Dolny Śląsk patrzy w nową perspektywę

AdobeStock / Marco Scisetti

Samorządy z regionu przygotowują się do efektywnego wykorzystania środków unijnych na lata 2021–2027 i wzmacniają Zintegrowane Inwestycje Terytorialne.

Materiał powstał we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego

Zarząd województwa pracuje nad kształtem instrumentów, poprzez które będzie dysponował środkami wsparcia unijnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2021–2027. Przypomnijmy, że polityka spójności Unii Europejskiej na najbliższe lata obejmuje pięć głównych celów.

Są to:

  1. Bardziej inteligentna Europa dzięki wspieraniu innowacyjnej i inteligentnej transformacji gospodarczej,
  2. Bardziej przyjazna dla środowiska niskoemisyjna Europa dzięki promowaniu czystej i sprawiedliwej transformacji energetyki, zielonych i niebieskich inwestycji, gospodarki o obiegu zamkniętym, przystosowaniu się do zmiany klimatu oraz zapobieganiu ryzyku i zarządzania ryzykiem,
  3. Lepiej połączona Europa dzięki zwiększeniu mobilności i udoskonaleniu regionalnych połączeń teleinformatycznych,

4 Europa o silniejszym wymiarze społecznym – wdrażanie europejskiego filaru praw socjalnych,

  1. Europa bliżej obywateli dzięki wspieraniu zrównoważonego i zintegrowanego rozwoju obszarów miejskich, wiejskich i przybrzeżnych w ramach inicjatyw lokalnych.

Współpraca przy inwestycjach

Założenia ostatniego z tych celów będą główną podstawą Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT). O co chodzi? ZIT-y to forma współpracy samorządów współfinansowana ze środków europejskich. Korzystając z niej, samorządy mogą skuteczniej i efektywniej realizować swoje przedsięwzięcia. Dzięki dialogowi z samorządem województwa w ostatnich miesiącach gminy wypracowały nowe formy współpracy.

– Zintegrowane Inwestycje Terytorialne to narzędzie służące realizacji regionalnych strategii rozwoju. Dzięki niemu dbamy o zrównoważony rozwój poszczególnych obszarów Dolnego Śląska, spełniając ich potrzeby – wyjaśnia marszałek Cezary Przybylski z Bezpartyjnych Samorządowców.

– Do nowej perspektywy unijnej przystąpimy jako tzw. region przejściowy, czyli już niebiedny, ale jeszcze niebogaty. To nasz sukces rozwojowy, ale jednocześnie wyzwanie, aby utrzymać dynamikę wzrostu – podkreśla Cezary Przybylski.

Nowy status regionu przejściowego będzie się wiązał z mniejszymi środkami z UE, niż miało to miejsce w obecnej perspektywie, jak również z niższą stopą dofinansowania projektów. Mając to na uwadze, zarząd województwa zdecydował, by nie powierzać funkcji instytucji pośredniczącej związkom ZIT. Dzięki temu możliwe będą uproszczenia administracyjne, a Regionalny Program Operacyjny (RPO) będzie sprawniej zarządzany i wdrażany.

Warto przypomnieć, że narzędzia terytorialne – obok ZIT to również Inny Instrument Terytorialny (IIT) – służą realizacji m.in. regionalnej strategii rozwoju województwa. Przy ich pomocy będą realizowane działania służące zrównoważonemu rozwojowi poszczególnych obszarów.

Istotą ZIT w perspektywie lat 2021–2027 będzie realizacja partnerskich projektów przyczyniających się do rozwiązywania problemów i wspólnego bądź skoordynowanego zaspokajania potrzeb obszaru objętego ZIT. Ale również szukanie finansowania nie tylko w ramach RPO, lecz także innych programów i funduszy.

Zmiany na mapie ZIT

W obecnej perspektywie (2014–2020) w województwie dolnośląskim funkcjonowały: ZIT Aglomeracji Wałbrzyskiej, ZIT Aglomeracji Jeleniogórskiej oraz ZIT Wrocławskiego Obszaru Funkcjonalnego. W nowej perspektywie dotychczasowy obszar ZIT Aglomeracji Wałbrzyskiej powiększy się i rozszerzy działalność o samorządy, które wyraziły chęć współpracy w jego ramach. Będzie to: gmina Radków oraz gminy powiatu jaworskiego – Męcinka, Jawor, Paszowice, Mściwojów i Wądroże Wielkie.

Zostaną także utworzone nowe ZIT-y: Zachodniego Obszaru Funkcjonalnego, Legnicko-Głogowskiego Obszaru Funkcjonalnego oraz Południowego Obszaru Funkcjonalnego. Dodatkowo powstanie również Inny Instrument Terytorialny (IIT) Subregionu Wrocławskiego.

– Sposób nowego zorganizowania ZIT-ów i tzw. Innego Instrumentu Terytorialnego w perspektywie 2021–2027 to efekt współpracy i dialogu między samorządem województwa i samorządami lokalnymi – akcentuje wicemarszałek Grzegorz Macko.

– Do końca października przedstawiciele poszczególnych obszarów przekazywali zarządowi województwa zarysy swoich strategii i planów działań wraz z listą projektów planowanych do realizacji. Analizujemy je teraz i m.in. na ich podstawie będziemy decydować o priorytetach na najbliższą perspektywę budżetową – dodaje Grzegorz Macko.

– Cieszę się, że w nowej unijnej perspektywie finansowej obszar legnicko-głogowski będzie miał swój instrument do realizowania projektów. To ogromna szansa na spełnienie oczekiwań jego mieszkańców. Jestem przekonany, że nowy, zaproponowany przez zarząd województwa podział terytorialny pozwoli proporcjonalnie i sprawiedliwie podzielić wsparcie unijne na cały region – komentuje Jacek Baczyński, przewodniczący sejmikowej Komisji Budżetu i Finansów.

Wstępna analiza przesłanych przez samorządy dokumentów wskazuje, że potrzeby poszczególnych obszarów skupiają się głównie na działaniach związanych z e-usługami, poprawą efektywności energetycznej, sektorem zdrowia, gospodarką komunalną czy mobilnością miejską. Po przeanalizowaniu projektów działań samorządów w ramach ZIT/IIT odbędą się konsultacje z przedstawicielami poszczególnych obszarów w celu wypracowania ostatecznego kształtu dokumentów i zaplanowania działań w nadchodzącej perspektywie.

Jednym z obowiązkowych elementów w strategiach czy planach działań ZIT/IIT jest opis zaangażowania partnerów społeczno-gospodarczych, a także podmiotów reprezentujących społeczeństwo obywatelskie, działających na rzecz ochrony środowiska oraz odpowiedzialnych za promowanie włączenia społecznego, praw podstawowych, praw osób niepełnosprawnych, równości płci i niedyskryminacji. Zaangażowanie tych wszystkich stron w przygotowanie i realizację instrumentów terytorialnych jest ważną ich częścią. A jednocześnie realizuje wskazaną w Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego 2030 zasadę zrównoważonego rozwoju. Zakłada ona działania sprzyjające integracji czynników gospodarczych, społecznych, politycznych przy zachowaniu równowagi ekologicznej w celu zaspokojenia najważniejszych potrzeb obywateli zarówno dziś, jak i dla przyszłych pokoleń.

 

Kształt Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych na Dolnym Śląsku w latach 2021–2027

  • WrOF – Wrocławski Obszar Funkcjonalny – gminy: Sobótka, Kąty Wrocławskie, Kobierzyce, Żurawina, Siechnice, Wrocław, Oborniki Śląskie, Wisznia Mała, Trzebnica, Długołęka, Czernica, Oława, Jelcz-Laskowice, Oleśnica, Dobroszyce, Zawonia; Miasto Oława, Miasto Oleśnica.
  • LGOF – Legnicko-Głogowski Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów: legnickiego, polkowickiego, głogowskiego, lubińskiego
    i górowskiego.
  • JOF – Jeleniogórski Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów: lwóweckiego, jeleniogórskiego, złotoryjskiego oraz gminy Olszyna, Leśna, Świeradów-Zdrój, Marciszów i Bolków.
  • WOF – Wałbrzyski Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów kamiennogórskiego*, jaworskiego*, świdnickiego i wałbrzyskiego, Nowa Ruda i Radków.
  • Południowy Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów: dzierżoniowskiego, kłodzkiego (bez Nowej Rudy i Radkowa) i ząbkowickiego.
  • Zachodni Obszar Funkcjonalny – gminy powiatów:
    bolesławieckiego, zgorzeleckiego, lubańskiego*.
  • IIT Subregionu Wrocławskiego – gminy: Cieszków, Milicz, Krośnice, Twardogóra, Międzybórz, Syców, Dziadowa Kłoda, Bierutów, Wiązów, Domaniów, Przeworno, Strzelin, Borów, Kondratowice, Jordanów Śląski, Mietków, Kostomłoty, Udanin, Środa Śląska, Malczyce, Brzeg Dolny, Wołów, Wińsko, Prusice, Żmigród.
*z wyłączeniem poszczególnych gmin, które przystąpiły do współpracy z innym obszarem

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Biznes i nauka muszą się polubić

Bez dobrej współpracy przedsiębiorców z uczelniami nie da się budować nowoczesnej gospodarki. Na szczęście ...

Nowa siedziba na miarę marszałka

Niektóre samorządy województw już doczekały się nowych siedzib, inne mają takie plany inwestycyjne. Część ...

Teatralne spotkanie nad Prosną po raz sześćdziesiąty!

Festiwal Sztuki Aktorskiej startuje we wrześniu Katarzyna Figura, Dorota Segda, Anna Radwan, Mirosław Baka, ...

Publiczne przedszkole? Tylko z kompletem szczepień dziecka

W wielu miastach bez szczepień trudno jest dostać się do żłobka czy przedszkola. Radni ...

Wrocław stawia na komunikację zbiorową

Zakładany rozwój sieci tramwajowych jest imponujący. W stolicy Dolnego Śląska powstanie m.in. największa w ...

Na poszukiwanie Złota Bałtyku

Nowa pięcioodcinkowa seria telewizji HISTORY pokaże, jak wygląda życie osób ogarniętych „gorączką bursztynu”. Premiera ...