W ostatni czwartek lutego odbyło się 5. Posiedzenie Senatu Rzeczpospolitej Polskiej. Izba przyjęła ustawę budżetową na rok 2020 z 94 poprawkami. Wśród nich znalazła się poprawka zwiększająca maksymalną kwotę pożyczek z budżetu państwa dla jednostek samorządu terytorialnego, udzielanych w ramach postępowania naprawczego lub ostrożnościowego. Kwota została zwiększona o 250 mln zł. Jest to szansa dla Grudziądza na pozyskanie preferencyjnej pożyczki z budżetu państwa dla ratowania szpitala.

Grudziądzki szpital, to wysoko wyspecjalizowana placówka medyczna, której zasięg obejmuje blisko pół miliona mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego, pomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Niestety, jest to również szpital z ogromnymi problemami. Zadłużenie na koniec
2019 r. osiągnęło tu ponad 457 mln zł. Choć ze szpitala korzysta cały region, odpowiedzialność finansowa spoczywa na niespełna stutysięcznym mieście.

Jak miasto ma sobie z tym poradzić?

Problemy grudziądzkiej lecznicy są złożone, nie ulega jednak wątpliwości, że jednym z czynników są systemowe problemy ochrony zdrowia, takie jak brak białego personelu, niedoszacowanie procedur medycznych, czy obarczanie odpowiedzialnością finansową niewielkiego samorządu.

Miasto walczy o szpital. Niestety ta walka związana jest z niedogodnościami dla mieszkańców. W październiku 2019 roku Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy wezwała samorząd Grudziądza do wprowadzenia planu postępowania naprawczego. Przyczyna? Ogromnie zadłużona lecznica i konieczność uregulowania jej straty. Władze miasta zdecydowały się na wejście w plan postępowania naprawczego, który niesie za sobą podwyższenie cen biletów komunikacji miejskiej, podatku od nieruchomości, zmiany w systemie gospodarki odpadami. To niedogodności, ale są też pozytywy – szansa na pozyskanie preferencyjnej pożyczki rządowej, która pozwoli na spłatę i refinansowanie zobowiązań szpitala. Kwota potrzebna do oddłużenia szpitala wynosi ok 320 mln zł. W projekcie budżetu państwa na ten cel zarezerwowane zostało 250 mln zł. Prezydent, we współpracy z parlamentarzystami z regionu, wnioskował do Ministerstwa Finansów o zwiększenie tej kwoty, aby móc uzyskać maksymalną kwotę. W tej sprawie poprawkę do budżetu zgłosił poseł Tomasz Szymański, jednak Sejm nie przychylił się do tego wniosku.

– Od początku mamy świadomość, że możemy uzyskać kwotę niższą, niż wnioskowaliśmy, dlatego przygotowujemy także inne rozwiązania. Równolegle jedna ze spółek – Grudziądzki Holding Komunalny, przygotowuje się do pozyskania środków na oddłużenie grudziądzkiego szpitala z innych źródeł niż budżet państwa – podkreśla prezydent Maciej Glamowski.

Senat nadzieją samorządów

Po głosowaniu w Sejmie, budżet trafił na obrady Senatu. Tamtejsza komisja budżetu, na wniosek Senatora Ryszarda Bobera, przyjęła pod głosowanie poprawkę o zwiększenie kwoty przeznaczonej na wsparcie dla miast w planie postępowania naprawczego. Izba Wyższa Parlamentu przyjęła poprawkę. Zaplanowana kwota została zwiększona o 250 mln zł.

To nie jedyny przypadek, gdy właśnie Senat wsłuchany w głos samorządu odpowiada na jego potrzeby. Po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 20 listopada 2019 r., który stwierdził, że ciężar finansowania samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej nie jest zadaniem samorządów, uruchomiła się współpraca pomiędzy samorządami z całej Polski, a Senatem. Zgodnie z planem jeszcze w marcu rozpocznie się ścieżka legislacyjna, która spowoduje wykreślenie artykułu 59. z ustawy o działalności leczniczej. Ten zapis, uznany za niekonstytucyjny, nakłada na samorządy konieczność pokrywania strat za szpitale. Senat planuje również kompleksowo podejść do problemów z jakimi boryka się cały system ochrony zdrowia.

Rząd na wprowadzenie zmian ma 18 miesięcy. Jednak dla takich miast jak Grudziądz, każdy kolejny dzień bez wsparcia, jest ogromnym wyzwaniem.