Materiał powstał we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego

Zarząd województwa dolnośląskiego równolegle z działaniami ukierunkowanymi na rozwój gospodarczy i społeczny regionu stale wspiera także instytucje i projekty związane z kulturą.

Najnowszą inicjatywą w tym obszarze jest wieloletni otwarty konkurs ofert na realizację zadań publicznych z zakresu kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego na lata 2023–2025. Wnioski można składać już od 16 listopada; ich przyjmowanie zakończy się 15 grudnia. Projekt jest odpowiedzią na głos dolnośląskich środowisk artystycznych i twórczych.

Wsparcie na lata 2023–2025

– To ogromne wsparcie dla instytucji pozarządowych, które dzięki naszym działaniom zyskują wiedzę, jakim budżetem mogą dysponować. Dzięki temu mogą planować, o jakie inne granty powinny się ubiegać do ministerstwa. Dotyczy to inicjatyw, które odbywają się cyklicznie, są już znane i często stanowią markę same w sobie. Chcemy dodatkowo uprościć ten proces – wyjaśnia marszałek województwa dolnośląskiego Cezary Przybylski z Bezpartyjnych Samorządowców.

Dodaje, że wnioski składa się w wersji elektronicznej poprzez generator, gdzie plik może być uzupełniany i nadpisywany przez kilka osób. – Wprowadziliśmy w generatorze zmiany ułatwiające składanie wniosków i wykrywające błędy formalne – mówi marszałek.

Dla wszystkich podmiotów zainteresowanych uczestnictwem w konkursie Urząd Marszałkowski, we współpracy z Dolnośląskim Laboratorium Kultury, działającym przy Ośrodku Kultury i Sztuki we Wrocławiu, przygotowuje szkolenie, które pomoże w wypełnianiu wszelkich formalności związanych ze składaniem ofert.

Na realizację zadań wieloletnich zarząd regionu chce przeznaczyć środki finansowe w formie dotacji w łącznej wysokości 1 mln 800 tys. zł (po 600 tys. na każdy rok). Co istotne, jednocześnie kontynuowane będą dotychczasowe roczne projekty. W 2023 r. na upowszechnianie kultury województwo planuje przeznaczyć 800 tys. zł. To o 200 tys. zł więcej niż w 2022 r.

– Zaczynałem swoją zawodową aktywność od pracy w organizacjach pozarządowych. Z doświadczenia wiem, że tworzą je bardzo kreatywni, pełni pasji i zaangażowania ludzie. Czasem w działaniach blokuje ich jednak obowiązek rozliczenia i zamknięcia działań w roku budżetowym, dlatego wyszedłem z inicjatywą, aby otwarty konkurs ofert w dziedzinie kultury był również w perspektywie wieloletniej. Cieszę się, że moja idea spotkała się z pozytywnym przyjęciem i razem z zarządem województwa dolnośląskiego podjęliśmy uchwałę o konkursie wieloletnim – mówi członek zarządu województwa dolnośląskiego Krzysztof Maj z Bezpartyjnych Samorządowców.

Konkurs obejmuje szeroki zakres działań. Oprócz projektów z zakresu interwencji artystycznych, kierowanych w szczególności do mieszkańców obszarów o utrudnionym dostępie do kultury, oraz festiwali o wysokiej randze artystycznej, w konkursie będzie można realizować zadania z zakresu animacji kulturalnej „Z kulturą na TY”; powstał także specjalny priorytet regionalny #MOJEDOLNOŚLĄSKIE.

Z czego dumni są Dolnoślązacy i jak chcieliby eksplorować swoją regionalną tożsamość, okaże się po styczniowym wyborze ofert. Ramy tego priorytetu są szerokie: od pomysłów rozwijających lokalne tradycje rzemieślnicze i wielokulturowe po projekty kulturalne skupiające się wokół Odry i jej dorzecza.

Krzysztof Maj, który w zarządzie regionu odpowiada m.in. za obszar kultury, już teraz zapowiada, że w okolicach marca/kwietnia ogłoszony zostanie nabór wniosków związanych z wydarzeniami organizowanymi na święto województwa. – Wokół tego weekendu i tej daty (16 października 2023) chcemy zebrać wachlarz wydarzeń kulturalnych, tak aby Dolnoślązacy mogli włączyć się w te obchody i żebyśmy to święto przeżywali razem, korzystając z wielu atrakcji – dodaje.

Inicjatywy na rzecz propagowania kultury

Wcześniej w tym roku zarząd regionu wręczył stypendia autorom najlepszych pomysłów w naborze przeznaczonym dla osób zajmujących się twórczością artystyczną i upowszechnianiem kultury. Laureaci dolnośląskiej Kulturalnej Trzynastki w ramach swoich projektów będą mogli tworzyć, grać, pisać i prezentować swoje pomysły w całym regionie. Projekty, na które samorząd regionu przeznaczył 100 tys. zł, będą realizowane w różnych miejscowościach Dolnego Śląska.

– Najmłodsza stypendystka ma 15 lat, najstarszy stypendysta jest emerytem. Bez względu na wiek łączy ich ogromna pasja, która – w co mocno wierzę – przełoży się na sukces – podkreśla Cezary Przybylski.

Stypendia otrzymali artyści wykorzystujący różne techniki pracy

Stypendia otrzymali artyści wykorzystujący różne techniki pracy

mat. pras.

