Dolny Śląsk patrzy w nową perspektywę

AdobeStock / Marco Scisetti

Samorządy z regionu przygotowują się do efektywnego wykorzystania środków unijnych na lata 2021–2027 i wzmacniają Zintegrowane Inwestycje Terytorialne.

Materiał powstał we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego

Zarząd województwa pracuje nad kształtem instrumentów, poprzez które będzie dysponował środkami wsparcia unijnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2021–2027. Przypomnijmy, że polityka spójności Unii Europejskiej na najbliższe lata obejmuje pięć głównych celów.

Są to:

  1. Bardziej inteligentna Europa dzięki wspieraniu innowacyjnej i inteligentnej transformacji gospodarczej,
  2. Bardziej przyjazna dla środowiska niskoemisyjna Europa dzięki promowaniu czystej i sprawiedliwej transformacji energetyki, zielonych i niebieskich inwestycji, gospodarki o obiegu zamkniętym, przystosowaniu się do zmiany klimatu oraz zapobieganiu ryzyku i zarządzania ryzykiem,
  3. Lepiej połączona Europa dzięki zwiększeniu mobilności i udoskonaleniu regionalnych połączeń teleinformatycznych,

4 Europa o silniejszym wymiarze społecznym – wdrażanie europejskiego filaru praw socjalnych,

  1. Europa bliżej obywateli dzięki wspieraniu zrównoważonego i zintegrowanego rozwoju obszarów miejskich, wiejskich i przybrzeżnych w ramach inicjatyw lokalnych.

Współpraca przy inwestycjach

Założenia ostatniego z tych celów będą główną podstawą Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT). O co chodzi? ZIT-y to forma współpracy samorządów współfinansowana ze środków europejskich. Korzystając z niej, samorządy mogą skuteczniej i efektywniej realizować swoje przedsięwzięcia. Dzięki dialogowi z samorządem województwa w ostatnich miesiącach gminy wypracowały nowe formy współpracy.

– Zintegrowane Inwestycje Terytorialne to narzędzie służące realizacji regionalnych strategii rozwoju. Dzięki niemu dbamy o zrównoważony rozwój poszczególnych obszarów Dolnego Śląska, spełniając ich potrzeby – wyjaśnia marszałek Cezary Przybylski z Bezpartyjnych Samorządowców.

– Do nowej perspektywy unijnej przystąpimy jako tzw. region przejściowy, czyli już niebiedny, ale jeszcze niebogaty. To nasz sukces rozwojowy, ale jednocześnie wyzwanie, aby utrzymać dynamikę wzrostu – podkreśla Cezary Przybylski.

Nowy status regionu przejściowego będzie się wiązał z mniejszymi środkami z UE, niż miało to miejsce w obecnej perspektywie, jak również z niższą stopą dofinansowania projektów. Mając to na uwadze, zarząd województwa zdecydował, by nie powierzać funkcji instytucji pośredniczącej związkom ZIT. Dzięki temu możliwe będą uproszczenia administracyjne, a Regionalny Program Operacyjny (RPO) będzie sprawniej zarządzany i wdrażany.

Warto przypomnieć, że narzędzia terytorialne – obok ZIT to również Inny Instrument Terytorialny (IIT) – służą realizacji m.in. regionalnej strategii rozwoju województwa. Przy ich pomocy będą realizowane działania służące zrównoważonemu rozwojowi poszczególnych obszarów.

Istotą ZIT w perspektywie lat 2021–2027 będzie realizacja partnerskich projektów przyczyniających się do rozwiązywania problemów i wspólnego bądź skoordynowanego zaspokajania potrzeb obszaru objętego ZIT. Ale również szukanie finansowania nie tylko w ramach RPO, lecz także innych programów i funduszy.

Zmiany na mapie ZIT

W obecnej perspektywie (2014–2020) w województwie dolnośląskim funkcjonowały: ZIT Aglomeracji Wałbrzyskiej, ZIT Aglomeracji Jeleniogórskiej oraz ZIT Wrocławskiego Obszaru Funkcjonalnego. W nowej perspektywie dotychczasowy obszar ZIT Aglomeracji Wałbrzyskiej powiększy się i rozszerzy działalność o samorządy, które wyraziły chęć współpracy w jego ramach. Będzie to: gmina Radków oraz gminy powiatu jaworskiego – Męcinka, Jawor, Paszowice, Mściwojów i Wądroże Wielkie.

Zostaną także utworzone nowe ZIT-y: Zachodniego Obszaru Funkcjonalnego, Legnicko-Głogowskiego Obszaru Funkcjonalnego oraz Południowego Obszaru Funkcjonalnego. Dodatkowo powstanie również Inny Instrument Terytorialny (IIT) Subregionu Wrocławskiego.

– Sposób nowego zorganizowania ZIT-ów i tzw. Innego Instrumentu Terytorialnego w perspektywie 2021–2027 to efekt współpracy i dialogu między samorządem województwa i samorządami lokalnymi – akcentuje wicemarszałek Grzegorz Macko.

