Magistrali Bajkalsko-Amurskiej (BAM) i Kolei Transsyberyjskiej, służącej do transportu surowców do Chin. Cięcia dotyczyły w szczególności remontu i modernizacji środków trwałych, w tym torów, a także zakupu lokomotyw i wagonów.
W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy 2025 r. RŻD odnotowały stratę netto w wysokości 4,4 mld rubli, wysłały część pracowników na bezpłatne urlopy i zostały zmuszone do zwolnień w październiku. W 2026 r., aby związać koniec z końcem, monopolista zmniejszy o kolejne 25 proc. swój program inwestycyjny, który pokrywa koszty projektów budowlanych oraz zakupu wagonów i lokomotyw.
Czytaj więcej
Rosyjskie surowce miały trafiać do Azji nowymi liniami kolejowymi przez Syberię. Tych inwestycji jednak szybko nie będzie. W budżecie Rosyjskich Ko...
Kolej tonie także z powodu konieczności przeznaczania taboru na potrzeby rosyjskiej armii, co dezorganizuje pracę i uniemożliwia podpisywanie nawet krótkoterminowych umów z kontrahentami zagranicznymi i krajowymi.
Kreml zapewnia, że przygotowuje pakiet pomocowy o wartości 1,3 bln rubli dla kolei rosyjskich, obejmujący restrukturyzację zadłużenia i sprzedaż aktywów. Spółka otrzymała nakaz sprzedaży 62-piętrowego wieżowca w Moskwie, kupionego w 2024 r. za 193,1 mld rubli (9 mld zł). Pod młotek pójdzie też budynek jednego z najstarszych dworców Moskwy – Dworca Ryżskiego. Czy to wystarczy, by firmę uratować? Nikt nie odważa się tutaj na jednoznaczną odpowiedź.