Kolejną inicjatywą związaną z promocją kultury w regionie, której celem jest także zmniejszanie wykluczenia kulturalnego, jest rozszerzenie obszaru działania projektu Polskiego Impresariatu Muzycznego na Dolny Śląsk. Latem list intencyjny w tej sprawie podpisały samorząd województwa i Narodowy Instytut Muzyki i Tańca (NIMiT). W budżecie województwa zaplanowano na ten cel 200 tys. zł.

Projekt „Z klasyką i jazzem przez Polskę” realizowany jest na Dolnym Śląsku przez NIMiT przy wsparciu ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Dzięki niemu artyści występujący na co dzień w najważniejszych polskich i europejskich salach koncertowych wystąpią w kameralnej odsłonie poza większymi miastami i w niekonwencjonalnej scenerii.

Celem projektu „Z klasyką i jazzem przez Polskę” jest dotarcie do jak najszerszego grona odbiorców

Celem projektu „Z klasyką i jazzem przez Polskę” jest dotarcie do jak najszerszego grona odbiorców

mat. pras.

Podstawowym założeniem tej inicjatywy jest prezentowanie wydarzeń artystycznych na najwyższym poziomie w dolnośląskich miasteczkach, wsiach, na lokalnych scenach, w amfiteatrach i innych przestrzeniach plenerowych. Projekt „Z klasyką i jazzem przez Polskę” przełamuje bariery w obcowaniu ze sztuką, nie tylko na poziomie finansowym czy organizacyjno-logistycznym, ale i psychologicznym. Dzięki niemu muzyka klasyczna i jazzowa dociera do publiczności, która – często po raz pierwszy – ma okazję zapoznać się ze wspaniałym repertuarem i poznać wybitnych wykonawców.

– Apeluję do samorządów oddalonych od Wrocławia: zgłaszajcie ciekawe miejsca! Odrestaurowany kościół czy stary pałac, gdzie zmieści się 150–200 osób, wystarczy, żeby taki koncert zrealizować. Zaproście kulturę do siebie – zachęca Krzysztof Maj. – Poza organizacją wydarzeń chcemy też przywieźć know-how. Wiedzę, jak organizować takie wydarzenia w przyszłości, nawet bez tak dużego wsparcia instytucjonalnego – dodaje członek zarządu województwa dolnośląskiego odpowiadający za obszar kultury.

Za organizację koncertów na terenie Dolnego Śląska odpowiada Dolnośląskie Laboratorium Kultury we współpracy i pod nadzorem merytorycznym NIMiT. Do włączenia się w projekt zaproszeni zostaną także przedstawiciele dolnośląskich samorządów.

Kultura ponad granicami

Dolny Śląsk utrzymuje także kontakty transgraniczne w obszarze kultury. Przedstawiciele instytucji kultury z pogranicza Dolnego Śląska i kraju hradeckiego w ostatnich miesiącach uczestniczyli m.in. w czesko-polskich spotkania kulturalnych. Ich celem było zacieśnianie współpracy między placówkami kulturalnymi obu regionów. Województwo dolnośląskie i kraj hradecki porozumienia o współpracy zawarły już w 2003 r.

Efekt tych ostatnich spotkań to m.in. premiera musicalu „Daisy” przygotowanego przez Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu na deskach Klicperovo Divadlo w Hradec Králové. Współpracę z Czechami nawiązało także Muzeum Papiernictwa w Dusznikach, które przygotowało m.in. transgraniczną wystawę „Sąsiedzi. Banknoty polsko-czeskiego pogranicza/Sousedé. Bankovky polsko-českého pohraničí”.

Setki koncertów, spektakli, wydarzeń

Warto także przy okazji przypomnieć podsumowanie pierwszych sześciu miesięcy tego roku w 16 dolnośląskich instytucjach kultury. Tak naprawdę był to pierwszy okres po znacznym osłabieniu pandemii, ale naznaczony z kolei przez rosyjską agresję na Ukrainę, która nie przeszła bez echa również w kulturze.

Dolnoślązacy najwyraźniej wyczekiwali już popandemicznych spotkań z kulturą, o czym dobitnie świadczą liczby. Oferta programowa, repertuarowa i edukacyjna, zaproponowana w I półroczu na Dolnym Śląsku, przyciągnęła ponad 1 mln 800 tys. uczestników wydarzeń kulturalnych.

Filharmonia Dolnośląska w Jeleniej Górze, Filharmonia Sudecka w Wałbrzychu i Narodowe Forum Muzyki przygotowały w tym okresie dla melomanów łącznie 172 koncerty. Teatr Polski we Wrocławiu, Teatr Modrzejewskiej w Legnicy, Teatr Dramatyczny w Wałbrzychu, Wrocławski Teatr Pantomimy im. H. Tomaszewskiego oraz Opera Wrocławska zaprosiły gości na 397 przedstawień, w tym 18 premier. Niemal 100 tys. osób odwiedziło muzea – Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju, Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze, Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu, Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu oraz Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy.

Z kolei w Dolnośląskim Centrum Filmowym odbyło się 5485 pokazów filmowych. Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu przygotował dla dolnośląskiej publiczności 366 wydarzeń, w tym festiwale, przedstawienia, wystawy i koncerty, które trafiły do ponad 50 tys. odbiorców.

Dolnoślązacy chętnie sięgali także do literatury. W I półroczu Dolnośląska Biblioteka Publiczna im. Tadeusza Mikulskiego we Wrocławiu odnotowała niemal 100 tys. wypożyczeń.

Materiał powstał we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego