Dolny Śląsk odpowiada na wyzwania

mat.pras.

Rok 2020 przyniósł niespodziewaną sytuację praktycznie we wszystkich dziedzinach życia społeczno-gospodarczego. Także samorządy musiały nagle stawić czoło sprawom związanym z pandemią i reagować na różnych płaszczyznach.

Materiał powstał we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego

Samorząd Dolnego Śląska aktywnie włączył się w walkę z pandemią. Wsparł m.in. służbę zdrowia oraz przedsiębiorców. Jednocześnie konieczna była praca nad kontynuowaniem kluczowych inwestycji, a także działania na rzecz efektywnego wykorzystania środków unijnych.

– Mijający rok postawił przed nami potężne wyzwania. Po raz kolejny okazało się, że jedynym sposobem, aby stawić im czoło, jest współpraca ponad podziałami. Dziś z satysfakcją mogę powiedzieć, że dzięki niej pomogliśmy w tym czasie wielu ludziom i spełniliśmy oczekiwania mieszkańców regionu – mówi marszałek Cezary Przybylski z Bezpartyjnych Samorządowców.

– Skutki kryzysu prawdopodobnie będziemy odczuwać jeszcze przez długie miesiące, ale jestem przekonany, że wyjdziemy z niego silniejsi. Właśnie uchwaliliśmy budżet na rok 2021, gdzie zawarliśmy wiele ważnych inwestycji, które pomogą w odbudowie naszej gospodarki – dodaje.

Szybka reakcja

Już w pierwszych dniach kryzysu związanego z pandemią samorząd województwa stworzył Dolnośląski Pakiet Wsparcia dla Ochrony Zdrowia. Dzięki niemu sprzęt medyczny niezbędny do walki z zagrożeniem otrzymały szpitale i pogotowia ratunkowe, a także domy pomocy społecznej w całym regionie. Za przekazane przez samorząd województwa pieniądze zakupionych zostało m.in. pięć karetek pogotowia, 15 aparatów USG, 62 respiratory, sześć aparatów do oznaczania koronawirusa, 44 defibrylatory, 37 kardiomonitorów, 94 pulsoksymetry oraz przeszło 665 tys. masek ochronnych, a także ponad 65 tys. opakowań rękawic jednorazowych.

– Rok 2020 wraz z pandemią przyniósł samorządowi województwa nowe wyzwania. Był to szczególnie ciężki czas dla podmiotów medycznych walczących z Covid-19 na pierwszej linii frontu. Samorząd województwa skierował główny strumień pieniędzy i wsparcia właśnie na obszar ochrony zdrowia. Reagowaliśmy konkretnymi decyzjami na trudną sytuację związaną z zagrożeniem epidemicznym. W ramach wsparcia ochrony zdrowia przekazaliśmy ponad 130 mln zł ze środków unijnych i budżetu województwa – przypomina wicemarszałek Marcin Krzyżanowski.

– Nie zrezygnowaliśmy także z aktywności równie ważnych dla zdrowia Dolnoślązaków. Są to programy, które nadal będziemy rozszerzać i rozwijać, takie jak profilaktyka raka jelita grubego, rozwiązywanie problemów uzależnień czy psychiatria dzieci i młodzieży. Swoje działania w mijającym roku kierowaliśmy również do osób z niepełnosprawnościami. Zrealizowaliśmy też wiele programów stypendialnych, które będą kontynuowane w przyszłym roku, takich jak: stypendia dla pielęgniarek i położnych, program pomocy dla uczniów w zakresie przedmiotów zawodowych czy „zDolny Śląsk” – wymienia Marcin Krzyżanowski.

Pomoc dla przedsiębiorców

Region od początku aktywnie wspiera sektory, w które uderzyła pandemia. Pomaga w tym przygotowany przez samorząd województwa dla przedsiębiorców Dolnośląski Pakiet Gospodarczy. Wart w sumie 1 mld zł i sfinansowany głównie ze środków unijnych system wsparcia obejmuje m.in. dopłaty do wynagrodzeń, pożyczki, uproszczenia procedur, a także fachowe, specjalistyczne doradztwo.

Do końca października, w ramach dofinansowania do wynagrodzeń, wpłynęło niemal 40 tys. wniosków na kwotę prawie 527 mln zł. Ostatecznie dofinansowanie trafiło do ponad 33 tys. wnioskodawców, a kwota wypłat przekroczyła 395 mln zł. Z kolei w ramach pożyczek wypłacone wsparcie objęło 558 firm i miało wartość prawie 112 mln zł.

Dodatkowo w ramach pośredniego wsparcia finansowego – czyli uproszczonych rozliczeń dotacji – wypłaconych zostało w trybie uproszczonym 788 firmom ponad 228 mln zł. A w ramach tzw. wakacji od spłat pożyczek – czyli zawieszenia na sześć miesięcy konieczności spłat udzielonych już wcześniej pożyczek – wpłynęło 867 wniosków na kwotę przeszło 194 mln zł. Pozytywnie rozpatrzono 832 na kwotę przeszło 162 mln zł.

Samorząd Dolnego Śląska przeznaczył też 60 mln zł na wsparcie branży turystycznej. Pieniądze pochodziły z funduszy Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego (RPO WD).

– Ostatnie miesiące przyniosły wyzwania, z jakimi samorząd województwa w swojej historii jeszcze nie miał okazji się mierzyć. Kryzys wywołany przez pandemię odcisnął piętno na gospodarce regionu, a także był poważnym sprawdzianem dla systemu ochrony zdrowia – wskazuje Jacek Baczyński, przewodniczący sejmikowego klubu radnych Prawa i Sprawiedliwości.

– Dzięki szybko podjętym decyzjom udało nam się go wesprzeć tak, aby działał efektywnie i chronił zdrowie i życie Dolnoślązaków. Kilka dni temu uchwaliliśmy budżet regionu na 2021 r., zamierzamy mocno inwestować, aby rozruszać regionalną gospodarkę. Jednocześnie będzie to budżet elastyczny, umożliwiający dostosowanie do nowych potrzeb, takich jak ewentualna kolejna fala pandemii – podkreśla.

Inwestycje w toku

Mimo utrudnionych warunków kontynuowane są kluczowe inwestycje. W maju samorząd województwa podpisał umowę na budowę północnego odcinka wschodniej obwodnicy Wrocławia. Koszt inwestycji wynosi 164,7 mln zł, w tym unijne dofinansowanie przekracza 131 mln zł. Prace trwają już od kilku miesięcy i mają się zakończyć w 2022 r.

W tym roku ruszyły również prace nad projektem południowego odcinka obwodnicy. Docelowo cała trasa, która ma być gotowa w 2023 r., będzie się zaczynać w Bielanach Wrocławskich i prowadzić przez rejon miejscowości Żerniki Wrocławskie, Świętą Katarzynę, Siechnice, Łany, Kiełczówek, Kiełczów do drogi krajowej nr 98.

Region przejął także w tym roku ponad 22 ha przy zbiegu ul. Kosmonautów i Trasy Stabłowickiej na wrocławskich Żernikach, gdzie powstanie nowy szpital onkologiczny. Taka lokalizacja zapewnia dobre skomunikowanie zarówno z miastem, jak i z całym województwem.

Została już wybrana koncepcja funkcjonalno-użytkowa placówki. Ostateczny kształt  projektu ma być znany na początku 2021 r. Dolnośląskie Centrum Onkologii będzie miało powierzchnię ok. 100 tys. mkw. Na 25 oddziałach będzie ponad 700 łóżek oraz 15 sal operacyjnych. Koszt inwestycji to 700 mln zł, z czego 300 mln zł pochodzi z budżetu państwa.

Zgodnie z harmonogramem postępuje budowa Dolnośląskiego Centrum Sportu na Polanie Jakuszyckiej. Nowy obiekt będzie wizytówką nie tylko regionu, ale i całej Polski oraz Europy. Inwestycja powstaje we współpracy samorządu województwa z Ministerstwem Sportu. Będzie służyła zarówno zawodowym sportowcom, jak i amatorom. Jej wartość to 142 mln zł netto.

Samorząd Dolnego Śląska wspiera także pomysł stworzenia przez samorządy Dolnośląskiej Autostrady Rowerowej (DAR). List intencyjny w tej sprawie podpisali w połowie września samorządowcy i przedstawiciele instytucji zaangażowanych w projekt.

– To istotne, że w tym trudnym i pełnym wyzwań roku udaje nam się integrować samorządowców z różnych części regionu wokół ważnych inwestycji. Doskonałym przykładem jest DAR – projekt o wartości przekraczającej 400 mln zł, obejmujący ponad 700 km autonomicznych wobec ruchu samochodowego dróg rowerowych, powstaje z inicjatywy stowarzyszenia Rzeczpospolita Samorządna – mówi Dariusz Stasiak, przewodniczący sejmikowego klubu radnych Bezpartyjni Samorządowcy.

– Jest to inicjatywa ogromnej skali, powstająca dzięki współpracy lokalnych samorządów i wpisująca się w politykę rozwoju regionalnego realizowaną przez zarząd województwa dolnośląskiego. Przed nami także nowa perspektywa wsparcia unijnego, dzięki której zrealizujemy wiele wartościowych dla regionu inicjatyw – dodaje.

Samorząd województwa kontynuuje również program poprawy jakości powietrza. Niedawno wystartował kolejny etap edukacyjno-informacyjnej kampanii „Czyste zasady”. Jej celem jest przypomnienie mieszkańcom regionu o obowiązkach, które wynikają z przyjętych w 2017 r. uchwał antysmogowych, oraz uwrażliwienie na kwestie szkodliwego oddziaływania zanieczyszczonego powietrza na zdrowie i środowisko.

W jej ramach, dzięki współpracy z Polskim Alarmem Smogowym, po raz pierwszy w regionie wykorzystana została instalacja mobilnych płuc. Stanęła ona w Jeleniej Górze i Wałbrzychu. Jest to dwumetrowy model ludzkich płuc, wykonany z przepuszczalnego materiału, który, imitując oddech człowieka, filtruje powietrze. Wraz z osadzaniem się zanieczyszczeń jasny początkowo materiał ciemnieje. Pozwala to na zaobserwowanie realnego poziomu zanieczyszczenia powietrza, którym oddychają mieszkańcy.

Unijne wsparcie

Realizacja wielu wielkich i mniejszych inwestycji i programów – także wspomnianych wyżej – często nie byłaby możliwa bez wsparcia funduszy unijnych.

W ramach RPO WD na lata 2014–2020 (inwestycje są rozliczane jeszcze przez dwa lata po zakończeniu tego okresu) dostępnych jest ponad 10,12 mld zł środków UE, które zostały przeznaczone na inwestycje infrastrukturalne finansowane z Regionalnego Funduszu Rozwoju Regionalnego (7,27 mld zł) i projekty w zakresie wsparcia usług społecznych i edukacyjnych finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego (2,85 mld zł).

Na Dolnym Śląsku realizowanych jest 4609 projektów o łącznej wartości 12,16 mld zł, w tym dofinansowanie ze środków UE wynosi 8,42 mld zł, tj. 83,25 proc. alokacji RPO WD. Pod względem liczby realizowanych projektów (podpisanych umów o dofinansowanie) województwo dolnośląskie uplasowało się na trzecim miejscu w kraju.

Zarząd województwa pracuje już także nad kształtem instrumentów, poprzez które będzie dysponował środkami z RPO WD na lata 2021–2027. Jednym z głównych celów polityki spójności UE jest bycie bliżej obywateli dzięki wspieraniu zrównoważonego i zintegrowanego rozwoju obszarów miejskich i wiejskich. I właśnie ten cel będzie podstawą Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT). ZIT, realizowane także na Dolnym Śląsku, to forma współpracy samorządów współfinansowana ze środków UE, dzięki której mogą one skuteczniej i efektywniej realizować swoje projekty.

Region aktywnie zabiega o środki unijne. Przykładem jest choćby wizyta w Brukseli delegacji samorządu województwa, która spotkała się z unijną komisarz ds. spójności i reform Elisą Maria da Costa Guimarães Ferreira. Tematem rozmowy były bieżąca sytuacja regionu i kształt polityki spójności po roku 2020.

Zarząd województwa zamierza też sięgnąć po środki z rządowego Krajowego Planu Odbudowy. Ma on być finansowany z antykryzysowych środków UE na działania wzmacniające gospodarkę i społeczeństwo po pandemii oraz tworzące trwałe podstawy wzrostu.

Z kolei obecnie tworzą się szczegóły unijnego Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, który ma pomóc w trudnych zmianach w szeroko pojętym sektorze energetycznym. Transformacja jest kluczowa dla zatrzymania niekorzystnych zmian klimatycznych. Jednak trzeba przy tym pamiętać o specyfice poszczególnych obszarów, a przede wszystkim o potrzebach zamieszkujących je ludzi.

Województwo dolnośląskie, licząc na pozyskanie środków z funduszu, przygotowuje Regionalny Plan Sprawiedliwej Transformacji (RPST). Do wsparcia w ramach funduszu Komisja Europejska wskazała cały subregion wałbrzyski. A samorząd województwa postuluje, aby RPST objął też zagłębie turoszowskie.

Aby do 2050 r. osiągnąć unijne cele związane z ochroną klimatu, wsparcie finansowe musi być bardzo precyzyjne. By określić potrzeby w tym zakresie, zarząd województwa powołał Grupę Roboczą ds. Regionów Węglowych w Transformacji. W jej skład wchodzą przedstawiciele instytucji i podmiotów, których dotyczy tematyka transformacji węglowej na Dolnym Śląsku. To m.in. samorządy, agencje rozwoju, organizacje społeczne czy spółki energetyczne.

—oprac. Jeremi Jędrzejkowski

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Ogród Botaniczny – Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej PAN w Powsinie

Piękno całego roślinnego świata

Niezwykłe bogactwo gatunków i odmian roślin, w szczególności w okresie kwitnienia – spotkamy w ...

Poznań to dopiero początek. Samorządy mają ochotę pozamykać szkoły

Samorządy zamykają okresowo szkoły. Powód? Rzecz jasna: koronawirus. W ten sposób władze miast chcą ...

Metropolia Bydgoszcz – Tu bije serce regionu!

Stowarzyszenie Metropolia Bydgoszcz to związek 20 miast, gmin i powiatów z zachodniej części województwa ...

Miejska pomoc trafia do firm. Najwięcej wniosków o obniżkę czynszu

Wnioski przedsiębiorców o obniżenie czynszu czy umorzenie lub odroczenie płatności podatków zalewają w ostatnich ...

30 lat samorządu w Polsce: Dobrze wykorzystany czas

Odbudowa Polski, nowa jakość życia dla mieszkańców - tym samorząd może się chwalić po ...

Ranking Samorządów 2019: Potencjał finansowy miast i gmin

Na razie lokalnym władzom udaje się wygospodarować  w swoich budżetach pieniądze na rozwój. Wkrótce ...