– Do końca października przedstawiciele poszczególnych obszarów przekazywali zarządowi województwa zarysy swoich strategii i planów działań wraz z listą projektów planowanych do realizacji. Analizujemy je teraz i m.in. na ich podstawie będziemy decydować o priorytetach na najbliższą perspektywę budżetową – dodaje Grzegorz Macko.

– Cieszę się, że w nowej unijnej perspektywie finansowej obszar legnicko-głogowski będzie miał swój instrument do realizowania projektów. To ogromna szansa na spełnienie oczekiwań jego mieszkańców. Jestem przekonany, że nowy, zaproponowany przez zarząd województwa podział terytorialny pozwoli proporcjonalnie i sprawiedliwie podzielić wsparcie unijne na cały region – komentuje Jacek Baczyński, przewodniczący sejmikowej Komisji Budżetu i Finansów.

Wstępna analiza przesłanych przez samorządy dokumentów wskazuje, że potrzeby poszczególnych obszarów skupiają się głównie na działaniach związanych z e-usługami, poprawą efektywności energetycznej, sektorem zdrowia, gospodarką komunalną czy mobilnością miejską. Po przeanalizowaniu projektów działań samorządów w ramach ZIT/IIT odbędą się konsultacje z przedstawicielami poszczególnych obszarów w celu wypracowania ostatecznego kształtu dokumentów i zaplanowania działań w nadchodzącej perspektywie.

Jednym z obowiązkowych elementów w strategiach czy planach działań ZIT/IIT jest opis zaangażowania partnerów społeczno-gospodarczych, a także podmiotów reprezentujących społeczeństwo obywatelskie, działających na rzecz ochrony środowiska oraz odpowiedzialnych za promowanie włączenia społecznego, praw podstawowych, praw osób niepełnosprawnych, równości płci i niedyskryminacji. Zaangażowanie tych wszystkich stron w przygotowanie i realizację instrumentów terytorialnych jest ważną ich częścią. A jednocześnie realizuje wskazaną w Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego 2030 zasadę zrównoważonego rozwoju. Zakłada ona działania sprzyjające integracji czynników gospodarczych, społecznych, politycznych przy zachowaniu równowagi ekologicznej w celu zaspokojenia najważniejszych potrzeb obywateli zarówno dziś, jak i dla przyszłych pokoleń.

 

Kształt Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych na Dolnym Śląsku w latach 2021–2027

  • WrOF – Wrocławski Obszar Funkcjonalny – gminy: Sobótka, Kąty Wrocławskie, Kobierzyce, Żurawina, Siechnice, Wrocław, Oborniki Śląskie, Wisznia Mała, Trzebnica, Długołęka, Czernica, Oława, Jelcz-Laskowice, Oleśnica, Dobroszyce, Zawonia; Miasto Oława, Miasto Oleśnica.
  • LGOF – Legnicko-Głogowski Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów: legnickiego, polkowickiego, głogowskiego, lubińskiego
    i górowskiego.
  • JOF – Jeleniogórski Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów: lwóweckiego, jeleniogórskiego, złotoryjskiego oraz gminy Olszyna, Leśna, Świeradów-Zdrój, Marciszów i Bolków.
  • WOF – Wałbrzyski Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów kamiennogórskiego*, jaworskiego*, świdnickiego i wałbrzyskiego, Nowa Ruda i Radków.
  • Południowy Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów: dzierżoniowskiego, kłodzkiego (bez Nowej Rudy i Radkowa) i ząbkowickiego.
  • Zachodni Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów:
    bolesławieckiego, zgorzeleckiego, lubańskiego*.
  • IIT Subregionu Wrocławskiego – gminy: Cieszków, Milicz, Krośnice, Twardogóra, Międzybórz, Syców, Dziadowa Kłoda, Bierutów, Wiązów, Domaniów, Przeworno, Strzelin, Borów, Kondratowice, Jordanów Śląski, Mietków, Kostomłoty, Udanin, Środa Śląska, Malczyce, Brzeg Dolny, Wołów, Wińsko, Prusice, Żmigród.
*z wyłączeniem poszczególnych gmin, które przystąpiły do współpracy z innym obszarem

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

PRL – niewygodne dziedzictwo

Połączenie nowohuckiego Muzeum PRL-u (w budowie) z Muzeum Krakowa (d. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa) ...

W kilku miastach pojawią się urzędnicy dbający o pieszych

Oficer Pieszy ma zadbać o tych, którzy przemierzają miasto o własnych siłach. Nowoczesne miasto ...

30-lecie samorządu w Polsce: Wspólnota nie zbuduje się sama

Samorząd trzeba stale wspierać, a nie osłabiać finansowo czy kompetencyjnie – zgodnie apelują lokalni ...

Kto załata dziury dziury w kasach samorządów

Lokalne władze będą domagać się rekompensat, jeśli tzw. nowa piątka PiS uszczupli ich dochody ...

Moda na rowery opanowała Katowice

Rower miejski w Katowicach cieszy się ogromną popularnością. - Moda na rowery opanowuje miasto ...

Boom na żeglarstwo

Nowa marina na 226 jachtów z wielkim kompleksem mieszkalno-konferencyjnym w Szczecinie-Dąbiu, powrót sławnego ośrodka ...